De wereld volgens Gert-Jaap…

november 17th, 2016

De linker schoenen van groene exploitanten

Er is nieuws onder de zon, of eigenlijk niet alleen onder de zon, maar ook voor windstroom. Brussel is voornemens om de voorrang voor zon- & windstroom op het net af te schaffen. Zie http://bit.ly/2fIexxt & http://bit.ly/2fb92YA. Heel duurzaam Europa in de stress, maar de Nederlandse media hebben het óf niet opgepikt óf de gevolgen daarvan niet begrepen.

Om te beginnen, is het een zeer verstandig voorstel. Voorspelbaar en eigenlijk ook onvermijdelijk. Wanneer je een vrije Europese energiemarkt wilt opbouwen, kun je kwalijk de belasting betaler voor de eeuwigheid opzadelen met het weg masseren van de groene exploitatie verliezen.

Zonder subsidies zou er in Nederland geen windturbine staan en geen zonnepaneel op een dak liggen. Maar die subsidies zijn geen gratis geld, zij worden opgebracht via belastingen en via de energienota. Het energie akkoord behelst zo een fenomenale inkomens overdracht van gezinnen naar de groene energie exploitanten.

Gezinnen worden armer en ontwikkelaars van groene stroom plannen schathemeltje rijk. Er gaan miljarden in om. De begrotingen van defensie, ontwikkelingshulp of onderwijs, zijn daarbij slechts een afrondingsverschil. Zie daar waarom links elitair Nederland erbij staat te juichen, maar de SP bijvoorbeeld op zijn minst ambivalent is.

Je kunt het subsidiëren van groene dromen ook kwalijk duurzaam noemen. Er komt een dag dat domweg het geld op is. Die dag kon weleens veel dichterbij zijn, dan onze hernieuwbare vrienden vermoeden. Het gegeven dat de nieuwe Amerikaanse president Dhr. Trump wellicht veel niet kan, maar wél kan rekenen – zal dat proces eerder versnellen dan vertragen.

Groene stroom leveranciers verliezen dus na 2020 hun bevoorrechte positie, waarbij zij altijd een klant hebben. Vergelijk het met het produceren van uitsluitend linker schoenen, waarbij u verplicht bent deze te kopen. Je kunt de producent verplichten om voortaan ook rechter schoenen te produceren (leveringsplicht van back-up stroom) of de afnameplicht laten vervallen. Beiden zijn effectief één kant van dezelfde medaille. Brussel heeft gekozen voor optie twee.

Als eigenaar van een windpark word je hier natuurlijk niet vrolijk van. Die moet aan de voorzijde stroom leveren wanneer er vraag naar is – tegen een concurrerende prijs. Is ‘fossiele’ stroom goedkoper en/of waait het niet, dan zal de ‘klant’ een andere keuze maken. Economisch bezien is daarmee overtollige windstroom gewoon afval, de exploitant zal moeten betalen om het kwijt te raken.

De windpark exploitant kan hoogstens aan de achterzijde een contract met de lieve Heer afsluiten. Vanaf nu waait het voortaan op maandag, dinsdag en woensdagen. Zonder afname plicht voor windstroom – en zonder contract met de lieve Heer over de hoeveelheid wind – is elke windturbine businesscase verloren. Er zal vast een overgangsregeling voor bestaande windparken en zonneweides komen, maar met de wisseling der krachten zal die ook niet duurzaam blijken.

De groene budgetten zijn inmiddels zo hoog opgestapeld dat de rijken zich niets eens meer hoeven te bukken om uw gratis geld op te rapen. Met recht, de armen worden armer en de rijken worden rijker.

Zonder contract met de lieve Heer over de hoeveelheid wind, is elke Euro geïnvesteerd in windstroom weggegooid geld. De klant wil namelijk stroom wanneer die het nodig heeft en niet wanneer het waait of de zon schijnt.

Met het afschaffen van de verplichte winkelnering – de voorrang voor groene stroom op het net – zullen de hernieuwbare exploitanten de grootst mogelijke moeite hebben om hun stroom rendabel te verkopen. De subsidies daarop zullen dan dus ook navenant dalen en de inkomensoverdracht van arm naar rijk daarmee ook.

Daarom is het voorliggende EU voorstel ook uitstekend, behalve natuurlijk wanneer je aandeelhouder bent van een windpark of zonneweide.

november 5th, 2016

Hoe duurzame plannen rollen – Tom Poes & de Salami tactiek

Een voormalig CDA politicus in een kleine gemeente wilde welwillend meehelpen de wereld te redden en besloot een zonneweide te ontwikkelen & exploiteren. Een stuk braakliggend grond op een industrieterrein leek daarvoor het meest geschikt.

Logischerwijze werd er begonnen met het ‘business plan’ om te kunnen bepalen of zoiets rendabel zou kunnen zijn. Dat bleek niet het geval zonder subsidie en aldus werd er een SDE+ subsidie aangevraagd en verkregen. Maar ook met die SDE+ subsidie en een enthousiast dicht gesmeerde business case bleek het niet mogelijk om ons zonnepark gefinancierd te krijgen.

De hulp van Tom Poes was nodig, verzin een list! En zo geschiedde. Wel meer listen dan slechts één. Uiteraard werd begonnen met de nodige groene kretologie, u kent het wel. Groen, de wereld vergaat, draagvlak, van onderen op, fair Trade, coöperatie, werkgelegenheid, slim en zo werd de brochure verder duurzaam ingekleurd. Maar ja, praatjes vullen geen gaatjes. Hoe duurzaam innovatief eerlijk klimaatneutraal ze ook zijn.

Aldus werd het Provinciaal duurzaam investeringsfonds bijgeschakeld. De ‘gratis geld’ pot van de groene adepten op Provinciaal niveau. Bedenk daarbij dat de eerste doelstelling van overheids (provinciale) subsidie regelingen is, om het geld kwijt te raken. Anders is immers de subsidieregeling mislukt, het beoogde doel niet gerealiseerd. De belastingbetaler betaalt.

Deze fonds manager beoordeelt de ‘business case’ en is bereid mede te financieren. Lees: het risico deels te dragen. Waarna ook een ‘groene’ bankier bereid is, om een hypotheek op de braakliggende grond te verstrekken. Risico management, maar vooral voor groene bankiers met de grond als zekerheid. De groene website gaat dan wel over klimaat reddende emotie, maar uiteindelijk heeft onze groene bankier ook gewoon een hypotheek. De gemeente was overigens bereid die grond onder de marktprijs te verkopen.

All good ends good, zou je zeggen en ons zonnepark gaat enthousiast de zonnepanelen verkopen – aan de gemeentelijke inwoners – met als rendement de zonnestroom. Ondanks de duurzame folder valt de verkoop daarvan binnen de kleine gemeente nogal tegen. Er is na maanden reclame, folders lopen, advertenties, huisbezoeken, incentives etc. amper een paneel verkocht.

In de echte wereld zijn mensen namelijk zeer klimaat bewust, het moest alleen geen geld kosten. Tom Poes mag wederom een voorstel doen. En zo geschiedde. ‘Waarom stel je aan het bestuur van onze gemeente niet voor, dat zij een deel van de zonnepanelen kopen? Iets met dam én eerste schaap, onze CDA wethouder als ‘beleggingsadviseur’. Gebruik de groene stroom daarbij als aflaat richting de gemeente, het genereert direct inkomsten en kan in de folder – excuus, brochure – aan die gemeente refereren. Onze wethouder ook enthousiast, immers onze gemeente wordt ook duurzaam. Noem het vooral ‘klimaat neutraal’.

En zo geschiedde. Onder luid applaus ging de gemeenteraad – vorig jaar – akkoord met het voorstel om duurzaam te worden tegen de hoofdprijs. Van onderop – de gemeenteraad – werd er besloten de risico’s van een zonnepark af te wentelen op de lokale belasting betalers. De gemeente zou een lening verstrekken zonder zekerheden. Op basis van de externe expertise van het provinciaal duurzaam investeringsfonds hadden de raadsleden afdoende vertrouwen in de zonnestroom ondernemer. Het Raadsbesluit werd genomen en het CDA stond vooraan. Parijs had net geleerd dat de bevolking gered moest worden.

Maar toen …

Een klein jaar later kwamen de initiatiefnemers van onze zonneweide opnieuw bij de CDA wethouder. Ook mét de gemeente als beleggingsadviseur werd er geen zonnepaneel verkocht. Mensen zaten blijkbaar niet te wachten op de welvaart van zonnestroom. Het is voor de inwoners domweg goedkoper om af te zien van deelname in ons zonnepark. Tijdens dat overleg werden de Tom Poezen maar weer eens rijkelijk uitgeserveerd.

Niets nieuws onder zon, maar bijzonder wordt het in dit geval wel.

Onze zonnepark exploitant had een hernieuwd voorstel – crowdfunding. De firma Greenchoice had samen met haar ‘partner in crime’ de firma ‘Zonnedelen’ (een dochter van GreenChoice) een beter voorstel. Greenchoice zou alles regelen – inclusief de crowdfund actie. In plaats van dat de gemeente eigenaar zou worden van een aantal panelen, hoefde zij slechts de financieringsrisico’s over te nemen (gratis geld uitlenen zonder zekerheden). Dat de crowdfund actie een doorslaand succes werd, behoeft verder geen betoog. Immers alle risico’s werden verlegd naar het enthousiasme van het gemeente bestuur (B&W).

Het provinciaal fonds ‘duurzaamheid’ & de initieel benaderde bankier, stapten uit. Of ze waren niet meer nodig, te duur, of ontbeerden vertrouwen in de voorliggende business case. Hoe het ook zij, zij werden vervangen door een andere groene bankier (met hypothecaire zekerheid) & de crowdfund actie.

Het genomen Raadsbesluit werd/wordt dus niet uitgevoerd, immers de onderliggende business case is op materiële punten gewijzigd. Voortschrijdend inzicht kán, wat niet kan is een lokaal bestuur wat eigenhandig aan Raadsbesluiten een creatieve invulling geeft. Onze wethouder besloot in haar wijsheid anders.

Daarmee passeert deze wethouder het ‘budget recht’ van de Raad. Een politieke doodzonde. Maar de groene idiotie staat erbij te applaudisseren en breekt de democratische verworvenheden stukje bij beetje af.

En zo worden verliesgevende zonneweides en masse politiek doorgedrukt met de zogenaamde Salami tactiek. Elke keer een plakje en daarna roep je dat er geen weg terug is. En wie dit duurzaam mag betalen, is wel helder. Dat is de belasting betaler. De democratie kent uiteindelijk zo maar één winnaar, de duurzame exploitant van uw belastinggeld …

Wordt binnenkort vervolgd … dan over ‘investeren in windparken als publieke taak’.

oktober 3rd, 2016

Windenergie – niet klimaat – oorzaak massale Blackout Zuid Australië

Hallo. hier aarde - over. Waar zitten jullie?

Woensdag 28 september jongstleden zal een dag zijn die bij de inwoners van Zuid Australië nog lang in het geheugen blijft staan. De 1,7 miljoen inwoners werden geconfronteerd met een langdurige stroom uitval, een landelijke BlackOut.

De groene adepten riepen direct dat deze massale stroom uitval een gevolg was van een – eens in de 50 jaar – storm, waarbij die storm en hagelbuien het gevolg was van ‘klimaat verandering’. Door die storm knapten de hoogspanningsmasten als lucifershoutjes met een gigantische stroomstoring als gevolg. Een enorme media spin begon vrijwel direct zie bijvoorbeeld Groene adepten framen ‘het klimaat’ als oorzaak BlackOuts . Ook de Guardian en de Huffington Post lieten zich niet onbetuigd

De werkelijkheid is helaas een andere – namelijk de aanwezigheid van 40% wind energie. Boven een bepaalde windkracht (storm) schakelen de windparken om veiligheidsredenen automatisch af. Dat is maar goed ook, want rond vliegende windturbines kunnen onaangenaam hard zijn (zie ook South Australia pays the price for heavy reliance on renewable energy).

Blackout Zuid Australië

Blackout Zuid Australië

Door de ‘plotselinge’ uitval van windenergie, ontstond er onbalans in het net, welke niet tijdig kon worden opgevangen. Om te voorkomen dat de blackout zich kon uitbreiden naar de deelstaat Victoria, werd de interconnector tussen Zuid -Australië en Victoria uitgeschakeld.

Blikseminslag in transformatoren en omvallende hoogspanningsmasten zijn daarbij ook niet echt behulpzaam, maar daaraan voorafgaand lag het stroomnet al plat. Net-onbalans. Kolencentrales waren uitgezet en snel schakelende gascentrales waren onvoldoende beschikbaar. Deze blackout kwam ook niet als een verrassing – de netbeheerder zelf had er al in 2014 (en 2015) voor gewaarschuwd;

Waarschuwing netbeheerder voor balckout

Waarschuwing netbeheerder voor blackout Zuid-Australië in 2014

Dat ‘het klimaat’ meer weersextremen – in dit geval een storm – tot gevolg zou hebben is al evenzeer onzinnig. In ons eigen land zijn er apostelen die meer intensieve regenbuien claimen, de weermannen in België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hebben er blijkbaar geen last van. In het AR5 rapport van het IPCC staat dan ook keurig vermeld dat er geen trend waarneembaar is inzake meer weersextremen. Zo er al een trend waarneembaar zou zijn, dan zijn dat juist minder weersextremen …

Ook in Nederland en Duitsland moet de netbeheerder steeds vaker ingrijpen om het elektriciteitsnet stabiel te houden. Het is dan ook wachten op een massale blackout bij ons. Het maximale percentage wisselvallige wind- en zonnestroom wat het Duitse net kan absorberen ligt rond de 30%, hetgeen dit jaar wel gehaald zal worden. Voor Nederland ligt dat percentage iets lager – een educated guess komt uit op 25%. Dat percentage ligt iets lager omdat wij – in tegenstelling tot Duitsland geen waterkrachtcentrales als snelle backup hebben.

Net ingrepen in Duisland

Overigens ligt in Duitsland het stopcontact op zee Dolwin2 al weer enige maanden plat, waardoor de windstroom van de parken Godewind1 & 2 (332MW & 252MW) niet aan land gebracht kan worden (Stopcontact op zee #Dolwin2 weers eens maanden uit de roulatie). In zoverre zal een storm op de zuidelijke Noordzee weinig uitmaken voor de net stabiliteit.

Wel zal dat veel uitmaken voor de rekening die de firma Tennet aan de firma Dong moet betalen – voor niet geleverde windstroom. Over 2015 mocht Tennet al bijna €400 miljoen daarvoor betalen en dat zal over 2016 zo alleen maar meer worden. Het netbeheerders tarief wat Tennet in rekening brengt bij de Duitse consument stijgt volgend jaar met 80%. Dan weet u wat u te wachten staat over een paar jaar.

september 23rd, 2016

It’s the green economy, stupid. 

Er zijn redenen om de transitie naar ‘duurzame’ energie in te willen zetten, maar ‘het klimaat’ is daar niet één van. De geo-politieke verhoudingen zijn aan het verschuiven en energie speelt daarin de hoofdrol. Beschikbaarheid over voldoende goedkope energie is randvoorwaardelijk voor behoud en toename van onze welvaart. Bij afhankelijkheid daarvoor van anderen, wordt Nederland (de EU) gegijzeld en is het huidige welvaartsniveau onhoudbaar – niet duurzaam.

De transitie naar ‘duurzame’ energie, is dus verstandig. De vertaling van duurzame energie naar met name zon- & wind energie is dat niet. De productie van weersafhankelijke stroom is technisch geen enkel probleem. De opslag van het surplus daarvan daarentegen wel evenals het stabiel houden van de infrastructuur (hoogspanningslijnen). Die is daar domweg ongeschikt voor.

Paard achter de wagen

Zolang leveringszekerheid buiten de economische vergelijking gehouden wordt, zijn foutieve beleidskeuzes (het energie akkoord) onvermijdelijk. Leveringszekerheid wordt niet beprijsd, maar heeft wel een prijs. Bij ongewijzigd beleid, is Nederland binnen een decennium €100 miljard armer, tot 2030 het dubbele. Zonder een probleem te hebben opgelost én zonder geld om de juiste beleidskeuzes wél te kunnen betalen. Kernenergie en meer in het bijzonder de 4e generatie daarvan, Thorium gesmolten zout reactoren (MSR).

Je kunt een moderne maatschappij niet laten draaien op weersafhankelijke stroom varianten (zon- & wind) en je kunt elektriciteit niet opslaan. Wind- en zon – maar ook batterijen – hebben domweg een te lage energiedichtheid. Tenzij wij de basale wetten der fysica (thermodynamica) ontkennen, gaat dat ook niet veranderen.

‘Het klimaat’ wordt door vele apocalyptische aanhangers als argument misbruikt om de transitie naar groene energie te enthousiasmeren. De werkelijkheid is omgekeerd. Energie onafhankelijkheid is het doel en ‘het klimaat’ het middel – met minder CO2 als irrelevant neveneffect of bijwerking.

 

“Het klimaat’ … de ‘wetenschappelijke’ consensus bestaat! Broeikasgassen zijn irrelevant.

Ja, het klimaat verandert en dat is maar goed ook. Het klimaat verandert altijd en pas als het klimaat niet verandert, zou ik mij pas echt zorgen gaan maken. Waardoor het klimaat verandert is onbekend. Niet zo raar, want de klimaat wetenschap is amper 30 jaar oud. Wel bekend is, dat er een ruime consensus onder die wetenschappers bestaat, dat CO2 of andere broeikasgassen amper van invloed zijn op ons klimaat (het levensbedreigende dihydromonoxide daargelaten).

Dat zou ook merkwaardig zijn, gezien de samenstelling van de atmosfeer. Neem een zwembad van Olympische afmetingen (50h * 10b * 2d) en je hebt een miljoen liter water. Daar moet je dan 12 flessen Whiskey in gooien, heel het zwembad leeg drinken en maar hopen dat je dronken wordt.

Atmosfeer CO2

Een verdubbeling van de hoeveelheid CO2 – hetgeen wij tegen 2100 wel gaan halen – zal een opwarming van circa 1 graad Celsius betekenen op het Noordelijk halfrond. Een verdere verdubbeling zal een onmeetbaar kleine verdere opwarming als gevolg hebben. De afkoelende werking van extra bewolking zal die opwarming wellicht teniet doen.

De Parijs #Cop21 klimaat doelstellingen zullen dan ook ruimschoots behaald worden, zonder ook maar een gram minder CO2 uit te stoten. De enig denkbare manier waarop die doelstellingen niet gehaald worden, is door het aanpassen van de metingen – adjustments. Hetgeen dan ook grootschalig te pas en te onpas plaatsvindt. Hele temperatuurreeksen zijn daarmee vervuild en notoir onbetrouwbaar geworden.

In het behalen van die Parijs #COP21 doelstellingen, schuilt dan ook direct het grootste politieke gevaar. Wanneer de politieke doelstelling van minder CO2 uitstoot gerealiseerd wordt, zal dat vertaald worden als succes van beleid. Zelfs wanneer CO2 uitstoot amper van invloed is op dat klimaat.

We hebben dat eerder gezien met het ‘ozon’ beleid. Een ieder denkt dat de ozonlaag gered is door een verbod op de zogenaamde CFK’s in spuitbussen. Sterker nog, het ‘succes’ van dat ozon beleid wordt nu opgevoerd als potentieel succes van CO2 beleid. ‘Zie je wel, we kunnen de wereld redden’. Alleen had achteraf het sluiten van vier(!) ozon fabrieken geen enkele invloed op de ozon laag. Het gat in de ozon laag was er, is er – en hoort er wellicht gewoon te zijn. In ieder geval had het apocalyptische CFK beleid er géén invloed op.

gat-ozonlaag-2015

Inmiddels zijn de klimaat wetenschappers ervan overtuigd, dat het klimaat door van alles en nog wat wordt beïnvloed, maar menselijke CO2 uitstoot hoort daar niet bij. Dáárover is er wetenschappelijke consensus, alleen willen de dames & heren politici dat nog niet weten. Klimaat beleid gaat dan ook het klimaat niet veranderen. Je moet je afvragen waarom wij dan onze welvaart daarvoor willen vernietigen?

 

Geo-politieke verhoudingen verschuiven en energie speelt daarin de hoofdrol

De geschiedenis leert hoe de toekomst eruit ziet. Uiteraard moet je daarbij die geschiedenis in een politieke, technologische én economische context plaatsen. De Vikingen konden zich over zee verplaatsen door navigatie obv de sterren, de Nederlanders door de aanleg van (zee)kaarten.

Aan alleen zeekaarten heb je niet zoveel, je hebt ook schepen nodig. Daarbij speelde de uitvinding van een zaagmolen op windenergie een hoofdrol. Door het gebruik van de zaagmolen konden Nederlanders sneller schepen bouwen dan dat er verloren gingen door stormen en zeeslagen. De Spaanse Armada werd verslagen omdat Nederland veel eerder dan geanticipeerd, de Marine weer op volledige sterkte kon brengen. Of te wel energie …

Overlast paardenstront, New York 1893

Overlast paardenstront, New York 1893

Nog in 1898 werd er in Londen een 10-daagse wereld conferentie gehouden over de overlast van paarden. De voorspelling was dat de straten van Londen & New York binnen 50 jaar bedolven zouden zijn door een drie meter hoge laag paardenstront. 10 Jaar later werd de auto door Ford gemeengoed. De eerste auto’s waren overigs ‘full electric’, benzine was een afval product van de olie industrie wat op de rivier geloosd werd. De uitvinding van de verbrandingsmotor, of te wel wederom energie …

Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden in het vrije westen de welvaartsstaten. De Europese economie kende het Duitse Wirschaftwunder en de Amerikaanse economie groeide als nooit tevoren. Tweemaal zo hard overigens als de Europese en nog steeds – over Amerikaanse toestanden gesproken. Energie vormde en vormt de basis daarvoor. Dat de USA na de oorlog bedong dat olie uitsluitend in Dollars mocht worden afgerekend, was daarbij natuurlijk ook behulpzaam.

Zonder die energie géén zware- of chemische industrie of farmacie. We worden allemaal ouder en gezonder ouder, kindersterfte is vrijwel uitgebannen en onze schone lucht is een toeristische trekpleister. Overal waar het inkomen boven de €3.000,- per jaar uitkomt, begint de mensheid haar eigen rommel op te ruimen. Niet het milieu is een probleem, maar armoede.

Zie daar waarom Rusland bijvoorbeeld een gas pijpleiding naar Duitsland heeft aangelegd (NordStream), GazProm deelneemt in de Nederlandse gasrotonde en Rusland voornemens is om Turkije te voorzien van aardgas. Tegelijkertijd heeft Rusland een 30 jarige overeenkomst met China gesloten om gas te leveren. Rusland wil niet afhankelijk zijn van Europese wispelturigheid en voorziet ook dat het economisch zwaartepunt zich naar het Oosten verplaatst. Overigens zal de Chinese economie die van Amerika uiteindelijk wel inhalen, maar gaat dat tegelijkertijd nog zeker enige decennia duren.

China heeft inmiddels de grondstoffen in Afrika grootschalig opgekocht. Zuid-Afrika mag nu haar eigen steenkool terug kopen, alleen dan wel tegen export tarief. De infrastructuur die China heeft aangelegd onder de noemer ‘ontwikkelingshulp’ bestaat voornamelijk uit (spoor)wegen tussen die mijnen en de havens. China en India zullen by far de grootste importeur worden van ‘fossiele’ grondstoffen, grondstoffen die dus niet (meer) naar Europa komen.

De mondiale CO2 uitstoot zal dus ook niet dalen maar stijgen. China opent momenteel een kolencentrale per week en zal dat zeker nog de komende acht jaar doen. Zouden alle andere variabelen gelijk blijven, dan zou de prijs van die grondstoffen stijgen en de markt haar werk wel doen. Maar door de grootschalige subsidie van weersafhankelijke stroom, is er een fenomenaal overschot ontstaan en is de marktprijs voor stroom geïmplodeerd.

Marktprijzen stroom in Duitsland

Marktprijzen stroom in Duitsland

En zolang leveringszekerheid niet wordt beprijsd, blijft dat zo. De beste oplossing daarvoor zou zijn om wind- en zonnestroom exploitanten verantwoordelijk te maken voor die leveringszekerheid. De kosten van de inkoop van fossiele stroom wanneer het niet waait of donker is, zouden ondergebracht moeten worden bij de exploitanten van groene varianten. Een voorstel in die richting ligt overigens momenteel op tafel bij de Europese commissie Energie.

Om te komen tot een betaalbare, stabiele, flexibele én schaalbare energie voorziening in Europa is kernenergie dus onvermijdbaar. De voorkeur gaat daarbij uit naar ‘Molten Salt Reactors’ en later naar de – vraag volgende – Thorium variant daarvan. Tot die tijd blijven kolencentrales onvermijdelijk en kan beter het energie rendement van die kolencentrales worden verhoogd. De benodigde technologie is beschikbaar, sterker nog de drie nieuwe kolencentrales in Nederland zijn er mee uitgerust.

Thorium, veilig & goedkoop

Thorium, veilig & goedkoop

Die Thorium centrales hebben grote voordelen. Inherent veilig, geen langdurig nucleair afval, Thorium is voor duizenden jaren beschikbaar en het bestaande hoogwaardig nucleair afval kan erin worden verwerkt. Net zoals zaagmolen op windenergie en de verbrandingsmotor zal Thorium de volgende stap zijn. Maar als we nu geen geld steken in de ontwikkeling daarvan, mogen we ze straks in China kopen. Als we ze nog kunnen betalen …

september 17th, 2016

Breng ‘goede doelen clubs’ onder de wet ‘Normering Top Inkomens’.

We hebben in Nederland het zogenaamde energieakkoord. Iedereen en van alles heeft aan tafel gezeten om te komen tot een polder plan om Nederland te verduurzamen. Werkgevers & werknemers (vakbonden) zaten aan tafel, evenzeer als de milieu clubs zoals Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & milieu en ga zo maar door. Ongetwijfeld was ook de lokale speeltuin vereniging uit Juine vertegenwoordigd.

Een slordige 50 maatschappelijke vertegenwoordigers zijn na oeverloos overleg tot de conclusie gekomen dat er wat moest gebeuren. De belangrijkste conclusie was daarbij dat een ander de rekening moest betalen – lees, de belasting betaler. Het is logischerwijze niet bijzonder spannend om het met elkander eens te worden, wanneer een ander ‘gratis geld’ van boven naar beneden rond strooit. Bij aanvang een slordige €18 miljard, maar inmiddels oplopend tot meer dan €100 miljard.

U en ik gaan daar niet eens zoveel van merken, onze kinderen en kleinkinderen daarentegen wel. Een slordige €100,- per maand vanaf 2023. Dat is niet morgen, niet over een eeuw, maar over acht jaar. Dat klinkt ver, maar is het niet.

Dat energieakkoord is nooit ter stemming aangeboden aan de Tweede Kamer – me dunkt de stem van het volk. De rekening van dat akkoord evenmin, een ordentelijke kosten/baten analyse is er nimmer geweest. De dekking – de ‘Opslag Duurzame Energie’ wordt binnen geharkt via de energie rekening en heeft daarmee geen invloed op de staatsschuld. Minister Dijsselbloem (Financiën) ligt er geen nacht wakker van, wat minister Kamp dan ook spendeert aan duurzame dromen. Ik wel en dat zou een ieder moeten doen.

Het zijn immers geen belasting opbrengsten, maar een verhoging van de energie rekening. Vergelijk het met Statiegeld of de Motor Rijtuigen Belasting. De MRB was ooit een doelbelasting om de (snel)wegen in Nederland aan te leggen. Inmiddels levert die MRB een slordige €14 miljard per jaar op, waarvan slechts de helft besteed wordt aan asfalt. Snelwegen leveren ook verkeersslachtoffers op, dus de MRB valt toe aan ’s Rijks algemene middelen (Ecorys 2013 Auto belastingen).

Hondenbelasting, parkeerbelasting, afvalstoffen heffing, riool belasting etc. – hetzelfde verhaal. Om de hoogte daarvan te verantwoorden, worden er gewoon additionele kosten aan toe gerekend. Het tarief is slechts een afgeleide van de gewenste opbrengst. Werd voorheen het blaadjes vegende gezelschap betaald uit de ‘algemene middelen’, inmiddels behoort dat gezelschap tot de ‘beschermers van het riool’. Het wegvegen van blaadjes nabij dat riool zijn opeens ‘riool kosten’. De riool belasting gaat omhoog, de OZB nooit omlaag.

Nog een voorbeeld: De mening van onze weerman Gerrit Hiemstra – meer extreme regen – wordt door de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeentes) met beide handen aangegrepen om diezelfde riool belasting verder te verhogen. Overigens is er alleen in Nederland sprake van ‘meer extreme regen’. In België, Duitsland of Engeland hebben ze er volgens de meteorologen ter plekke géén last van. Ik bedoel maar.

Zodra een doelbelasting niet meer nodig is omdat het doel bereikt is, vallen de opbrengsten in de algemene belasting kas. De doel belasting wordt niet afgeschaft, maar het doel wordt breder getrokken. De huidige energiebelasting is daarvan een sprekend voorbeeld. De belasting ‘opslag duurzame energie’ zal eenzelfde lot ondergaan. Het is – of wordt – een ongelimiteerde belastingkraan. De wereld wordt daar niet beter van, het inkomen van de Greenpeace bestuurders et al, daarentegen wel. ‘Het klimaat’ is gewoon een business model van de groene gelovigen voor rekening van de belasting betaler.

Overal waar onze overheid – de belasting betaler – financiert dan wel faciliteert, dient men te voldoen aan de wet ‘normering top inkomens’ (WNT). Uitgezonderd zijn de zogenaamde ‘Goede doelen’ organisaties. Terwijl die organisaties wel tegelijkertijd de zogenaamde ANBI status genieten. Zo krijgen nota bene de groene goede doelen zelf 50% korting op die energiebelasting! (Belasting voordelen ANBI).  Uw fiscaal aftrekbare donatie wordt gebruikt – misbruikt, zo u wilt – om salaris & pensioen van het ‘goede doel’ bestuur te zekeren.

Met name Greenpeace (maar ook Milieudefensie et al) zijn daar bijzonder sterk in. De directie mocht met vervroegd pensioen op uw kosten. De AOW leeftijd gaat overal omhoog, maar alleen voor anderen. Het goede doel pluche vreet nou eenmaal energie tijdens de werkzame carrière. Het is de hoogste tijd om de wereld te redden … zolang een ander het vooral maar betaald. Die ander is de spaarzame Greenpeace donateur en deelnemer aan de Postcode loterij (jawel, die heeft ook al een ANBI status).

Ik pleit er dan ook voor om ook ANBI organisaties te laten vallen onder de WNT (wet ‘normering top inkomens’) en dan bijvoorbeeld voor de helft. We herinneren ons allemaal nog de beloning van de ‘Rode Kruis’ directeur. De rechter volgend, kan zo’n ANBI status trouwens ook met terugwerkende kracht worden ingetrokken. Ik zeg: doen, te beginnen met Greenpeace. Op diverse plaatsen in de wereld wordt Greenpeace aangeklaagd, zijnde een criminele organisatie (Greenpeace aangeklaagd). Een redenatie die ik goed kan volgen en die juridisch (wellicht) stand houdt.

Wie zonder die ANBI status de eigen broek wil en kan ophouden, zijn helden. Voor wie dat niet kan, gelden dezelfde spelregels als voor een ander – ‘de wet top normering inkomens’. Waarom ANBI instellingen daarop zijn uitgezonderd is mij een volkomen raadsel.

september 13th, 2016

Thorium wordt mainstream

Bijgaand de bijdrage over Thorium in de ‘Wetenschap in Beeld’ – wetenschap-in-beeld-thorium

augustus 31st, 2016

Bewering Ed Nijpels over gratis energieakkoord is een gotspe

Regelmatig word ik geconfronteerd met de vraag/opmerking dat de energietransitie de belastingbetaler weliswaar geld kost, maar dat tegelijkertijd de stroomprijzen hard gedaald zijn. Per saldo zou de consument beter af zijn. Afgelopen vrijdag kwam in een NRC interview onze borger van het energieakkoord – amice Ed Nijpels – met dezelfde stellingname (Zie http://bit.ly/2btv4lk)

Maar we zullen het [de kosten van de energie transitie] wel aan onze energierekeningen zien? ‘Dat is niet zeker. De afgelopen jaren zijn die alleen maar lager geworden. Dat gaat in tegen alle critici die zeiden dat de energierevolutie alleen maar geld ging kosten. De werkelijkheid is anders’.

Eerder in het interview valt onze borger al compleet door de mand door het verschil tussen energie vermogen en energie productie niet te kennen – de vergelijking tussen één kolencentrale op de Maasvlakte en de 400.00 zonnepanelen. Naast alle andere min of meer groen obligate opmerkingen van Dhr. Nijpels, slaat de hierboven cursief gedrukte opmerking, de plank wel op alle fronten compleet mis.

Nu is Dhr. Nijpels de man van de ‘duizend en één’ bijbaantjes’. Zo werden we eerder deze week al door de firma ‘Milieu Centraal’ lastig gevallen met de mededeling dat onze kinderen de wereld ruïneren omdat ze teveel douchen. Nu heeft te weinig douchen in de regel een meer serieus effect op de volksgezondheid, maar voor deze wijsheid ontvangt niemand €18.500,- per jaar. Zijnde voorzitter van de firma ‘Milieu Centraal’, Dhr. E. Nijpels daarentegen wel.

Onze borger houdt zich naast het redden van de wereld ook o.a. bezig met het redden van de Waddenzee en probeert zich logischerwijze de curatoren van de failliete firma Econcern van het lijf te houden. Er zijn wel andere liberale bobo’s voor minder opgestapt. Ik mag om diverse redenen ‘amice’ zeggen, maar vrienden zullen wij niet worden.

Een saillant detail is, dat het hele energieakkoord nooit ter stemming aangeboden is aan de leden der Tweede Kamer. Er is plenair over gesproken, maar nooit over gestemd! Een motie om ronde viskommen voor goudvissen (PvdD) te verbieden heeft welhaast geleid tot een wijziging van de grondwet, maar voor de inhoud van het energie akkoord was blijkbaar geen tijd.

Terug naar de kosten van de energie transitie. Niemand weet (nog) wat die kosten zullen zijn, de schattingen lopen uiteen tussen €74 miljard tot 2020 (de Rekenkamer) én €104 miljard in 2023 (diverse economen en beta wetenschappers). In ieder geval een veelvoud van de €18 miljard, zoals die eerder gepresenteerd is. De groene fans van dat energie akkoord bestaan vooral uit organisaties die andermans geld uitgeven en alfa’s met een master ‘wensdenken’.

Voor de goede orde, dat zijn de kosten tot 2023 om 16% van het Nederlandse energieverbruik te kunnen vergroenen. Het vergroenen van dát energieverbruik is nog iets héél anders dan de primaire doelstelling om minder CO2 uit te stoten. Het vergroenen van de energie productie vermindert de CO2 uitstoot namelijk niet of amper. Niet in Nederland en niet in Duitsland.

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Meer weersafhankelijke stroom, meer CO2 uitstoot Duitsland

Meer weersafhankelijke stroom, meer CO2 uitstoot Duitsland

In werkelijkheid is de marktprijs voor stroom in Duitsland en Nederland geïmplodeerd, juist door het fenomenaal overaanbod van gesubsidieerde varianten zoals wind- & zonnestroom. Maar de subsidies daarvoor, staan echt op uw energie rekening. Voor elke euro aan stroom, moet de Duitse consument inmiddels €3,27 aan groene opslag (EEG) bijbetalen. Dat is in Nederland niet veel anders. Voor elke euro aan stroom moet de Nederlandse consument in 2023 meer dan €1,- aan groene opslag betalen (ODE)!

Elke € stroom kost €3,27 aan subsidie

Elke € stroom kost €3,27 aan subsidie

 

Opslag duurzame energie per kWh t/m 2023

Opslag duurzame energie per kWh t/m 2023

Wind- & zonnestroom zijn niet gratis, alles behalve zelfs. Den Haag heeft alleen al over de jaren 2013 t/m 2016 per huishouden voor €3.800,- aan SDE+ subsidies beschikt. Voor 2017 zal dat oplopen naar €6.100,- per gezin en dat gaat nog zeker verder oplopen tot en met 2023. Direct en indirect gaat ieder gezin dat echt betalen.

SDE+ beschikkingen

SDE+ beschikkingen

Door de subsidies en prijsgaranties is er een bizar overschot aan ‘groene’ stroom, nu al een slordige 10%. Dat, terwijl Duitsland nog niet eens 30% van de stroombehoefte heeft ‘vergroend’ en Nederland nog geen 6%. Datzelfde Duitsland heeft daarvan in 2015 50 tWh moeten exporteren – en moeten betalen om het überhaupt kwijt te raken. Duitsland exporteert dus geen stroom, maar vooral het geld van de Duitse belastingbetaler. In 2017 een slordige €7 miljard!

De Nederlandse firma Tennet alleen al, heeft een half miljard moeten uitbetalen aan Duitse windboeren om vooral géén stroom te leveren. In Schotland van hetzelfde laken een pak.

Wat ons direct brengt op de economische waarde van weersafhankelijke stroom. De vraag stellen is hem beantwoorden. Wat is het U waard om te betalen voor stroom omdat het waait? U wilt betalen voor stroom die u nodig heeft, voor de koelkast of licht. Betalen voor aandoen van de buitenlamp wanneer de zon schijnt, is – op zijn zachtst gezegd – onhandig. Daarom is wellicht ’s zomers overdag de buitenlamp in Nederland meestal uit. Zou zomaar kunnen.

De economische waarde van energie (stroom) wordt voor een relevant deel bepaald door de leveringszekerheid daarvan. Bij een dalende marktprijs is óf de vraag lager óf het aanbod hoger. Of de leveringszekerheid komt in het gedrang. U krijgt stroom wanneer het waait, niet wanneer u het nodig heeft. En leveringszekerheid heeft een prijs, die bij de toename van weersafhankelijke stroom ook alleen maar hoger wordt. Ook dat betaalt u – alleen dan onder het kopje Tennet.

In Duitsland worden jaarlijks 150.000 mensen afgesloten omdat ze die rekening niet meer kunnen betalen. Er zijn daar vorig jaar grofweg 500.000 extra open haarden verkocht en ’s weekends helpt de bezitter daarvan enthousiast de Duitse boswachter van zijn werk af. Momenteel gaan er meer bomen dood aan het kap gedrag van onze Oosterburen, dan in de hoogtijdagen van de ‘zure regen’.

(Amice Nijpels wist in ’89 nog te voorspellen dat door die ‘zure regen’ in 2000 Nederland 80% van haar bomen kwijt zou zijn).Om de visionaire kwaliteiten van onze borger van het energieakkoord maar even te duiden. Er is géén onheilstijding ooit van onze liberale milieu goeroe ook maar bij benadering uitgekomen. Geen enkele! In de profielschets voor de volgende borger mag dan wel opgenomen worden dat die wél iets weet van energie.

O.a. middels het energie akkoord wordt/is uw energie rekening deels ‘gefiscaliseerd’, overgeheveld naar de belastingen. Voor het succes daarvan hoeft u slechts eens Venezuela, Noord Korea of Cuba te bezoeken.

Energie verbruik Korea's

Energie verbruik Korea’s

Volgens de groene logica loopt Noord Korea dus decennia vóór op de energie en klimaat doelstellingen. We moeten zsm afscheid nemen van het energie akkoord in haar huidige vorm en van de Borger daarvan in het bijzonder.

augustus 15th, 2016

Kolen exit – nul klimaat resultaat – maar wel een prijs. De hoofdprijs!

Al enige tijd dringen partijen van het groene pluimage aan op het sluiten van alle kolencentrales. Een vijftal oude zijn of worden binnenkort gesloten, er is nog discussie over een tweetal uit de jaren negentig en een drietal nagelnieuwe kolencentrales. Die laatste drie behoren tot de schoonste ter wereld en kunnen in tegenstelling tot ouderwetse exemplaren ook deels ‘vraag volgend’ werken.

De vraag is waarom zouden we kolencentrales überhaupt willen uitfaseren en wat zou dat dan moeten gaan kosten? En niet totaal irrelevant, wie gaat dat dan betalen?

Volgens Greenpeace, Milieudefensie en aan haar gelieerde politieke partijen zoals GroenLinks, PvdA maar ook de ChristenUnie zijn kolencentrales giftige fabrieken. Zij produceren naast stroom vooral CO2 en fijnstof. In tegenstelling tot wat de klimaat adepten u willen doen geloven is CO2 geen milieuvervuiling (de wereld wordt er vooral groener van). CO2 is een reukloos en onzichtbaar gas wat wij vooral uitademen en de plantjes opnemen. De plaatjes van de zwart rokende schoorstenen die wij met enige regelmaat voorgeschoteld krijgen stoten met name vooral het levensbedreigende dihydromonoxide uit.

Of te wel waterdamp. Dat deze waterdamp cosmetisch zwart is, is met name te danken aan fotoshop of alternatieve beeldbewerkings-software welke onze milieu-adepten veelvuldig gebruiken.

Het NOS journaal 13 juli om 10.00
De Maascentrale volgens het NOS journaal 13 juli om 10.00
Maascentrale
Maascentrale in werkelijkheid

Denk daarbij ook aan de zielige ijsbeer op een eenzame ijsschots van het Wereld Natuur Fonds. De ijsschots komt waarschijnlijk uit het vriesvak en de ijsbeer uit de dierentuin. (Zie Maarten Keulemans Bogus de zielige ijsbeer)

Het RIVM heeft allang geconstateerd dat er overal en nergens fijnstof vandaan komt, maar nou net niet uit de energiesector in het algemeen of kolencentrales in het bijzonder. De meest recente milieu uitvinding van ‘nano fijnstoffen’ blijkt niets anders te zijn dan zee-zouten. Verbazingwekkend genoeg worden deze vooral aangetroffen aan de kust. De ‘fijnstof doden’ zijn dan ook al decennia zoek en bestaan eigenlijk alleen in de statistiek van Milieudefensie e.c. (Waar liggen de fijnstof doden)

Fijnstof productie per categorie
Fijnstof productie per categorie

Al eerder heb ik aangetoond dat er op zijn minst een correlatie bestaat tussen toenemende Nederlandse CO2 uitstoot en het toenemende vermogen aan hernieuwbare capaciteit. Kort gezegd vervangt weersafhankelijke stroom geen zogenaamde baseload en moet er dus bij meer wind- en zonnestroom meer baseload als back-up bijgeplaatst worden. Volgens sommige onderzoekers geldt zelfs dat voor elke 0,9% toegevoegd hernieuwbaar vermogen er 1% extra ‘klassiek’ vermogen moet worden bijgeplaatst. Of te wel zelfs méér fossiele back-up capaciteit dan dat er aan wind- & zonnestroom wordt bijgeplaatst (Bridging the Gap: Do Fast Reacting Fossil Technologies Facilitate Renewable Energy Diffusion?).

In Nederland zijn dat kolencentrales. Waterkracht kan niet, kernenergie willen we niet en gascentrales zijn te duur en dus neemt de CO2 uitstoot van kolencentrales toe.

De primaire reactie van de milieu partijen bestaat vervolgens uit het simpelweg verbieden van CO2 uitstoot door kolencentrales. Zelfs de opslag van CO2 wordt afgewezen. Niet omdat kolencentrales dan opeens niet ‘CO2 neutraal’ zouden zijn, maar omdat CO2 opslag afleidt van de zo gewenste weersafhankelijke stroom varianten. Of eigenlijk zijn de milieu adepten niet eens vóór wind- en zonnestroom, maar bovenal tégen kernenergie. Kernenergie stoot evident geen CO2 uit, maar wordt wel steevast in het rijtje ‘ fossiele’ energie geplaatst. Waterkracht trouwens ook, een stuwmeer is ‘ killing’ voor de biodiversiteit etc.

Het sluiten van grofweg 3,5 GigaWatt aan back-up kolenstroom vermogen, moet dus vervangen worden door nieuwe baseload. En wel voordat die kolencentrales worden uitgefaseerd, anders gaat het licht uit zodra het niet waait. Dat zou technisch rustig kunnen door Nederlandse gascentrentrales die momenteel in de mottenballen liggen. Alleen economisch niet, het gas is te duur – meer dan 50% van de gas-capaciteit is inmiddels stilgezet. Zelfs wanneer we goedkoop Russisch gas importeren, is dat in vergelijk met kolen veel te kostbaar. Opmerkelijk is, dat de voorstanders van gas import opeens het groene argument ‘Russische energie afhankelijkheid’ terzijde schuiven. Russische afhankelijkheid als gelegenheidsargument dus.

De enig resterende mogelijkheid om na het uitfaseren van kolencentrales het licht aan te houden, is het importeren van baseload. De Franse en Belgische baseload bestaat voornamelijk uit kernenergie en nog geen decennium geleden importeerden we dat ook massaal. De Duitse baseload bestaat – net zoals in Nederland voornamelijk uit (bruin)kool centrales en Poolse steenkoolcentrales. Sluiten we de Nederlandse kolencentrales gaan de Duitse- & Poolse centrales overuren draaien. Alleen is dat niet gratis. Verre van dat zelfs.

Het sluiten van Nederlandse kolencentrales heeft geen effect op fijnstof noch op CO2. Het heeft enkel effect op de leveringszekerheid – of bij import van stroom-baseload – op de prijs daarvan. Het willen sluiten van deze kolencentrales is een groene politieke actie voor de bühne, Eéntje met een prijs, de hoofdprijs wel te verstaan.

Minister Kamp heeft het ECN laten uitrekenen wat het effect zou zijn op de marktprijs voor stroom. Niemand heeft dat rapport nog gezien, maar de hoofdlijnen zijn wel uitgelekt. Een bedrag van €7 miljard doet de ronde. Alleen zegt dat bedrag niets, zonder te weten over hoeveel jaar dat gaat. De totale kosten voor het stroomverbruik van het Nederlandse bedrijfsleven en de Nederlandse consument zouden jaarlijks met circa €500 miljoen toenemen. Door stijgende marktprijzen voor elektriciteit. Aangezien het bedrijfsleven die kosten doorberekent in haar producten is uiteindelijk de consument degene die de rekening betaalt.

Overigens is een stijgende stroomprijs door een kolenexit nog maar zeer de vraag. Een verdere daling lijkt meer voor de hand te liggen door het fenomenale surplus aan wind- & zonnestroom. Vanuit Duitsland en Nederland. Bij een verder dalende stroomprijs én een Nederlandse kolenexit gaat óf het licht uit (black-out) óf de prijs van de Duitse back-up omhoog. Het is dan ook niet voor niets dat de Duitse overheid juist kolencentrales wil verplichten om open te blijven en zelfs bereid is de eventuele verliezen vanuit de staatsruif aan te zuiveren. Wanneer het groene smaldeel van de bevolking beweert dat de fossiele industrie gesubsidieerd wordt, kon zij – wrang genoeg – nog wel eens gelijk krijgen ook.

Nu maakt de marktprijs voor stroom maar 15% uit van de stroom energierekening voor consumenten, de rest zijn belastingen en (duurzame) opslagen. De marktprijs voor stroom is circa 3 cent per kWh, de consument betaalt daarentegen 19 cent. De Rijksoverheid gaat echt niet de energiebelastingen verlagen omdat de marktprijs voor stroom gestegen is. Een macro stijging van de marktprijs met €500 miljoen leidt tot additionele energiebelasting voor bedrijfsleven en consumenten van een veelvoud daarvan (grofweg nogmaals €1,5 miljard per jaar).

Het sluiten van 3,5 GigaWatt aan kolencentrales kost de Nederlandse belastingbetaler in het ECN scenario dus grofweg €2 miljard per jaar extra. Dat is nog zónder de schadeloosstelling voor de eigenaren/aandeelhouders van die centrales. Die centrales staan voor circa €6 miljard in de boeken. Daar komt nog bij de NCW (netto contante waarde) van het verlies aan toekomstige revenuen over het restant van de afschrijvingstermijn – zeg 30 jaar.

Ik ken de details van die investeringen natuurlijk ook niet, maar een ‘ Internal Rate of Return’ van 10% over de boekwaarde van €6 miljard lijkt redelijk. Maar rekenen we met 5% ivm de geïmplodeerde marktprijzen voor stroom door het overaanbod van groene varianten, gaat het nog steeds over circa €1,5 miljard. Daarmee kost de kolenexit de Nederlandse belastingbetaler tenminste €7,5 miljard ineens en tussen de €0,5 en €2 miljard per jaar (30 jaar lang).

Dat is een slordige €1.000,- per huishouden ineens en tenminste €150,- per jaar extra. Dat klinkt toch echt anders dan de €10,- jaarlijks per huishouden waarmee de firma Greenpeace en companen schermen.

Het sluiten van kolencentrales ipv het moderniseren daarvan, heeft geen enkel effect op de CO2 uitstoot of fijnstof. De gascentrales komen ook niet uit de mottenballen. Wel zullen wij de hoofdprijs betalen voor Duitse- & Pools kolenstroom. En natuurlijk per huishouden €1.000,- plus de rest armer zijn. Groene devotie heeft zo haar prijs en in dit geval de hoofdprijs.

juli 21st, 2016

Kolencentrales moderniseren – juist niet sluiten.

Op 24 juni j.l. publiceerde het Financieel Dagblad een opinie van de Liberale denktank ‘Liberaal Groen’ onder de titel ‘Met kolencentrales wordt geld driemaal uitgegeven‘. (zie http://bit.ly/2ahxsk7). Daarin wordt gepleit voor versnelde sluiting van alle kolencentrales.

Mijn liberale lotgenoten maken daarbij een aantal cruciale denkfouten, foutieve weergaven van de werkelijkheid en gebruik van twijfelachtige vooronderstellingen. Blijkbaar geobsedeerd door het groene gedachtegoed maar niet – of niet altijd – op feiten gebaseerd. De ‘opinie’ van de denktank wordt dan ook alles behalve breed gedeeld – zeker niet binnen de VVD.

De originele doelstelling is geformuleerd als 20% minder CO2 uitstoot in 2020 (onthoud dat). Die doelstelling is inmiddels via o.a. het energie-akkoord vertaald naar 14% duurzame energie in 2020 (16% in 2023). Dat klinkt logisch, maar is het niet. De werkelijkheid is weerbarstig.

De groene gedachte achter dat energieakkoord was dat ‘duurzame’ energie, CO2-uitstotende centrales zou vervangen. En dat is in de praktijk dus niet het geval, wind- en zonnestroom vervangen geen baseload maar voegen uitsluitend extra opwekkingscapaciteit toe aan de stroomvoorziening. We vallen om in de hoeveelheid stroom – alleen niet wanneer we het nodig hebben.

De back-up centrales (in Nederland voornamelijk kolencentrales) moeten derhalve stand-by blijven door-pruttelen, zonder dat die hun volle vermogen mogen gebruiken om elektriciteit op te wekken. Tel daarbij op dat de autonome groei van de vraag naar stroom door demografische omstandigheden stijgt en jawel, de CO2 uitstoot stijgt dus ook.

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Ergo, door meer windturbines (of zonnestroom) neemt de CO2 uitstoot niet af – maar toe! Voor de goede orde, dat is geen exclusief Nederlands probleem … in Duitsland en andere landen zie je hetzelfde verschijnsel.

Het directe gevolg van het toevoegen van ‘duurzame’ stroom – zonder vervanging van de baseload – leidt logischerwijze tot het imploderen van de marktprijs voor stroom. Die marktprijs daalt al jaren (sinds 2008) naar nu circa 2,5 cent per kWh en zal nog verder dalen, zo niet structureel negatief worden. In Duitsland is de duurzame belasting op elke kWh inmiddels het dubbele van die marktprijs. Nederland zal mettertijd volgen.

Een lagere stroomprijs wordt gecompenseerd door meer duurzame belasting

Een lagere stroomprijs wordt gecompenseerd door meer duurzame belasting

Soms moeten wind-energie producenten nu al betalen om het surplus aan stroom kwijt te raken. Zet vooral de airco aan wanneer u niet thuis bent en de energie rekening wordt lager! Op 8 Mei j.l. betaalde de duurzame sector 16 cent per kWh uit, om uw huis koel te houden …

16 cent per kWh kost het, om van je duurzame stroom af te komen.

16 cent per kWh kost het, om van je duurzame stroom af te komen.

Het verdienmodel voor klassieke energie centrales wordt daardoor ondermijnd. De energie maatschappijen staan op de rand van de afgrond en zullen bij faillissement complete steden in hun val meeslepen. Die boeken nu nog jaarlijks ‘te ontvangen dividend’ in, welke logischerwijze niet meer gerealiseerd worden.

Vrijwel alle gas gestookte centrales zijn inmiddels in de mottenballen gelegd, domweg omdat gas te duur is. De oude kolencentrales houden het nog wel even vol, maar gedwongen sluiting zo rond 2020, komt de eigenaren daarvan niet eens slecht uit. De technische levensduur is voorbij en duurzame woest gesubsidieerde alternatieven lonken. De groene marketing sticker voor op de deur van het hoofdkantoor kan besteld worden.

De collegae van ‘Liberaal Groen’ volgen blind de sprookjes van onze milieu clubs met het voorstel om de moderne kolencentrales (de schoonste ter wereld) ook nog eens te sluiten. De woordvoerder van Greenpeace wist zelfs te vermelden dat de eigenaren daarvan geen enkel recht op schadeloosstelling zouden hebben. De NOS was blijkbaar abusievelijk vergeten om die laatste seconden uit het interview weg te knippen.

Het Stalinisme via de achterdeur, maar dan bij het journaal. De subsidie-economie draait doorrrr … met de spaarzame belasting betaler als sluitpost van de begroting,

Om die duurzame energie doelstellingen te halen – en dat is dus iets anders dan de CO2 reductie doelstelling – is het bijstoken van biomassa onvermijdelijk. Dat komt door de definitie welke de milieu partijen aan CO2 gegeven hebben. CO2 in een boom is door de natuur ‘opgeslagen’ CO2 en verhoogt bij verbranding de CO2 uitstoot dus niet. Overigens is CO2 opgeslagen in steenkool ook gewoon natuurlijke CO2. Steenkool ontleent nota bene haar naam daaraan. Carbon!

Door het bijstoken van biomassa (hout) neemt het energie rendement van een kolencentrale met circa 10 punten af. Zelfs gedroogd hout – al dan niet met behulp van goedkoop Russisch gas – bestaat nog altijd uit 10% water. Wie ‘biomassa’ in een centrale gooit, verbrandt met name water (en uiteraard belastinggeld). In zoverre heeft onze ‘Liberale denktank’ natuurlijk volkomen gelijk. 4,5 Miljard aan subsidies over de schutting duwen om 10% minder energie en tegelijkertijd méér CO2 uitstoot te krijgen, draagt kwalijk bij aan het bereiken van de primaire doelstelling – minder CO2.

Maar ja, bij het afsluiten van het energie akkoord zaten Greenpeace, Natuur & Milieu, Milieudefensie, de wethouder uit Juinen et al zelf aan tafel. De ingenieurs die dit konden vertellen – en de consument die dit moet betalen – niet! Strikt genomen is het dan ook geen energie akkoord maar een energie dictaat. En de milieu-redders van de wereld zagen dat het goed was.

Bon. Een moderne kolencentrale heeft een energierendement van 45%, een oude van 36%. Die moderne kolencentrale heeft dus 20% minder steenkool nodig om dezelfde hoeveel stroom te leveren. Ik herinner de lezer dezes nog maar even fijntjes aan de initiële doelstelling van die 20% CO2 reductie. Of te wel wanneer we 8 van de 10 kolencentrales niet sluiten – maar moderniseren – halen we de CO2 reductie doelstelling op onze sloffen.

Maar waarom doen we dat dan niet?

Het antwoord daarop is van een verbazingwekkende eenvoud en zoals altijd een gevalletje van ‘follow the money’. Het moderniseren van het bestaande kolenpark is niet in het belang van onze groene milieuclubs zoals Greenpeace, Natuur & Milieu, Milieudefensie of de wethouder uit Juinen. Het oplossen van een gesuggereerd probleem, raakt direct aan hun verdien model. Greenpeace et al hebben géén belang bij de probleem oplossing. Het zou hen enkel dwingen tot het zoeken naar een nieuw probleem om vooral niet op te lossen.

Immers, wanneer we onze ‘fossiele’ kolencentrales wél moderniseren – wat is dan nog de rol voor wind- & zonnestroom? Gaan wind- en zonnestroom fungeren als backup voor uitvallende moderne kolencentrales of iets dergelijks? Die vraag stellen is hem beantwoorden. Er is géén rol voor wind- en zonnestroom. En die zal er ook nooit komen. Maar dat kunnen onze milieu adepten zich niet permitteren, want ipv de derde wereld, krijgen Greenpeace et al, dan zélf honger – trek zo u wenst.

Tot slot; Vervolgens wordt er min of meer in paniek een stage verslagje over de fijnstof uitstoot door kolencentrales gepubliceerd door onze hoeders der mensheid. Ook hiervoor geldt dat kolencentrales geen fijnstof produceren, overigens wel veel waterdamp. Ook dat deel van de werkelijkheid wist onze publieke omroep zorgvuldig te vermijden. Wel is de waterdamp uitstoot van die kolencentrales in de regel kunstmatig zwart ingekleurd.

Waterdamp wordt altijd zwart ingekleurd bij kolencentrales

Waterdamp wordt altijd zwart ingekleurd bij kolencentrales

De NOS wist het op 13 juli jongstleden wel heel bont te maken. Het journaal opende die dag met het rapport wat voor minister Kamp zou zijn en waaruit bleek dat het sluiten van de kolencentrales €7 miljard moet gaan kosten. (en dat is dan nog zonder de schadeloosstelling voor de eigenaren daarvan, maar dat terzijde).

Om 7.00 is de betreffende kolencentrale (Maasvlakte) nog voorzien van een blauwe achtergrond en witte waterdamp. Drie uur later is de afbeelding vervangen door een gefotoshopt exemplaar met smog en zwarte waterdamp. Daarmee verschrikkelijke vervuiling als CO2 en fijnstof suggererend.

Het NOS journaal 13 juli 's ochtends om 7.00

Het NOS journaal 13 juli ’s ochtends om 7.00

Het NOS journaal 13 juli om 10.00

Het NOS journaal 13 juli om 10.00

De feiten … de energiesector (kolencentrales) stoten géén fijnstof uit. De meest recente uitvinding ‘nano fijnstof’ bestaat met name uit zee-zouten. Wat gaan we doen? Nederland verplaatsen?

Fijnstof productie per categorie

Fijnstof productie per categorie

Onze Liberale Denktank mag rustig het pad van onze borger van het energie-akkoord – Dhr Nijpels – volgen. Me dunkt, dat is nou juist één van de kernwaardes van het Liberalisme. Maar meedeinen op het subsidie circuit is onze denktank ‘Liberaal Groen’ onwaardig. Zo CO2 een probleem zou zijn, verdient de ratio het om gehoord te worden.

Die ratio maakt volkomen duidelijk dat CO2 reductie (de primaire doelstelling) het snelst en goedkoopst gerealiseerd kan worden door het bestaande kolenpark te moderniseren. Niet door te pleiten voor het sluiten daarvan.

Ook onze Liberaal Groene denktank doet er goed aan, de achterdeur gewoon op slot te doen, wanneer de groene discipelen van Stalin weer eens aankloppen

Op persoonlijke titel – Gert-Jaap van Ulzen, Liberaal!

@GjvU

juni 28th, 2016

Wind energie heeft géén toekomst, ook niet met mega turbines.

Afgelopen week werd bekend dat de belangen club voor wind exploitanten (NWEA) de opbrengst van de turbines willen verhogen door deze steeds hoger te maken – tot wel 350 meter http://bit.ly/290xBEu. ‘De windenergie branche innoveert nog steeds en wind is bewezen techniek’.

Dat innoverend vermogen is nogal beperkt en bewezen technologie is het zeker. De eerste windturbine stond in 1180 in Roermond.

Van de energie die in wind opgesloten zit, kan maximaal 59,3% worden geconverteerd naar stroom (Wet van Betz). Een moderne windturbine realiseert 80% van dat theoretisch maximum, een onvoorspelbaar hoog percentage. Niet zo raar, want met een leercurve van meer dan 800 jaar mag je toch aannemen dat we weten hoe het werkt. Het technisch innovatie potentieel is daarmee wel benut en is wind technologie met recht fossiele technologie.

Verdubbeld de lengte van de rotorbladen van een windturbine, dan neemt de oppervlakte waar wind energie kan worden afgevangen kwadratisch toe. Een gevalletje van Pi maal de straal in het kwadraat. Het wind vermogen is verder de derde macht van de gemiddelde windsnelheid (de energie).

Neemt de windsnelheid met de helft af, dan daalt de opbrengst tot vrijwel nul. Ongeacht de grootte van de rotorbladen, het waait domweg niet hard genoeg. Het energie rendement waarmee die hoeveel wind kan worden omgezet in stroom neemt ook al niet toe.

De economische opbrengst van windenergie is een relatief eenvoudige rekensom; Hoeveelheid windenergie * conversie rendement * opbrengst per kWh. Voor de winst bepaling dienen daar nog de kosten vanaf te worden getrokken. Het maximale conversie rendement (de 80% van het theoretisch maximum) is nu wel bereikt, dus resteren slechts de hoeveelheid wind en de prijs per kWh.

De hoeveelheid wind die je kunt afvangen met een turbine is uiteraard afhankelijk van de lengte van de rotorbladen. Vandaar ook dat de windturbines steeds hoger worden – in de huidige voorstellen tot 350 meter hoog. Een dergelijke turbine kan een rotorlengte van zeg 150 meter hebben en dus veel meer wind energie afvangen.

Het economisch rendement van een windturbine neem dus toe met de hoogte. Of omgekeerd, voor dezelfde hoeveelheid stroom heb ik minder turbines nodig. Minder asfalt om erbij te komen, minder kilometers net-aansluiting, minder marketing, minder personeel etc. Vandaar ook dat windturbines in clusters worden neergezet. Deel de overhead over zoveel mogelijk turbines bij elkaar – hoe meer hoe beter.

Onafhankelijk van fysieke beperkingen – ze storten uiteindelijk onder hun eigen gewicht gewoon in – kennen hogere windturbines ook andere nadelen. De kosten daarvan nemen ook kwadratisch toe. Een turbine die twee maal zo hoog is kost vier maal zoveel. De winst van een grotere ‘wind afvang’ oppervlakte waait dan nogal snel weg. Letterlijk.

Dat is overigens een effect wat bouwers van wolkenkrabbers maar al te goed herkennen. Als de wolkenkrabber maar hoog genoeg wordt, heb je uiteindelijk zoveel liften nodig, dat er geen exploitabele ruimte meer overblijft. Technisch kan het wel, economisch alleen niet.

Naar eigen zeggen – door de turbine producenten – kunnen de kosten van deze megaturbines wel met 40% omlaag door te standaardiseren en de productie op te schalen. Om de gewenste schaalgrootte te bereiken moet er voor 4000 MegaWatt aan vermogen per jaar aan turbines worden bijgeplaatst. De kostprijs zou dan dalen tot circa 10 cent per kWh.

Het verhogen van het economisch rendement door het verhogen van de turbines is op zijn minst nogal beperkt. De conversie naar stroom van de afgevangen wind energie evenzeer. Blijft alleen over de opbrengst per kiloWattuur om een rendabele wind-energie business case te bouwen.

De marktprijs voor stroom is al sinds 2008 aan het dalen (nu circa 2,5 cent per kWh) en neemt die marktprijs straks toe omdat de geproduceerde stroom ‘groen’ is? Nou, nee, niet bepaald. De opbrengst voor onze megaturbine in harde euro’s neemt alleen maar verder af, er is namelijk een woest surplus aan stroom. De marktprijs voor stroom is zo hard gedaald, dat de oudere turbines stil gezet worden. Zij kunnen van die gratis wind niet langer rendabel stroom leveren.

De oorzaak daarvan is vrij eenvoudig. Wanneer het niet waait of domweg donker is, willen we wel graag stroom. Het ‘grijze’ stroomcircuit – in Nederland vooral kolen centrales – draait dus gewoon door. Onze windturbines voeren dus vooral stroom capaciteit toe aan de markt en vervangen geen kolencentrales. Aanbod stijgt, vraag blijft gelijk, prijs daalt. Economie HAVO-2 – zie ook bijvoorbeeld het CBS bericht van vandaag http://bit.ly/29jOnhK

Ook de overheid kan dit niet oplossen door kolencentrales te sluiten. Dan hebben we immers 75% van de tijd geen stroom. De gekozen oplossingsrichting – het wegsubsidiëren van de exploitatie verliezen van weersafhankelijke stroom (wind & zon) is dan ook kwalijk duurzaam te noemen. Wanneer de subsidie ophoudt, staat de windturbine stil. Zo is bijvoorbeeld de hoeveelheid biomassa-stroom afgenomen na het beëindigen van de MEP subsidies.

Weersafhankelijke stroom is dus geen oplossing, maar onderdeel van het probleem. Ook megaturbines gaan niet helpen, hoe graag de leden van de NWEA de subsidie stromen daarmee annex ook aan de business case toevoegen. Windturbines op land of op zee hebben domweg geen toekomst. Hoe hoog we ze ook zouden maken.