De wereld volgens Gert-Jaap…

december 20th, 2016

Verplaats windpark Fryslan naar de Noordzee

Vorige week maakte minister Kamp trots bekend dat het offshore windpark Borssele (700 MW) aanbesteed was voor €5,45 cent per KwH. Een consortium – waaronder de koninklijke Shell – was de winnaar. Binnen een half jaar is offshore windenergie blijkbaar 50% goedkoper geworden. Dat is uiteraard goed nieuws voor de Nederlandse belasting betaler.

Bij die 5,45 cent zijn rustig een paar kritische kanttekeningen te plaatsen. Zo wordt de netaansluiting (grofweg 30% van de totale investering) middels de firma TenneT direct door gezinnen betaald – via de energie rekening. Tegelijkertijd kost deze offshore windstroom dan nog steeds grofweg het dubbele van de marktwaarde. Strikt genomen is windstroom daarmee dan ook niets anders dan gesubsidieerd afval.

Neemt niet weg, dat grootschalige offshore windparken blijkbaar goedkoper stroom leveren dan wind op land. Dat is nog duurder. Daarbij rijst dan ook direct de vraag, waarom de provincie Fryslan überhaupt nog een kleinschalig windparkje (circa 320 MegaWatt) in het IJsselmeer zou ambiëren? Laat staan daar €127 miljoen van uw en mijn belastinggeld aan zou willen spenderen – €500,- per Fries huishouden.

De energie agenda die minister Kamp heeft gepresenteerd, zet vol in op wind op zee. Wind op land – en het IJsselmeer behoort daartoe – is inmiddels blijkbaar van ondergeschikt belang. Ook natuurclubs vinden windparken in een Natura 2000 gebied een slecht idee, ze gaan naar de Raad van State.

De provincie Groningen wil voor haar ‘wind verplichting’ nu ook uitwijken naar de Noordzee http://bit.ly/2ibbXQS. Nota bene de SP & PvdA in de Tweede Kamer dienden een (aangenomen) motie in om met voorgenomen windpark Veenkoloniën te kappen. Wat met name voor de PvdA weer eens het volgende draai moment betekent.

Er zijn overigens geen historische voorbeelden van een geslaagde transitie waarbij het leven daarna duurder werd. We zijn van paard en wagen afgestapt omdat een verbrandingsmotor efficiënter en daarmee goedkoper is. Niet omdat er een tekort aan paarden dreigde.

Er zijn ook argumenten aan te voeren om helemaal niet aan wind- of zonnestroom te willen beginnen. De ingezette energietransitie is feitelijk dan ook nu al mislukt. U hoeft alleen maar naar Denemarken, Duitsland, Canada of Zuid Australië te kijken. De energie tarieven zijn daar geëxplodeerd en het elektriciteitsnetwerk geïmplodeerd. In Duitsland worden jaarlijks 350.000 mensen afgesloten – ze kunnen de rekening niet meer betalen. In Engeland zijn o.a. daarom vorige winter 40.000 mensen dood gevroren. Gewoon in hun eigen huis! http://bit.ly/2gRcgDI

Wanneer windstroom van Den Haag dan toch moet, dan ver weg, op de Noordzee. Blijkbaar beduidend goedkoper dan in het IJsselmeer. Tegelijkertijd kan ieder Fries gezin dan een belasting teruggave verwachten van €500. Het zou Gedeputeerde Staten dan ook sieren om het coalitie akkoord op dit punt aan te passen. Noem het voortschrijdend inzicht.

december 8th, 2016

De energie agenda is net een Artist Impression. Je weet zeker dat het zo niet wordt.

Gisteren kwam minister Kamp dan eindelijk met de lang verwachte energie agenda. Daarin worden de richtingen geschetst waarlangs Nederland in 2050 vrijwel 100% CO2 vrij in haar energievoorziening moet gaan voorzien. U vindt die agenda hier http://bit.ly/2ge2Gq4.

Er staat van alles in – Nederland gaat van het aardgas af, vanaf 2035 mogen er alleen nog maar elektrische auto’s worden verkocht etc. Wat er niet in staat is minstens even interessant. Over een eventuele sluiting van kolencentrales wordt met geen woord gerept (komt separaat naar de Kamer). Wat er ook niet in staat is wat de kosten van deze voorgenomen energietransitie zullen worden en wie dat gaat betalen.

Wel staat er bijvoorbeeld in, dat na 2020 er jaarlijks 1000MW aan opgesteld offshore windvermogen bij moet komen. Even ter memorie de aangenomen motie aanhalend op het VVD congres afgelopen november: ‘nadat er [maximaal] 6000MW windvermogen op land is gerealiseerd, mogen er geen wind turbines op land meer bijkomen’. Cruciaal is daarbij het woordje ‘maximaal’.

De Provincies die eerder met het pistool op de borst werden verplicht om zus en zoveel megawatt aan wind op land te realiseren, zullen naar de nieuwe ‘wind op zee’ ambitie verwijzen. Zij zullen terecht opperen om de windparken op land te verplaatsen naar wind op zee. Uitbouw van wind op land maakt immers geen onderdeel meer uit van de energie agenda. Zeker nu het linkse smaldeel in de kamer subsidies op Biomassa wenst te stoppen kan e.e.a. zo maar uitgeruild gaan worden.

Over de kosten van de voorgenomen energietransitie staan wel een paar vuistregels opgenomen, onder vermelding dat verder onderzoek daarnaar in 2017 moet plaatsvinden. Er zijn dus vooral weidse vergezichten gepresenteerd zonder het Euro teken in de buurt. Gedurende 2017 valt verder comfortabel ná de komende formatieperiode.

Maar bekijken we die vuistregels, dan staat daar jaarlijks circa €15 miljard met een zekere bandbreedte. Dat is beduidend meer dan de begroting van ontwikkelingssamenwerking en defensie samen. Die uitgaven worden op de Nederlandse huishoudens verhaalt middels de energienota via de ‘opslag duurzame energie’ en door hogere consumentenprijzen. Het bedrijfsleven berekent die hogere energie lasten namelijk echt gewoon door.

Inmiddels is er over de jaren 2012 t/m 2015 een slordige €11,7 miljard aan SDE+ subsidies gealloceerd en dat heeft tot het resultaat geleid van wel 1% meer duurzame energie. Daar komt over 2016 & 2017 nogmaals €28 miljard bij en dat is dan nog zonder de SDE+ subsidies voor offshore wind over 2017. Het totaal aan SDE+ subsidies zal volgens de Algemene Rekenkamer tot en met 2020 nog oplopen naar meer dan het dubbele (http://bit.ly/2hnPIXG).

Die subsidies lopen 15 jaar, dus elk huishouden gaat nu al voor €6.214,- aan de lat. Let wel, voor 1% winst duurzame energie met nog 94% te gaan. Nu zullen duurzame technologieën wel goedkoper worden, maar ook tegelijkertijd last hebben van de wet op de afnemende meeropbrengsten.

De schatting van €15 miljard per jaar na 2020 lijkt mij nog rijkelijk optimistisch, maar laten we er gemakshalve eens vanuit gaan. Voor een gezin van papa, mama en twee kindertjes komen we dan uit op een verhoging van de energienota / verlaging vrij besteedbaar inkomen van circa €300,- … per maand that is, 30 jaar lang!

Of te wel over de periode 2020-2050 meer dan €25.000,- per Nederlander, baby’s en pensionada’s incluis. Voor ons gezin van papa, mama en twee kindertjes dus ruimschoots €100.000,- welke overgeheveld wordt van het vrij besteedbaar inkomen naar de subsidie industrie. Het lijkt mij vrij onwaarschijnlijk dat zulks gebeurt zonder een ware volksrevolte.

Nu Dhr Trump systematisch de CO2 hype aan het afbreken is en Australië als duurzaam voorbeeldland (> 40% renewables) om de haverklap uren en soms dagen in het donker zit, kunnen we deze energie agenda naar het rijk der fabelen verwijzen. Deze energie agenda is net een Artist Impression. Je weet één ding zeker, zo wordt het niet. Wie nog de eerdere visie op het inpolderen van de Waddenzee zoekt (1970), zal straks eerst deze energie agenda in de donkere bureaulade tegenkomen.

Dhr Trump, maar ook in China en India hebben ze het wel begrepen. Zij stoppen met weersafhankelijke varianten welke nooit zonder subsidies zullen kunnen en uitsluitend disruptive voor de energie voorziening zullen zijn. Zij investeren in de volgende generatie nucleaire energie zoals de #MSR en #Thorium (http://bloom.bg/2gAYAcn).

Het enige positieve wat in deze energie agenda verhuld staat opgenomen, is dat Nederland daarbij zal aanhaken. Een marginaal deel van de SDE+ budgetten worden gealloceerd voor de energie innovatie van morgen.

november 17th, 2016

De linker schoenen van groene exploitanten

Er is nieuws onder de zon, of eigenlijk niet alleen onder de zon, maar ook voor windstroom. Brussel is voornemens om de voorrang voor zon- & windstroom op het net af te schaffen. Zie http://bit.ly/2fIexxt & http://bit.ly/2fb92YA. Heel duurzaam Europa in de stress, maar de Nederlandse media hebben het óf niet opgepikt óf de gevolgen daarvan niet begrepen.

Om te beginnen, is het een zeer verstandig voorstel. Voorspelbaar en eigenlijk ook onvermijdelijk. Wanneer je een vrije Europese energiemarkt wilt opbouwen, kun je kwalijk de belasting betaler voor de eeuwigheid opzadelen met het weg masseren van de groene exploitatie verliezen.

Zonder subsidies zou er in Nederland geen windturbine staan en geen zonnepaneel op een dak liggen. Maar die subsidies zijn geen gratis geld, zij worden opgebracht via belastingen en via de energienota. Het energie akkoord behelst zo een fenomenale inkomens overdracht van gezinnen naar de groene energie exploitanten.

Gezinnen worden armer en ontwikkelaars van groene stroom plannen schathemeltje rijk. Er gaan miljarden in om. De begrotingen van defensie, ontwikkelingshulp of onderwijs, zijn daarbij slechts een afrondingsverschil. Zie daar waarom links elitair Nederland erbij staat te juichen, maar de SP bijvoorbeeld op zijn minst ambivalent is.

Je kunt het subsidiëren van groene dromen ook kwalijk duurzaam noemen. Er komt een dag dat domweg het geld op is. Die dag kon weleens veel dichterbij zijn, dan onze hernieuwbare vrienden vermoeden. Het gegeven dat de nieuwe Amerikaanse president Dhr. Trump wellicht veel niet kan, maar wél kan rekenen – zal dat proces eerder versnellen dan vertragen.

Groene stroom leveranciers verliezen dus na 2020 hun bevoorrechte positie, waarbij zij altijd een klant hebben. Vergelijk het met het produceren van uitsluitend linker schoenen, waarbij u verplicht bent deze te kopen. Je kunt de producent verplichten om voortaan ook rechter schoenen te produceren (leveringsplicht van back-up stroom) of de afnameplicht laten vervallen. Beiden zijn effectief één kant van dezelfde medaille. Brussel heeft gekozen voor optie twee.

Als eigenaar van een windpark word je hier natuurlijk niet vrolijk van. Die moet aan de voorzijde stroom leveren wanneer er vraag naar is – tegen een concurrerende prijs. Is ‘fossiele’ stroom goedkoper en/of waait het niet, dan zal de ‘klant’ een andere keuze maken. Economisch bezien is daarmee overtollige windstroom gewoon afval, de exploitant zal moeten betalen om het kwijt te raken.

De windpark exploitant kan hoogstens aan de achterzijde een contract met de lieve Heer afsluiten. Vanaf nu waait het voortaan op maandag, dinsdag en woensdagen. Zonder afname plicht voor windstroom – en zonder contract met de lieve Heer over de hoeveelheid wind – is elke windturbine businesscase verloren. Er zal vast een overgangsregeling voor bestaande windparken en zonneweides komen, maar met de wisseling der krachten zal die ook niet duurzaam blijken.

De groene budgetten zijn inmiddels zo hoog opgestapeld dat de rijken zich niets eens meer hoeven te bukken om uw gratis geld op te rapen. Met recht, de armen worden armer en de rijken worden rijker.

Zonder contract met de lieve Heer over de hoeveelheid wind, is elke Euro geïnvesteerd in windstroom weggegooid geld. De klant wil namelijk stroom wanneer die het nodig heeft en niet wanneer het waait of de zon schijnt.

Met het afschaffen van de verplichte winkelnering – de voorrang voor groene stroom op het net – zullen de hernieuwbare exploitanten de grootst mogelijke moeite hebben om hun stroom rendabel te verkopen. De subsidies daarop zullen dan dus ook navenant dalen en de inkomensoverdracht van arm naar rijk daarmee ook.

Daarom is het voorliggende EU voorstel ook uitstekend, behalve natuurlijk wanneer je aandeelhouder bent van een windpark of zonneweide.

november 5th, 2016

Hoe duurzame plannen rollen – Tom Poes & de Salami tactiek

Een voormalig CDA politicus in een kleine gemeente wilde welwillend meehelpen de wereld te redden en besloot een zonneweide te ontwikkelen & exploiteren. Een stuk braakliggend grond op een industrieterrein leek daarvoor het meest geschikt.

Logischerwijze werd er begonnen met het ‘business plan’ om te kunnen bepalen of zoiets rendabel zou kunnen zijn. Dat bleek niet het geval zonder subsidie en aldus werd er een SDE+ subsidie aangevraagd en verkregen. Maar ook met die SDE+ subsidie en een enthousiast dicht gesmeerde business case bleek het niet mogelijk om ons zonnepark gefinancierd te krijgen.

De hulp van Tom Poes was nodig, verzin een list! En zo geschiedde. Wel meer listen dan slechts één. Uiteraard werd begonnen met de nodige groene kretologie, u kent het wel. Groen, de wereld vergaat, draagvlak, van onderen op, fair Trade, coöperatie, werkgelegenheid, slim en zo werd de brochure verder duurzaam ingekleurd. Maar ja, praatjes vullen geen gaatjes. Hoe duurzaam innovatief eerlijk klimaatneutraal ze ook zijn.

Aldus werd het Provinciaal duurzaam investeringsfonds bijgeschakeld. De ‘gratis geld’ pot van de groene adepten op Provinciaal niveau. Bedenk daarbij dat de eerste doelstelling van overheids (provinciale) subsidie regelingen is, om het geld kwijt te raken. Anders is immers de subsidieregeling mislukt, het beoogde doel niet gerealiseerd. De belastingbetaler betaalt.

Deze fonds manager beoordeelt de ‘business case’ en is bereid mede te financieren. Lees: het risico deels te dragen. Waarna ook een ‘groene’ bankier bereid is, om een hypotheek op de braakliggende grond te verstrekken. Risico management, maar vooral voor groene bankiers met de grond als zekerheid. De groene website gaat dan wel over klimaat reddende emotie, maar uiteindelijk heeft onze groene bankier ook gewoon een hypotheek. De gemeente was overigens bereid die grond onder de marktprijs te verkopen.

All good ends good, zou je zeggen en ons zonnepark gaat enthousiast de zonnepanelen verkopen – aan de gemeentelijke inwoners – met als rendement de zonnestroom. Ondanks de duurzame folder valt de verkoop daarvan binnen de kleine gemeente nogal tegen. Er is na maanden reclame, folders lopen, advertenties, huisbezoeken, incentives etc. amper een paneel verkocht.

In de echte wereld zijn mensen namelijk zeer klimaat bewust, het moest alleen geen geld kosten. Tom Poes mag wederom een voorstel doen. En zo geschiedde. ‘Waarom stel je aan het bestuur van onze gemeente niet voor, dat zij een deel van de zonnepanelen kopen? Iets met dam én eerste schaap, onze CDA wethouder als ‘beleggingsadviseur’. Gebruik de groene stroom daarbij als aflaat richting de gemeente, het genereert direct inkomsten en kan in de folder – excuus, brochure – aan die gemeente refereren. Onze wethouder ook enthousiast, immers onze gemeente wordt ook duurzaam. Noem het vooral ‘klimaat neutraal’.

En zo geschiedde. Onder luid applaus ging de gemeenteraad – vorig jaar – akkoord met het voorstel om duurzaam te worden tegen de hoofdprijs. Van onderop – de gemeenteraad – werd er besloten de risico’s van een zonnepark af te wentelen op de lokale belasting betalers. De gemeente zou een lening verstrekken zonder zekerheden. Op basis van de externe expertise van het provinciaal duurzaam investeringsfonds hadden de raadsleden afdoende vertrouwen in de zonnestroom ondernemer. Het Raadsbesluit werd genomen en het CDA stond vooraan. Parijs had net geleerd dat de bevolking gered moest worden.

Maar toen …

Een klein jaar later kwamen de initiatiefnemers van onze zonneweide opnieuw bij de CDA wethouder. Ook mét de gemeente als beleggingsadviseur werd er geen zonnepaneel verkocht. Mensen zaten blijkbaar niet te wachten op de welvaart van zonnestroom. Het is voor de inwoners domweg goedkoper om af te zien van deelname in ons zonnepark. Tijdens dat overleg werden de Tom Poezen maar weer eens rijkelijk uitgeserveerd.

Niets nieuws onder zon, maar bijzonder wordt het in dit geval wel.

Onze zonnepark exploitant had een hernieuwd voorstel – crowdfunding. De firma Greenchoice had samen met haar ‘partner in crime’ de firma ‘Zonnedelen’ (een dochter van GreenChoice) een beter voorstel. Greenchoice zou alles regelen – inclusief de crowdfund actie. In plaats van dat de gemeente eigenaar zou worden van een aantal panelen, hoefde zij slechts de financieringsrisico’s over te nemen (gratis geld uitlenen zonder zekerheden). Dat de crowdfund actie een doorslaand succes werd, behoeft verder geen betoog. Immers alle risico’s werden verlegd naar het enthousiasme van het gemeente bestuur (B&W).

Het provinciaal fonds ‘duurzaamheid’ & de initieel benaderde bankier, stapten uit. Of ze waren niet meer nodig, te duur, of ontbeerden vertrouwen in de voorliggende business case. Hoe het ook zij, zij werden vervangen door een andere groene bankier (met hypothecaire zekerheid) & de crowdfund actie.

Het genomen Raadsbesluit werd/wordt dus niet uitgevoerd, immers de onderliggende business case is op materiële punten gewijzigd. Voortschrijdend inzicht kán, wat niet kan is een lokaal bestuur wat eigenhandig aan Raadsbesluiten een creatieve invulling geeft. Onze wethouder besloot in haar wijsheid anders.

Daarmee passeert deze wethouder het ‘budget recht’ van de Raad. Een politieke doodzonde. Maar de groene idiotie staat erbij te applaudisseren en breekt de democratische verworvenheden stukje bij beetje af.

En zo worden verliesgevende zonneweides en masse politiek doorgedrukt met de zogenaamde Salami tactiek. Elke keer een plakje en daarna roep je dat er geen weg terug is. En wie dit duurzaam mag betalen, is wel helder. Dat is de belasting betaler. De democratie kent uiteindelijk zo maar één winnaar, de duurzame exploitant van uw belastinggeld …

Wordt binnenkort vervolgd … dan over ‘investeren in windparken als publieke taak’.

oktober 3rd, 2016

Windenergie – niet klimaat – oorzaak massale Blackout Zuid Australië

Hallo. hier aarde - over. Waar zitten jullie?

Woensdag 28 september jongstleden zal een dag zijn die bij de inwoners van Zuid Australië nog lang in het geheugen blijft staan. De 1,7 miljoen inwoners werden geconfronteerd met een langdurige stroom uitval, een landelijke BlackOut.

De groene adepten riepen direct dat deze massale stroom uitval een gevolg was van een – eens in de 50 jaar – storm, waarbij die storm en hagelbuien het gevolg was van ‘klimaat verandering’. Door die storm knapten de hoogspanningsmasten als lucifershoutjes met een gigantische stroomstoring als gevolg. Een enorme media spin begon vrijwel direct zie bijvoorbeeld Groene adepten framen ‘het klimaat’ als oorzaak BlackOuts . Ook de Guardian en de Huffington Post lieten zich niet onbetuigd

De werkelijkheid is helaas een andere – namelijk de aanwezigheid van 40% wind energie. Boven een bepaalde windkracht (storm) schakelen de windparken om veiligheidsredenen automatisch af. Dat is maar goed ook, want rond vliegende windturbines kunnen onaangenaam hard zijn (zie ook South Australia pays the price for heavy reliance on renewable energy).

Blackout Zuid Australië

Blackout Zuid Australië

Door de ‘plotselinge’ uitval van windenergie, ontstond er onbalans in het net, welke niet tijdig kon worden opgevangen. Om te voorkomen dat de blackout zich kon uitbreiden naar de deelstaat Victoria, werd de interconnector tussen Zuid -Australië en Victoria uitgeschakeld.

Blikseminslag in transformatoren en omvallende hoogspanningsmasten zijn daarbij ook niet echt behulpzaam, maar daaraan voorafgaand lag het stroomnet al plat. Net-onbalans. Kolencentrales waren uitgezet en snel schakelende gascentrales waren onvoldoende beschikbaar. Deze blackout kwam ook niet als een verrassing – de netbeheerder zelf had er al in 2014 (en 2015) voor gewaarschuwd;

Waarschuwing netbeheerder voor balckout

Waarschuwing netbeheerder voor blackout Zuid-Australië in 2014

Dat ‘het klimaat’ meer weersextremen – in dit geval een storm – tot gevolg zou hebben is al evenzeer onzinnig. In ons eigen land zijn er apostelen die meer intensieve regenbuien claimen, de weermannen in België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hebben er blijkbaar geen last van. In het AR5 rapport van het IPCC staat dan ook keurig vermeld dat er geen trend waarneembaar is inzake meer weersextremen. Zo er al een trend waarneembaar zou zijn, dan zijn dat juist minder weersextremen …

Ook in Nederland en Duitsland moet de netbeheerder steeds vaker ingrijpen om het elektriciteitsnet stabiel te houden. Het is dan ook wachten op een massale blackout bij ons. Het maximale percentage wisselvallige wind- en zonnestroom wat het Duitse net kan absorberen ligt rond de 30%, hetgeen dit jaar wel gehaald zal worden. Voor Nederland ligt dat percentage iets lager – een educated guess komt uit op 25%. Dat percentage ligt iets lager omdat wij – in tegenstelling tot Duitsland geen waterkrachtcentrales als snelle backup hebben.

Net ingrepen in Duisland

Overigens ligt in Duitsland het stopcontact op zee Dolwin2 al weer enige maanden plat, waardoor de windstroom van de parken Godewind1 & 2 (332MW & 252MW) niet aan land gebracht kan worden (Stopcontact op zee #Dolwin2 weers eens maanden uit de roulatie). In zoverre zal een storm op de zuidelijke Noordzee weinig uitmaken voor de net stabiliteit.

Wel zal dat veel uitmaken voor de rekening die de firma Tennet aan de firma Dong moet betalen – voor niet geleverde windstroom. Over 2015 mocht Tennet al bijna €400 miljoen daarvoor betalen en dat zal over 2016 zo alleen maar meer worden. Het netbeheerders tarief wat Tennet in rekening brengt bij de Duitse consument stijgt volgend jaar met 80%. Dan weet u wat u te wachten staat over een paar jaar.

september 23rd, 2016

It’s the green economy, stupid. 

Er zijn redenen om de transitie naar ‘duurzame’ energie in te willen zetten, maar ‘het klimaat’ is daar niet één van. De geo-politieke verhoudingen zijn aan het verschuiven en energie speelt daarin de hoofdrol. Beschikbaarheid over voldoende goedkope energie is randvoorwaardelijk voor behoud en toename van onze welvaart. Bij afhankelijkheid daarvoor van anderen, wordt Nederland (de EU) gegijzeld en is het huidige welvaartsniveau onhoudbaar – niet duurzaam.

De transitie naar ‘duurzame’ energie, is dus verstandig. De vertaling van duurzame energie naar met name zon- & wind energie is dat niet. De productie van weersafhankelijke stroom is technisch geen enkel probleem. De opslag van het surplus daarvan daarentegen wel evenals het stabiel houden van de infrastructuur (hoogspanningslijnen). Die is daar domweg ongeschikt voor.

Paard achter de wagen

Zolang leveringszekerheid buiten de economische vergelijking gehouden wordt, zijn foutieve beleidskeuzes (het energie akkoord) onvermijdelijk. Leveringszekerheid wordt niet beprijsd, maar heeft wel een prijs. Bij ongewijzigd beleid, is Nederland binnen een decennium €100 miljard armer, tot 2030 het dubbele. Zonder een probleem te hebben opgelost én zonder geld om de juiste beleidskeuzes wél te kunnen betalen. Kernenergie en meer in het bijzonder de 4e generatie daarvan, Thorium gesmolten zout reactoren (MSR).

Je kunt een moderne maatschappij niet laten draaien op weersafhankelijke stroom varianten (zon- & wind) en je kunt elektriciteit niet opslaan. Wind- en zon – maar ook batterijen – hebben domweg een te lage energiedichtheid. Tenzij wij de basale wetten der fysica (thermodynamica) ontkennen, gaat dat ook niet veranderen.

‘Het klimaat’ wordt door vele apocalyptische aanhangers als argument misbruikt om de transitie naar groene energie te enthousiasmeren. De werkelijkheid is omgekeerd. Energie onafhankelijkheid is het doel en ‘het klimaat’ het middel – met minder CO2 als irrelevant neveneffect of bijwerking.

 

“Het klimaat’ … de ‘wetenschappelijke’ consensus bestaat! Broeikasgassen zijn irrelevant.

Ja, het klimaat verandert en dat is maar goed ook. Het klimaat verandert altijd en pas als het klimaat niet verandert, zou ik mij pas echt zorgen gaan maken. Waardoor het klimaat verandert is onbekend. Niet zo raar, want de klimaat wetenschap is amper 30 jaar oud. Wel bekend is, dat er een ruime consensus onder die wetenschappers bestaat, dat CO2 of andere broeikasgassen amper van invloed zijn op ons klimaat (het levensbedreigende dihydromonoxide daargelaten).

Dat zou ook merkwaardig zijn, gezien de samenstelling van de atmosfeer. Neem een zwembad van Olympische afmetingen (50h * 10b * 2d) en je hebt een miljoen liter water. Daar moet je dan 12 flessen Whiskey in gooien, heel het zwembad leeg drinken en maar hopen dat je dronken wordt.

Atmosfeer CO2

Een verdubbeling van de hoeveelheid CO2 – hetgeen wij tegen 2100 wel gaan halen – zal een opwarming van circa 1 graad Celsius betekenen op het Noordelijk halfrond. Een verdere verdubbeling zal een onmeetbaar kleine verdere opwarming als gevolg hebben. De afkoelende werking van extra bewolking zal die opwarming wellicht teniet doen.

De Parijs #Cop21 klimaat doelstellingen zullen dan ook ruimschoots behaald worden, zonder ook maar een gram minder CO2 uit te stoten. De enig denkbare manier waarop die doelstellingen niet gehaald worden, is door het aanpassen van de metingen – adjustments. Hetgeen dan ook grootschalig te pas en te onpas plaatsvindt. Hele temperatuurreeksen zijn daarmee vervuild en notoir onbetrouwbaar geworden.

In het behalen van die Parijs #COP21 doelstellingen, schuilt dan ook direct het grootste politieke gevaar. Wanneer de politieke doelstelling van minder CO2 uitstoot gerealiseerd wordt, zal dat vertaald worden als succes van beleid. Zelfs wanneer CO2 uitstoot amper van invloed is op dat klimaat.

We hebben dat eerder gezien met het ‘ozon’ beleid. Een ieder denkt dat de ozonlaag gered is door een verbod op de zogenaamde CFK’s in spuitbussen. Sterker nog, het ‘succes’ van dat ozon beleid wordt nu opgevoerd als potentieel succes van CO2 beleid. ‘Zie je wel, we kunnen de wereld redden’. Alleen had achteraf het sluiten van vier(!) ozon fabrieken geen enkele invloed op de ozon laag. Het gat in de ozon laag was er, is er – en hoort er wellicht gewoon te zijn. In ieder geval had het apocalyptische CFK beleid er géén invloed op.

gat-ozonlaag-2015

Inmiddels zijn de klimaat wetenschappers ervan overtuigd, dat het klimaat door van alles en nog wat wordt beïnvloed, maar menselijke CO2 uitstoot hoort daar niet bij. Dáárover is er wetenschappelijke consensus, alleen willen de dames & heren politici dat nog niet weten. Klimaat beleid gaat dan ook het klimaat niet veranderen. Je moet je afvragen waarom wij dan onze welvaart daarvoor willen vernietigen?

 

Geo-politieke verhoudingen verschuiven en energie speelt daarin de hoofdrol

De geschiedenis leert hoe de toekomst eruit ziet. Uiteraard moet je daarbij die geschiedenis in een politieke, technologische én economische context plaatsen. De Vikingen konden zich over zee verplaatsen door navigatie obv de sterren, de Nederlanders door de aanleg van (zee)kaarten.

Aan alleen zeekaarten heb je niet zoveel, je hebt ook schepen nodig. Daarbij speelde de uitvinding van een zaagmolen op windenergie een hoofdrol. Door het gebruik van de zaagmolen konden Nederlanders sneller schepen bouwen dan dat er verloren gingen door stormen en zeeslagen. De Spaanse Armada werd verslagen omdat Nederland veel eerder dan geanticipeerd, de Marine weer op volledige sterkte kon brengen. Of te wel energie …

Overlast paardenstront, New York 1893

Overlast paardenstront, New York 1893

Nog in 1898 werd er in Londen een 10-daagse wereld conferentie gehouden over de overlast van paarden. De voorspelling was dat de straten van Londen & New York binnen 50 jaar bedolven zouden zijn door een drie meter hoge laag paardenstront. 10 Jaar later werd de auto door Ford gemeengoed. De eerste auto’s waren overigs ‘full electric’, benzine was een afval product van de olie industrie wat op de rivier geloosd werd. De uitvinding van de verbrandingsmotor, of te wel wederom energie …

Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden in het vrije westen de welvaartsstaten. De Europese economie kende het Duitse Wirschaftwunder en de Amerikaanse economie groeide als nooit tevoren. Tweemaal zo hard overigens als de Europese en nog steeds – over Amerikaanse toestanden gesproken. Energie vormde en vormt de basis daarvoor. Dat de USA na de oorlog bedong dat olie uitsluitend in Dollars mocht worden afgerekend, was daarbij natuurlijk ook behulpzaam.

Zonder die energie géén zware- of chemische industrie of farmacie. We worden allemaal ouder en gezonder ouder, kindersterfte is vrijwel uitgebannen en onze schone lucht is een toeristische trekpleister. Overal waar het inkomen boven de €3.000,- per jaar uitkomt, begint de mensheid haar eigen rommel op te ruimen. Niet het milieu is een probleem, maar armoede.

Zie daar waarom Rusland bijvoorbeeld een gas pijpleiding naar Duitsland heeft aangelegd (NordStream), GazProm deelneemt in de Nederlandse gasrotonde en Rusland voornemens is om Turkije te voorzien van aardgas. Tegelijkertijd heeft Rusland een 30 jarige overeenkomst met China gesloten om gas te leveren. Rusland wil niet afhankelijk zijn van Europese wispelturigheid en voorziet ook dat het economisch zwaartepunt zich naar het Oosten verplaatst. Overigens zal de Chinese economie die van Amerika uiteindelijk wel inhalen, maar gaat dat tegelijkertijd nog zeker enige decennia duren.

China heeft inmiddels de grondstoffen in Afrika grootschalig opgekocht. Zuid-Afrika mag nu haar eigen steenkool terug kopen, alleen dan wel tegen export tarief. De infrastructuur die China heeft aangelegd onder de noemer ‘ontwikkelingshulp’ bestaat voornamelijk uit (spoor)wegen tussen die mijnen en de havens. China en India zullen by far de grootste importeur worden van ‘fossiele’ grondstoffen, grondstoffen die dus niet (meer) naar Europa komen.

De mondiale CO2 uitstoot zal dus ook niet dalen maar stijgen. China opent momenteel een kolencentrale per week en zal dat zeker nog de komende acht jaar doen. Zouden alle andere variabelen gelijk blijven, dan zou de prijs van die grondstoffen stijgen en de markt haar werk wel doen. Maar door de grootschalige subsidie van weersafhankelijke stroom, is er een fenomenaal overschot ontstaan en is de marktprijs voor stroom geïmplodeerd.

Marktprijzen stroom in Duitsland

Marktprijzen stroom in Duitsland

En zolang leveringszekerheid niet wordt beprijsd, blijft dat zo. De beste oplossing daarvoor zou zijn om wind- en zonnestroom exploitanten verantwoordelijk te maken voor die leveringszekerheid. De kosten van de inkoop van fossiele stroom wanneer het niet waait of donker is, zouden ondergebracht moeten worden bij de exploitanten van groene varianten. Een voorstel in die richting ligt overigens momenteel op tafel bij de Europese commissie Energie.

Om te komen tot een betaalbare, stabiele, flexibele én schaalbare energie voorziening in Europa is kernenergie dus onvermijdbaar. De voorkeur gaat daarbij uit naar ‘Molten Salt Reactors’ en later naar de – vraag volgende – Thorium variant daarvan. Tot die tijd blijven kolencentrales onvermijdelijk en kan beter het energie rendement van die kolencentrales worden verhoogd. De benodigde technologie is beschikbaar, sterker nog de drie nieuwe kolencentrales in Nederland zijn er mee uitgerust.

Thorium, veilig & goedkoop

Thorium, veilig & goedkoop

Die Thorium centrales hebben grote voordelen. Inherent veilig, geen langdurig nucleair afval, Thorium is voor duizenden jaren beschikbaar en het bestaande hoogwaardig nucleair afval kan erin worden verwerkt. Net zoals zaagmolen op windenergie en de verbrandingsmotor zal Thorium de volgende stap zijn. Maar als we nu geen geld steken in de ontwikkeling daarvan, mogen we ze straks in China kopen. Als we ze nog kunnen betalen …

september 17th, 2016

Breng ‘goede doelen clubs’ onder de wet ‘Normering Top Inkomens’.

We hebben in Nederland het zogenaamde energieakkoord. Iedereen en van alles heeft aan tafel gezeten om te komen tot een polder plan om Nederland te verduurzamen. Werkgevers & werknemers (vakbonden) zaten aan tafel, evenzeer als de milieu clubs zoals Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & milieu en ga zo maar door. Ongetwijfeld was ook de lokale speeltuin vereniging uit Juine vertegenwoordigd.

Een slordige 50 maatschappelijke vertegenwoordigers zijn na oeverloos overleg tot de conclusie gekomen dat er wat moest gebeuren. De belangrijkste conclusie was daarbij dat een ander de rekening moest betalen – lees, de belasting betaler. Het is logischerwijze niet bijzonder spannend om het met elkander eens te worden, wanneer een ander ‘gratis geld’ van boven naar beneden rond strooit. Bij aanvang een slordige €18 miljard, maar inmiddels oplopend tot meer dan €100 miljard.

U en ik gaan daar niet eens zoveel van merken, onze kinderen en kleinkinderen daarentegen wel. Een slordige €100,- per maand vanaf 2023. Dat is niet morgen, niet over een eeuw, maar over acht jaar. Dat klinkt ver, maar is het niet.

Dat energieakkoord is nooit ter stemming aangeboden aan de Tweede Kamer – me dunkt de stem van het volk. De rekening van dat akkoord evenmin, een ordentelijke kosten/baten analyse is er nimmer geweest. De dekking – de ‘Opslag Duurzame Energie’ wordt binnen geharkt via de energie rekening en heeft daarmee geen invloed op de staatsschuld. Minister Dijsselbloem (Financiën) ligt er geen nacht wakker van, wat minister Kamp dan ook spendeert aan duurzame dromen. Ik wel en dat zou een ieder moeten doen.

Het zijn immers geen belasting opbrengsten, maar een verhoging van de energie rekening. Vergelijk het met Statiegeld of de Motor Rijtuigen Belasting. De MRB was ooit een doelbelasting om de (snel)wegen in Nederland aan te leggen. Inmiddels levert die MRB een slordige €14 miljard per jaar op, waarvan slechts de helft besteed wordt aan asfalt. Snelwegen leveren ook verkeersslachtoffers op, dus de MRB valt toe aan ’s Rijks algemene middelen (Ecorys 2013 Auto belastingen).

Hondenbelasting, parkeerbelasting, afvalstoffen heffing, riool belasting etc. – hetzelfde verhaal. Om de hoogte daarvan te verantwoorden, worden er gewoon additionele kosten aan toe gerekend. Het tarief is slechts een afgeleide van de gewenste opbrengst. Werd voorheen het blaadjes vegende gezelschap betaald uit de ‘algemene middelen’, inmiddels behoort dat gezelschap tot de ‘beschermers van het riool’. Het wegvegen van blaadjes nabij dat riool zijn opeens ‘riool kosten’. De riool belasting gaat omhoog, de OZB nooit omlaag.

Nog een voorbeeld: De mening van onze weerman Gerrit Hiemstra – meer extreme regen – wordt door de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeentes) met beide handen aangegrepen om diezelfde riool belasting verder te verhogen. Overigens is er alleen in Nederland sprake van ‘meer extreme regen’. In België, Duitsland of Engeland hebben ze er volgens de meteorologen ter plekke géén last van. Ik bedoel maar.

Zodra een doelbelasting niet meer nodig is omdat het doel bereikt is, vallen de opbrengsten in de algemene belasting kas. De doel belasting wordt niet afgeschaft, maar het doel wordt breder getrokken. De huidige energiebelasting is daarvan een sprekend voorbeeld. De belasting ‘opslag duurzame energie’ zal eenzelfde lot ondergaan. Het is – of wordt – een ongelimiteerde belastingkraan. De wereld wordt daar niet beter van, het inkomen van de Greenpeace bestuurders et al, daarentegen wel. ‘Het klimaat’ is gewoon een business model van de groene gelovigen voor rekening van de belasting betaler.

Overal waar onze overheid – de belasting betaler – financiert dan wel faciliteert, dient men te voldoen aan de wet ‘normering top inkomens’ (WNT). Uitgezonderd zijn de zogenaamde ‘Goede doelen’ organisaties. Terwijl die organisaties wel tegelijkertijd de zogenaamde ANBI status genieten. Zo krijgen nota bene de groene goede doelen zelf 50% korting op die energiebelasting! (Belasting voordelen ANBI).  Uw fiscaal aftrekbare donatie wordt gebruikt – misbruikt, zo u wilt – om salaris & pensioen van het ‘goede doel’ bestuur te zekeren.

Met name Greenpeace (maar ook Milieudefensie et al) zijn daar bijzonder sterk in. De directie mocht met vervroegd pensioen op uw kosten. De AOW leeftijd gaat overal omhoog, maar alleen voor anderen. Het goede doel pluche vreet nou eenmaal energie tijdens de werkzame carrière. Het is de hoogste tijd om de wereld te redden … zolang een ander het vooral maar betaald. Die ander is de spaarzame Greenpeace donateur en deelnemer aan de Postcode loterij (jawel, die heeft ook al een ANBI status).

Ik pleit er dan ook voor om ook ANBI organisaties te laten vallen onder de WNT (wet ‘normering top inkomens’) en dan bijvoorbeeld voor de helft. We herinneren ons allemaal nog de beloning van de ‘Rode Kruis’ directeur. De rechter volgend, kan zo’n ANBI status trouwens ook met terugwerkende kracht worden ingetrokken. Ik zeg: doen, te beginnen met Greenpeace. Op diverse plaatsen in de wereld wordt Greenpeace aangeklaagd, zijnde een criminele organisatie (Greenpeace aangeklaagd). Een redenatie die ik goed kan volgen en die juridisch (wellicht) stand houdt.

Wie zonder die ANBI status de eigen broek wil en kan ophouden, zijn helden. Voor wie dat niet kan, gelden dezelfde spelregels als voor een ander – ‘de wet top normering inkomens’. Waarom ANBI instellingen daarop zijn uitgezonderd is mij een volkomen raadsel.

september 13th, 2016

Thorium wordt mainstream

Bijgaand de bijdrage over Thorium in de ‘Wetenschap in Beeld’ – wetenschap-in-beeld-thorium

augustus 31st, 2016

Bewering Ed Nijpels over gratis energieakkoord is een gotspe

Regelmatig word ik geconfronteerd met de vraag/opmerking dat de energietransitie de belastingbetaler weliswaar geld kost, maar dat tegelijkertijd de stroomprijzen hard gedaald zijn. Per saldo zou de consument beter af zijn. Afgelopen vrijdag kwam in een NRC interview onze borger van het energieakkoord – amice Ed Nijpels – met dezelfde stellingname (Zie http://bit.ly/2btv4lk)

Maar we zullen het [de kosten van de energie transitie] wel aan onze energierekeningen zien? ‘Dat is niet zeker. De afgelopen jaren zijn die alleen maar lager geworden. Dat gaat in tegen alle critici die zeiden dat de energierevolutie alleen maar geld ging kosten. De werkelijkheid is anders’.

Eerder in het interview valt onze borger al compleet door de mand door het verschil tussen energie vermogen en energie productie niet te kennen – de vergelijking tussen één kolencentrale op de Maasvlakte en de 400.00 zonnepanelen. Naast alle andere min of meer groen obligate opmerkingen van Dhr. Nijpels, slaat de hierboven cursief gedrukte opmerking, de plank wel op alle fronten compleet mis.

Nu is Dhr. Nijpels de man van de ‘duizend en één’ bijbaantjes’. Zo werden we eerder deze week al door de firma ‘Milieu Centraal’ lastig gevallen met de mededeling dat onze kinderen de wereld ruïneren omdat ze teveel douchen. Nu heeft te weinig douchen in de regel een meer serieus effect op de volksgezondheid, maar voor deze wijsheid ontvangt niemand €18.500,- per jaar. Zijnde voorzitter van de firma ‘Milieu Centraal’, Dhr. E. Nijpels daarentegen wel.

Onze borger houdt zich naast het redden van de wereld ook o.a. bezig met het redden van de Waddenzee en probeert zich logischerwijze de curatoren van de failliete firma Econcern van het lijf te houden. Er zijn wel andere liberale bobo’s voor minder opgestapt. Ik mag om diverse redenen ‘amice’ zeggen, maar vrienden zullen wij niet worden.

Een saillant detail is, dat het hele energieakkoord nooit ter stemming aangeboden is aan de leden der Tweede Kamer. Er is plenair over gesproken, maar nooit over gestemd! Een motie om ronde viskommen voor goudvissen (PvdD) te verbieden heeft welhaast geleid tot een wijziging van de grondwet, maar voor de inhoud van het energie akkoord was blijkbaar geen tijd.

Terug naar de kosten van de energie transitie. Niemand weet (nog) wat die kosten zullen zijn, de schattingen lopen uiteen tussen €74 miljard tot 2020 (de Rekenkamer) én €104 miljard in 2023 (diverse economen en beta wetenschappers). In ieder geval een veelvoud van de €18 miljard, zoals die eerder gepresenteerd is. De groene fans van dat energie akkoord bestaan vooral uit organisaties die andermans geld uitgeven en alfa’s met een master ‘wensdenken’.

Voor de goede orde, dat zijn de kosten tot 2023 om 16% van het Nederlandse energieverbruik te kunnen vergroenen. Het vergroenen van dát energieverbruik is nog iets héél anders dan de primaire doelstelling om minder CO2 uit te stoten. Het vergroenen van de energie productie vermindert de CO2 uitstoot namelijk niet of amper. Niet in Nederland en niet in Duitsland.

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Meer weersafhankelijke stroom, meer CO2 uitstoot Duitsland

Meer weersafhankelijke stroom, meer CO2 uitstoot Duitsland

In werkelijkheid is de marktprijs voor stroom in Duitsland en Nederland geïmplodeerd, juist door het fenomenaal overaanbod van gesubsidieerde varianten zoals wind- & zonnestroom. Maar de subsidies daarvoor, staan echt op uw energie rekening. Voor elke euro aan stroom, moet de Duitse consument inmiddels €3,27 aan groene opslag (EEG) bijbetalen. Dat is in Nederland niet veel anders. Voor elke euro aan stroom moet de Nederlandse consument in 2023 meer dan €1,- aan groene opslag betalen (ODE)!

Elke € stroom kost €3,27 aan subsidie

Elke € stroom kost €3,27 aan subsidie

 

Opslag duurzame energie per kWh t/m 2023

Opslag duurzame energie per kWh t/m 2023

Wind- & zonnestroom zijn niet gratis, alles behalve zelfs. Den Haag heeft alleen al over de jaren 2013 t/m 2016 per huishouden voor €3.800,- aan SDE+ subsidies beschikt. Voor 2017 zal dat oplopen naar €6.100,- per gezin en dat gaat nog zeker verder oplopen tot en met 2023. Direct en indirect gaat ieder gezin dat echt betalen.

SDE+ beschikkingen

SDE+ beschikkingen

Door de subsidies en prijsgaranties is er een bizar overschot aan ‘groene’ stroom, nu al een slordige 10%. Dat, terwijl Duitsland nog niet eens 30% van de stroombehoefte heeft ‘vergroend’ en Nederland nog geen 6%. Datzelfde Duitsland heeft daarvan in 2015 50 tWh moeten exporteren – en moeten betalen om het überhaupt kwijt te raken. Duitsland exporteert dus geen stroom, maar vooral het geld van de Duitse belastingbetaler. In 2017 een slordige €7 miljard!

De Nederlandse firma Tennet alleen al, heeft een half miljard moeten uitbetalen aan Duitse windboeren om vooral géén stroom te leveren. In Schotland van hetzelfde laken een pak.

Wat ons direct brengt op de economische waarde van weersafhankelijke stroom. De vraag stellen is hem beantwoorden. Wat is het U waard om te betalen voor stroom omdat het waait? U wilt betalen voor stroom die u nodig heeft, voor de koelkast of licht. Betalen voor aandoen van de buitenlamp wanneer de zon schijnt, is – op zijn zachtst gezegd – onhandig. Daarom is wellicht ’s zomers overdag de buitenlamp in Nederland meestal uit. Zou zomaar kunnen.

De economische waarde van energie (stroom) wordt voor een relevant deel bepaald door de leveringszekerheid daarvan. Bij een dalende marktprijs is óf de vraag lager óf het aanbod hoger. Of de leveringszekerheid komt in het gedrang. U krijgt stroom wanneer het waait, niet wanneer u het nodig heeft. En leveringszekerheid heeft een prijs, die bij de toename van weersafhankelijke stroom ook alleen maar hoger wordt. Ook dat betaalt u – alleen dan onder het kopje Tennet.

In Duitsland worden jaarlijks 150.000 mensen afgesloten omdat ze die rekening niet meer kunnen betalen. Er zijn daar vorig jaar grofweg 500.000 extra open haarden verkocht en ’s weekends helpt de bezitter daarvan enthousiast de Duitse boswachter van zijn werk af. Momenteel gaan er meer bomen dood aan het kap gedrag van onze Oosterburen, dan in de hoogtijdagen van de ‘zure regen’.

(Amice Nijpels wist in ’89 nog te voorspellen dat door die ‘zure regen’ in 2000 Nederland 80% van haar bomen kwijt zou zijn).Om de visionaire kwaliteiten van onze borger van het energieakkoord maar even te duiden. Er is géén onheilstijding ooit van onze liberale milieu goeroe ook maar bij benadering uitgekomen. Geen enkele! In de profielschets voor de volgende borger mag dan wel opgenomen worden dat die wél iets weet van energie.

O.a. middels het energie akkoord wordt/is uw energie rekening deels ‘gefiscaliseerd’, overgeheveld naar de belastingen. Voor het succes daarvan hoeft u slechts eens Venezuela, Noord Korea of Cuba te bezoeken.

Energie verbruik Korea's

Energie verbruik Korea’s

Volgens de groene logica loopt Noord Korea dus decennia vóór op de energie en klimaat doelstellingen. We moeten zsm afscheid nemen van het energie akkoord in haar huidige vorm en van de Borger daarvan in het bijzonder.

augustus 15th, 2016

Kolen exit – nul klimaat resultaat – maar wel een prijs. De hoofdprijs!

Al enige tijd dringen partijen van het groene pluimage aan op het sluiten van alle kolencentrales. Een vijftal oude zijn of worden binnenkort gesloten, er is nog discussie over een tweetal uit de jaren negentig en een drietal nagelnieuwe kolencentrales. Die laatste drie behoren tot de schoonste ter wereld en kunnen in tegenstelling tot ouderwetse exemplaren ook deels ‘vraag volgend’ werken.

De vraag is waarom zouden we kolencentrales überhaupt willen uitfaseren en wat zou dat dan moeten gaan kosten? En niet totaal irrelevant, wie gaat dat dan betalen?

Volgens Greenpeace, Milieudefensie en aan haar gelieerde politieke partijen zoals GroenLinks, PvdA maar ook de ChristenUnie zijn kolencentrales giftige fabrieken. Zij produceren naast stroom vooral CO2 en fijnstof. In tegenstelling tot wat de klimaat adepten u willen doen geloven is CO2 geen milieuvervuiling (de wereld wordt er vooral groener van). CO2 is een reukloos en onzichtbaar gas wat wij vooral uitademen en de plantjes opnemen. De plaatjes van de zwart rokende schoorstenen die wij met enige regelmaat voorgeschoteld krijgen stoten met name vooral het levensbedreigende dihydromonoxide uit.

Of te wel waterdamp. Dat deze waterdamp cosmetisch zwart is, is met name te danken aan fotoshop of alternatieve beeldbewerkings-software welke onze milieu-adepten veelvuldig gebruiken.

Het NOS journaal 13 juli om 10.00
De Maascentrale volgens het NOS journaal 13 juli om 10.00
Maascentrale
Maascentrale in werkelijkheid

Denk daarbij ook aan de zielige ijsbeer op een eenzame ijsschots van het Wereld Natuur Fonds. De ijsschots komt waarschijnlijk uit het vriesvak en de ijsbeer uit de dierentuin. (Zie Maarten Keulemans Bogus de zielige ijsbeer)

Het RIVM heeft allang geconstateerd dat er overal en nergens fijnstof vandaan komt, maar nou net niet uit de energiesector in het algemeen of kolencentrales in het bijzonder. De meest recente milieu uitvinding van ‘nano fijnstoffen’ blijkt niets anders te zijn dan zee-zouten. Verbazingwekkend genoeg worden deze vooral aangetroffen aan de kust. De ‘fijnstof doden’ zijn dan ook al decennia zoek en bestaan eigenlijk alleen in de statistiek van Milieudefensie e.c. (Waar liggen de fijnstof doden)

Fijnstof productie per categorie
Fijnstof productie per categorie

Al eerder heb ik aangetoond dat er op zijn minst een correlatie bestaat tussen toenemende Nederlandse CO2 uitstoot en het toenemende vermogen aan hernieuwbare capaciteit. Kort gezegd vervangt weersafhankelijke stroom geen zogenaamde baseload en moet er dus bij meer wind- en zonnestroom meer baseload als back-up bijgeplaatst worden. Volgens sommige onderzoekers geldt zelfs dat voor elke 0,9% toegevoegd hernieuwbaar vermogen er 1% extra ‘klassiek’ vermogen moet worden bijgeplaatst. Of te wel zelfs méér fossiele back-up capaciteit dan dat er aan wind- & zonnestroom wordt bijgeplaatst (Bridging the Gap: Do Fast Reacting Fossil Technologies Facilitate Renewable Energy Diffusion?).

In Nederland zijn dat kolencentrales. Waterkracht kan niet, kernenergie willen we niet en gascentrales zijn te duur en dus neemt de CO2 uitstoot van kolencentrales toe.

De primaire reactie van de milieu partijen bestaat vervolgens uit het simpelweg verbieden van CO2 uitstoot door kolencentrales. Zelfs de opslag van CO2 wordt afgewezen. Niet omdat kolencentrales dan opeens niet ‘CO2 neutraal’ zouden zijn, maar omdat CO2 opslag afleidt van de zo gewenste weersafhankelijke stroom varianten. Of eigenlijk zijn de milieu adepten niet eens vóór wind- en zonnestroom, maar bovenal tégen kernenergie. Kernenergie stoot evident geen CO2 uit, maar wordt wel steevast in het rijtje ‘ fossiele’ energie geplaatst. Waterkracht trouwens ook, een stuwmeer is ‘ killing’ voor de biodiversiteit etc.

Het sluiten van grofweg 3,5 GigaWatt aan back-up kolenstroom vermogen, moet dus vervangen worden door nieuwe baseload. En wel voordat die kolencentrales worden uitgefaseerd, anders gaat het licht uit zodra het niet waait. Dat zou technisch rustig kunnen door Nederlandse gascentrentrales die momenteel in de mottenballen liggen. Alleen economisch niet, het gas is te duur – meer dan 50% van de gas-capaciteit is inmiddels stilgezet. Zelfs wanneer we goedkoop Russisch gas importeren, is dat in vergelijk met kolen veel te kostbaar. Opmerkelijk is, dat de voorstanders van gas import opeens het groene argument ‘Russische energie afhankelijkheid’ terzijde schuiven. Russische afhankelijkheid als gelegenheidsargument dus.

De enig resterende mogelijkheid om na het uitfaseren van kolencentrales het licht aan te houden, is het importeren van baseload. De Franse en Belgische baseload bestaat voornamelijk uit kernenergie en nog geen decennium geleden importeerden we dat ook massaal. De Duitse baseload bestaat – net zoals in Nederland voornamelijk uit (bruin)kool centrales en Poolse steenkoolcentrales. Sluiten we de Nederlandse kolencentrales gaan de Duitse- & Poolse centrales overuren draaien. Alleen is dat niet gratis. Verre van dat zelfs.

Het sluiten van Nederlandse kolencentrales heeft geen effect op fijnstof noch op CO2. Het heeft enkel effect op de leveringszekerheid – of bij import van stroom-baseload – op de prijs daarvan. Het willen sluiten van deze kolencentrales is een groene politieke actie voor de bühne, Eéntje met een prijs, de hoofdprijs wel te verstaan.

Minister Kamp heeft het ECN laten uitrekenen wat het effect zou zijn op de marktprijs voor stroom. Niemand heeft dat rapport nog gezien, maar de hoofdlijnen zijn wel uitgelekt. Een bedrag van €7 miljard doet de ronde. Alleen zegt dat bedrag niets, zonder te weten over hoeveel jaar dat gaat. De totale kosten voor het stroomverbruik van het Nederlandse bedrijfsleven en de Nederlandse consument zouden jaarlijks met circa €500 miljoen toenemen. Door stijgende marktprijzen voor elektriciteit. Aangezien het bedrijfsleven die kosten doorberekent in haar producten is uiteindelijk de consument degene die de rekening betaalt.

Overigens is een stijgende stroomprijs door een kolenexit nog maar zeer de vraag. Een verdere daling lijkt meer voor de hand te liggen door het fenomenale surplus aan wind- & zonnestroom. Vanuit Duitsland en Nederland. Bij een verder dalende stroomprijs én een Nederlandse kolenexit gaat óf het licht uit (black-out) óf de prijs van de Duitse back-up omhoog. Het is dan ook niet voor niets dat de Duitse overheid juist kolencentrales wil verplichten om open te blijven en zelfs bereid is de eventuele verliezen vanuit de staatsruif aan te zuiveren. Wanneer het groene smaldeel van de bevolking beweert dat de fossiele industrie gesubsidieerd wordt, kon zij – wrang genoeg – nog wel eens gelijk krijgen ook.

Nu maakt de marktprijs voor stroom maar 15% uit van de stroom energierekening voor consumenten, de rest zijn belastingen en (duurzame) opslagen. De marktprijs voor stroom is circa 3 cent per kWh, de consument betaalt daarentegen 19 cent. De Rijksoverheid gaat echt niet de energiebelastingen verlagen omdat de marktprijs voor stroom gestegen is. Een macro stijging van de marktprijs met €500 miljoen leidt tot additionele energiebelasting voor bedrijfsleven en consumenten van een veelvoud daarvan (grofweg nogmaals €1,5 miljard per jaar).

Het sluiten van 3,5 GigaWatt aan kolencentrales kost de Nederlandse belastingbetaler in het ECN scenario dus grofweg €2 miljard per jaar extra. Dat is nog zónder de schadeloosstelling voor de eigenaren/aandeelhouders van die centrales. Die centrales staan voor circa €6 miljard in de boeken. Daar komt nog bij de NCW (netto contante waarde) van het verlies aan toekomstige revenuen over het restant van de afschrijvingstermijn – zeg 30 jaar.

Ik ken de details van die investeringen natuurlijk ook niet, maar een ‘ Internal Rate of Return’ van 10% over de boekwaarde van €6 miljard lijkt redelijk. Maar rekenen we met 5% ivm de geïmplodeerde marktprijzen voor stroom door het overaanbod van groene varianten, gaat het nog steeds over circa €1,5 miljard. Daarmee kost de kolenexit de Nederlandse belastingbetaler tenminste €7,5 miljard ineens en tussen de €0,5 en €2 miljard per jaar (30 jaar lang).

Dat is een slordige €1.000,- per huishouden ineens en tenminste €150,- per jaar extra. Dat klinkt toch echt anders dan de €10,- jaarlijks per huishouden waarmee de firma Greenpeace en companen schermen.

Het sluiten van kolencentrales ipv het moderniseren daarvan, heeft geen enkel effect op de CO2 uitstoot of fijnstof. De gascentrales komen ook niet uit de mottenballen. Wel zullen wij de hoofdprijs betalen voor Duitse- & Pools kolenstroom. En natuurlijk per huishouden €1.000,- plus de rest armer zijn. Groene devotie heeft zo haar prijs en in dit geval de hoofdprijs.