De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for augustus, 2016

Bewering Ed Nijpels over gratis energieakkoord is een gotspe

woensdag, augustus 31st, 2016

Regelmatig word ik geconfronteerd met de vraag/opmerking dat de energietransitie de belastingbetaler weliswaar geld kost, maar dat tegelijkertijd de stroomprijzen hard gedaald zijn. Per saldo zou de consument beter af zijn. Afgelopen vrijdag kwam in een NRC interview onze borger van het energieakkoord – amice Ed Nijpels – met dezelfde stellingname (Zie http://bit.ly/2btv4lk)

Maar we zullen het [de kosten van de energie transitie] wel aan onze energierekeningen zien? ‘Dat is niet zeker. De afgelopen jaren zijn die alleen maar lager geworden. Dat gaat in tegen alle critici die zeiden dat de energierevolutie alleen maar geld ging kosten. De werkelijkheid is anders’.

Eerder in het interview valt onze borger al compleet door de mand door het verschil tussen energie vermogen en energie productie niet te kennen – de vergelijking tussen één kolencentrale op de Maasvlakte en de 400.00 zonnepanelen. Naast alle andere min of meer groen obligate opmerkingen van Dhr. Nijpels, slaat de hierboven cursief gedrukte opmerking, de plank wel op alle fronten compleet mis.

Nu is Dhr. Nijpels de man van de ‘duizend en één’ bijbaantjes’. Zo werden we eerder deze week al door de firma ‘Milieu Centraal’ lastig gevallen met de mededeling dat onze kinderen de wereld ruïneren omdat ze teveel douchen. Nu heeft te weinig douchen in de regel een meer serieus effect op de volksgezondheid, maar voor deze wijsheid ontvangt niemand €18.500,- per jaar. Zijnde voorzitter van de firma ‘Milieu Centraal’, Dhr. E. Nijpels daarentegen wel.

Onze borger houdt zich naast het redden van de wereld ook o.a. bezig met het redden van de Waddenzee en probeert zich logischerwijze de curatoren van de failliete firma Econcern van het lijf te houden. Er zijn wel andere liberale bobo’s voor minder opgestapt. Ik mag om diverse redenen ‘amice’ zeggen, maar vrienden zullen wij niet worden.

Een saillant detail is, dat het hele energieakkoord nooit ter stemming aangeboden is aan de leden der Tweede Kamer. Er is plenair over gesproken, maar nooit over gestemd! Een motie om ronde viskommen voor goudvissen (PvdD) te verbieden heeft welhaast geleid tot een wijziging van de grondwet, maar voor de inhoud van het energie akkoord was blijkbaar geen tijd.

Terug naar de kosten van de energie transitie. Niemand weet (nog) wat die kosten zullen zijn, de schattingen lopen uiteen tussen €74 miljard tot 2020 (de Rekenkamer) én €104 miljard in 2023 (diverse economen en beta wetenschappers). In ieder geval een veelvoud van de €18 miljard, zoals die eerder gepresenteerd is. De groene fans van dat energie akkoord bestaan vooral uit organisaties die andermans geld uitgeven en alfa’s met een master ‘wensdenken’.

Voor de goede orde, dat zijn de kosten tot 2023 om 16% van het Nederlandse energieverbruik te kunnen vergroenen. Het vergroenen van dát energieverbruik is nog iets héél anders dan de primaire doelstelling om minder CO2 uit te stoten. Het vergroenen van de energie productie vermindert de CO2 uitstoot namelijk niet of amper. Niet in Nederland en niet in Duitsland.

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Meer weersafhankelijke stroom, meer CO2 uitstoot Duitsland

Meer weersafhankelijke stroom, meer CO2 uitstoot Duitsland

In werkelijkheid is de marktprijs voor stroom in Duitsland en Nederland geïmplodeerd, juist door het fenomenaal overaanbod van gesubsidieerde varianten zoals wind- & zonnestroom. Maar de subsidies daarvoor, staan echt op uw energie rekening. Voor elke euro aan stroom, moet de Duitse consument inmiddels €3,27 aan groene opslag (EEG) bijbetalen. Dat is in Nederland niet veel anders. Voor elke euro aan stroom moet de Nederlandse consument in 2023 meer dan €1,- aan groene opslag betalen (ODE)!

Elke € stroom kost €3,27 aan subsidie

Elke € stroom kost €3,27 aan subsidie

 

Opslag duurzame energie per kWh t/m 2023

Opslag duurzame energie per kWh t/m 2023

Wind- & zonnestroom zijn niet gratis, alles behalve zelfs. Den Haag heeft alleen al over de jaren 2013 t/m 2016 per huishouden voor €3.800,- aan SDE+ subsidies beschikt. Voor 2017 zal dat oplopen naar €6.100,- per gezin en dat gaat nog zeker verder oplopen tot en met 2023. Direct en indirect gaat ieder gezin dat echt betalen.

SDE+ beschikkingen

SDE+ beschikkingen

Door de subsidies en prijsgaranties is er een bizar overschot aan ‘groene’ stroom, nu al een slordige 10%. Dat, terwijl Duitsland nog niet eens 30% van de stroombehoefte heeft ‘vergroend’ en Nederland nog geen 6%. Datzelfde Duitsland heeft daarvan in 2015 50 tWh moeten exporteren – en moeten betalen om het überhaupt kwijt te raken. Duitsland exporteert dus geen stroom, maar vooral het geld van de Duitse belastingbetaler. In 2017 een slordige €7 miljard!

De Nederlandse firma Tennet alleen al, heeft een half miljard moeten uitbetalen aan Duitse windboeren om vooral géén stroom te leveren. In Schotland van hetzelfde laken een pak.

Wat ons direct brengt op de economische waarde van weersafhankelijke stroom. De vraag stellen is hem beantwoorden. Wat is het U waard om te betalen voor stroom omdat het waait? U wilt betalen voor stroom die u nodig heeft, voor de koelkast of licht. Betalen voor aandoen van de buitenlamp wanneer de zon schijnt, is – op zijn zachtst gezegd – onhandig. Daarom is wellicht ’s zomers overdag de buitenlamp in Nederland meestal uit. Zou zomaar kunnen.

De economische waarde van energie (stroom) wordt voor een relevant deel bepaald door de leveringszekerheid daarvan. Bij een dalende marktprijs is óf de vraag lager óf het aanbod hoger. Of de leveringszekerheid komt in het gedrang. U krijgt stroom wanneer het waait, niet wanneer u het nodig heeft. En leveringszekerheid heeft een prijs, die bij de toename van weersafhankelijke stroom ook alleen maar hoger wordt. Ook dat betaalt u – alleen dan onder het kopje Tennet.

In Duitsland worden jaarlijks 150.000 mensen afgesloten omdat ze die rekening niet meer kunnen betalen. Er zijn daar vorig jaar grofweg 500.000 extra open haarden verkocht en ’s weekends helpt de bezitter daarvan enthousiast de Duitse boswachter van zijn werk af. Momenteel gaan er meer bomen dood aan het kap gedrag van onze Oosterburen, dan in de hoogtijdagen van de ‘zure regen’.

(Amice Nijpels wist in ’89 nog te voorspellen dat door die ‘zure regen’ in 2000 Nederland 80% van haar bomen kwijt zou zijn).Om de visionaire kwaliteiten van onze borger van het energieakkoord maar even te duiden. Er is géén onheilstijding ooit van onze liberale milieu goeroe ook maar bij benadering uitgekomen. Geen enkele! In de profielschets voor de volgende borger mag dan wel opgenomen worden dat die wél iets weet van energie.

O.a. middels het energie akkoord wordt/is uw energie rekening deels ‘gefiscaliseerd’, overgeheveld naar de belastingen. Voor het succes daarvan hoeft u slechts eens Venezuela, Noord Korea of Cuba te bezoeken.

Energie verbruik Korea's

Energie verbruik Korea’s

Volgens de groene logica loopt Noord Korea dus decennia vóór op de energie en klimaat doelstellingen. We moeten zsm afscheid nemen van het energie akkoord in haar huidige vorm en van de Borger daarvan in het bijzonder.

Kolen exit – nul klimaat resultaat – maar wel een prijs. De hoofdprijs!

maandag, augustus 15th, 2016

Al enige tijd dringen partijen van het groene pluimage aan op het sluiten van alle kolencentrales. Een vijftal oude zijn of worden binnenkort gesloten, er is nog discussie over een tweetal uit de jaren negentig en een drietal nagelnieuwe kolencentrales. Die laatste drie behoren tot de schoonste ter wereld en kunnen in tegenstelling tot ouderwetse exemplaren ook deels ‘vraag volgend’ werken.

De vraag is waarom zouden we kolencentrales überhaupt willen uitfaseren en wat zou dat dan moeten gaan kosten? En niet totaal irrelevant, wie gaat dat dan betalen?

Volgens Greenpeace, Milieudefensie en aan haar gelieerde politieke partijen zoals GroenLinks, PvdA maar ook de ChristenUnie zijn kolencentrales giftige fabrieken. Zij produceren naast stroom vooral CO2 en fijnstof. In tegenstelling tot wat de klimaat adepten u willen doen geloven is CO2 geen milieuvervuiling (de wereld wordt er vooral groener van). CO2 is een reukloos en onzichtbaar gas wat wij vooral uitademen en de plantjes opnemen. De plaatjes van de zwart rokende schoorstenen die wij met enige regelmaat voorgeschoteld krijgen stoten met name vooral het levensbedreigende dihydromonoxide uit.

Of te wel waterdamp. Dat deze waterdamp cosmetisch zwart is, is met name te danken aan fotoshop of alternatieve beeldbewerkings-software welke onze milieu-adepten veelvuldig gebruiken.

Het NOS journaal 13 juli om 10.00
De Maascentrale volgens het NOS journaal 13 juli om 10.00
Maascentrale
Maascentrale in werkelijkheid

Denk daarbij ook aan de zielige ijsbeer op een eenzame ijsschots van het Wereld Natuur Fonds. De ijsschots komt waarschijnlijk uit het vriesvak en de ijsbeer uit de dierentuin. (Zie Maarten Keulemans Bogus de zielige ijsbeer)

Het RIVM heeft allang geconstateerd dat er overal en nergens fijnstof vandaan komt, maar nou net niet uit de energiesector in het algemeen of kolencentrales in het bijzonder. De meest recente milieu uitvinding van ‘nano fijnstoffen’ blijkt niets anders te zijn dan zee-zouten. Verbazingwekkend genoeg worden deze vooral aangetroffen aan de kust. De ‘fijnstof doden’ zijn dan ook al decennia zoek en bestaan eigenlijk alleen in de statistiek van Milieudefensie e.c. (Waar liggen de fijnstof doden)

Fijnstof productie per categorie
Fijnstof productie per categorie

Al eerder heb ik aangetoond dat er op zijn minst een correlatie bestaat tussen toenemende Nederlandse CO2 uitstoot en het toenemende vermogen aan hernieuwbare capaciteit. Kort gezegd vervangt weersafhankelijke stroom geen zogenaamde baseload en moet er dus bij meer wind- en zonnestroom meer baseload als back-up bijgeplaatst worden. Volgens sommige onderzoekers geldt zelfs dat voor elke 0,9% toegevoegd hernieuwbaar vermogen er 1% extra ‘klassiek’ vermogen moet worden bijgeplaatst. Of te wel zelfs méér fossiele back-up capaciteit dan dat er aan wind- & zonnestroom wordt bijgeplaatst (Bridging the Gap: Do Fast Reacting Fossil Technologies Facilitate Renewable Energy Diffusion?).

In Nederland zijn dat kolencentrales. Waterkracht kan niet, kernenergie willen we niet en gascentrales zijn te duur en dus neemt de CO2 uitstoot van kolencentrales toe.

De primaire reactie van de milieu partijen bestaat vervolgens uit het simpelweg verbieden van CO2 uitstoot door kolencentrales. Zelfs de opslag van CO2 wordt afgewezen. Niet omdat kolencentrales dan opeens niet ‘CO2 neutraal’ zouden zijn, maar omdat CO2 opslag afleidt van de zo gewenste weersafhankelijke stroom varianten. Of eigenlijk zijn de milieu adepten niet eens vóór wind- en zonnestroom, maar bovenal tégen kernenergie. Kernenergie stoot evident geen CO2 uit, maar wordt wel steevast in het rijtje ‘ fossiele’ energie geplaatst. Waterkracht trouwens ook, een stuwmeer is ‘ killing’ voor de biodiversiteit etc.

Het sluiten van grofweg 3,5 GigaWatt aan back-up kolenstroom vermogen, moet dus vervangen worden door nieuwe baseload. En wel voordat die kolencentrales worden uitgefaseerd, anders gaat het licht uit zodra het niet waait. Dat zou technisch rustig kunnen door Nederlandse gascentrentrales die momenteel in de mottenballen liggen. Alleen economisch niet, het gas is te duur – meer dan 50% van de gas-capaciteit is inmiddels stilgezet. Zelfs wanneer we goedkoop Russisch gas importeren, is dat in vergelijk met kolen veel te kostbaar. Opmerkelijk is, dat de voorstanders van gas import opeens het groene argument ‘Russische energie afhankelijkheid’ terzijde schuiven. Russische afhankelijkheid als gelegenheidsargument dus.

De enig resterende mogelijkheid om na het uitfaseren van kolencentrales het licht aan te houden, is het importeren van baseload. De Franse en Belgische baseload bestaat voornamelijk uit kernenergie en nog geen decennium geleden importeerden we dat ook massaal. De Duitse baseload bestaat – net zoals in Nederland voornamelijk uit (bruin)kool centrales en Poolse steenkoolcentrales. Sluiten we de Nederlandse kolencentrales gaan de Duitse- & Poolse centrales overuren draaien. Alleen is dat niet gratis. Verre van dat zelfs.

Het sluiten van Nederlandse kolencentrales heeft geen effect op fijnstof noch op CO2. Het heeft enkel effect op de leveringszekerheid – of bij import van stroom-baseload – op de prijs daarvan. Het willen sluiten van deze kolencentrales is een groene politieke actie voor de bühne, Eéntje met een prijs, de hoofdprijs wel te verstaan.

Minister Kamp heeft het ECN laten uitrekenen wat het effect zou zijn op de marktprijs voor stroom. Niemand heeft dat rapport nog gezien, maar de hoofdlijnen zijn wel uitgelekt. Een bedrag van €7 miljard doet de ronde. Alleen zegt dat bedrag niets, zonder te weten over hoeveel jaar dat gaat. De totale kosten voor het stroomverbruik van het Nederlandse bedrijfsleven en de Nederlandse consument zouden jaarlijks met circa €500 miljoen toenemen. Door stijgende marktprijzen voor elektriciteit. Aangezien het bedrijfsleven die kosten doorberekent in haar producten is uiteindelijk de consument degene die de rekening betaalt.

Overigens is een stijgende stroomprijs door een kolenexit nog maar zeer de vraag. Een verdere daling lijkt meer voor de hand te liggen door het fenomenale surplus aan wind- & zonnestroom. Vanuit Duitsland en Nederland. Bij een verder dalende stroomprijs én een Nederlandse kolenexit gaat óf het licht uit (black-out) óf de prijs van de Duitse back-up omhoog. Het is dan ook niet voor niets dat de Duitse overheid juist kolencentrales wil verplichten om open te blijven en zelfs bereid is de eventuele verliezen vanuit de staatsruif aan te zuiveren. Wanneer het groene smaldeel van de bevolking beweert dat de fossiele industrie gesubsidieerd wordt, kon zij – wrang genoeg – nog wel eens gelijk krijgen ook.

Nu maakt de marktprijs voor stroom maar 15% uit van de stroom energierekening voor consumenten, de rest zijn belastingen en (duurzame) opslagen. De marktprijs voor stroom is circa 3 cent per kWh, de consument betaalt daarentegen 19 cent. De Rijksoverheid gaat echt niet de energiebelastingen verlagen omdat de marktprijs voor stroom gestegen is. Een macro stijging van de marktprijs met €500 miljoen leidt tot additionele energiebelasting voor bedrijfsleven en consumenten van een veelvoud daarvan (grofweg nogmaals €1,5 miljard per jaar).

Het sluiten van 3,5 GigaWatt aan kolencentrales kost de Nederlandse belastingbetaler in het ECN scenario dus grofweg €2 miljard per jaar extra. Dat is nog zónder de schadeloosstelling voor de eigenaren/aandeelhouders van die centrales. Die centrales staan voor circa €6 miljard in de boeken. Daar komt nog bij de NCW (netto contante waarde) van het verlies aan toekomstige revenuen over het restant van de afschrijvingstermijn – zeg 30 jaar.

Ik ken de details van die investeringen natuurlijk ook niet, maar een ‘ Internal Rate of Return’ van 10% over de boekwaarde van €6 miljard lijkt redelijk. Maar rekenen we met 5% ivm de geïmplodeerde marktprijzen voor stroom door het overaanbod van groene varianten, gaat het nog steeds over circa €1,5 miljard. Daarmee kost de kolenexit de Nederlandse belastingbetaler tenminste €7,5 miljard ineens en tussen de €0,5 en €2 miljard per jaar (30 jaar lang).

Dat is een slordige €1.000,- per huishouden ineens en tenminste €150,- per jaar extra. Dat klinkt toch echt anders dan de €10,- jaarlijks per huishouden waarmee de firma Greenpeace en companen schermen.

Het sluiten van kolencentrales ipv het moderniseren daarvan, heeft geen enkel effect op de CO2 uitstoot of fijnstof. De gascentrales komen ook niet uit de mottenballen. Wel zullen wij de hoofdprijs betalen voor Duitse- & Pools kolenstroom. En natuurlijk per huishouden €1.000,- plus de rest armer zijn. Groene devotie heeft zo haar prijs en in dit geval de hoofdprijs.