De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for april, 2016

Windturbines als schroot in het landschap

donderdag, april 28th, 2016

Deze bijdrage is eerder geplaatst in de LC van 28 April j.l.

In een Te Gast van 20 april j.l., plaatst Dhr. van Weperen een aantal kanttekeningen bij windenergie nav eerdere opmerkingen daarover van professor Pieter Lukkes.

Windparken draaien wel degelijk op subsidies, verder dragen zij indirect bij aan de toenemende CO2 uitstoot. Windparken worden ook niet goedkoper of beter, alleen maar duurder. Volgens de groene logica lijden de windparken geen verliezen, maar hebben zij enkel een structureel tekort aan subsidies.

Stopt de subsidie, dan staat het windpark nog enkel als schroot in het landschap. In Duitsland wachten er duizenden als oud ijzer op de sloper. In 2015 heeft Duitsland voor €5 miljard marktwaarde aan duurzame energie geproduceerd en heeft daar het vijfvoudige aan subsidies op toegelegd. Vandaar ook dat daar windenergie op land vanaf 2019 wordt afgebouwd.

Ondertussen stijgt de CO2 uitstoot in Duitsland sinds 2009 gewoon door met de toename van het hernieuwbaar groene stroom vermogen. Hoe meer weersafhankelijke stroom (wind en zon), hoe meer vermogen aan fossiele stand-by centrales. En dat gebeurt dan ook, er zijn recentelijk een drietal groot vermogen kolencentrales geopend. In Nederland is het niet anders. Sinds 2013 is de productie van windenergie met 35% gestegen en de CO2 uitstoot van fossiel back-up vermogen met zelfs meer dan dat (CBS, 2016).

Stijgende kosten Offshore +40%

Windenergie wordt ook niet goedkoper. Kostte een windturbine op zee in 2010 nog €1,5 miljoen per MegaWatt aan geplaatst vermogen, inmiddels is dat bij bv het Duitse windpark Bard1 al opgelopen naar €7,5 miljoen. Een vervijfvoudiging binnen een paar jaar. De 40% kostenreductie welke de minister beloofd heeft, is slechts cosmetisch. De aansluitkosten (zo’n 25% van de investering) zijn overgeheveld naar de netbeheerder TenneT en komen via die route terecht op de energienota.

De hoeveel stroom die windparken produceren door innovaties is ook al niet toegenomen. De productiefactor op zee is in 2015 zelfs gedaald van 37,5% naar 36%. Het waaide iets minder.

Al deze groene inspanningen hebben voor windstroom een kostenplaatje van €50 miljard (5 maal die van de Deltawerken, JSF en Betuwelijn tezamen). En leveren in 2100 volgens de Staatssecretaris wellicht uitstel op van de opwarming met wel 0,000045 graad Celsius. Wellicht ook niet. Zie Kamerstukken – hoger beroep Urgenda

Provinciale participatie in een windpark Frylân met €127 miljoen is dan ook gewoon een slecht plan. De financiering met belastinggeld van de ontwikkelingsfase (€7 miljoen) zo mogelijk nog slechter. Wanneer private partijen daar anders overdenken, moeten ze dat vooral zelf betalen en niet die rekening verstoppen in een blauwe enveloppe.

Nabrander: Vandaag werd bekend dat de firma Tennet met uw belastinggeld €329 miljoen aan Duitse windexploitanten heeft moeten betalen om géén windstroom te leveren. Het stroomnet kon het niet aan. Tennet betaalt €329 miljoen om géén windstroom te leveren

Valse focus – offshore wind bespaart CO2 tegen €283,- per ton

zondag, april 24th, 2016

Heel duurzaam Nederland wenst de CO2 uitstoot te verminderen want CO2 is een levensbedreigend geur- en reukloos gas, waar het klimaat van moeder Aarde van naar de klote gaat.

Dat de glastuinbouw met behulp van omgekeerde airco’s hun kassen vol spuiten met CO2 (onder de noemer ‘groene’ CO2, je bedenkt het niet) omdat de plantjes daar beter van groeien vertelt niemand. Dat de actievoerders van Greenpeace bij de nieuwe kolencentrale op de Maasvlakte niet allemaal bewusteloos zijn geraakt en aan het zuurstof zijn gezet, berust op toeval.

Iedereen die zich ook maar enigszins in de materie verdiept weet het. CO2 is géén milieuvervuiling, geen gif en de klimaatgevoeligheid voor CO2 is minder dan marginaal. Moeder Aarde weigert domweg serieus op te warmen door menselijke CO2 uitstoot, hoe graag we dat ook zouden willen. Maar de klimaatgekte gaat doorrr …

De Haag heeft bedacht dat het verminderen van CO2 het beste kan door voluit in te zetten op hernieuwbare energie, met name wind en zonnestroom. Dat je met weersafhankelijke energie géén baseload op het net kunt vervangen, kan ieder weldenkend mens ook zelfstandig bedenken.Het probleem is dan ook niet de productie van energie, maar de opslag daarvan en géén Tesla batterij komt ook maar in de buurt van wat nodig is.

De CO2 uitstoot in Duitsland, Denemarken en Nederland neemt dan ook alleen maar toe met de toename van wind- en zonnestroom (http://bit.ly/1YEEFsr). Een tender om back-up stroom in Engeland te garanderen werd nota bene gewonnen door de leverancier van dieselgeneratoren.

Maar laten we de groene gedachte eens volgen, dat met windenergie de uitstoot van CO2 vermeden wordt. Wat kost dan zo’n vermeden ton CO2 – me dunkt we willen toch met de beperkte middelen wel zoveel mogelijk CO2 vermijden? Nou, nee. Niet echt dus …

Men neme als voorbeeld het windpark Gemini ten noorden van Ameland & Schiermonnikoog. Het failliete Econcern met – Dhr E. Nijpels als commissaris – lag aan de grondslag daarvan. De curatoren van Econcern hebben recent nog een buitengewoon onaangename dagvaarding bezorgd op het bureau van onze borger van het energie akkoord, maar dat terzijde. Dhr. Loek Hermans heeft voor minder afscheid moeten nemen.

Gemini bestaat uit 600 MegaWatt aan wind vermogen en ontvangt daarvoor vanuit de SDE+ regeling jaarlijks grofweg €300 miljoen aan subsidies via uw energierekening. Volgens het CBS was de productiefactor voor wind op zee vorig jaar 36% – grofweg een derde van het windvermogen op zee kan worden geconverteerd naar stroom. Gemiddeld wordt er door klassieke energiecentrales 560 gram CO2 uitgestoten per kiloWattUur elektriciteit (Duitsland 2015).

Gemini produceert 600 Megawatt x 8760 uur per jaar x 36% = 1.892.160 MegaWattUur per jaar en vermijdt daarbij de uitstoot van 1.059.610 ton CO2. Met €300 miljoen subsidie jaarlijks wordt volgens de groene gedachte een hoop CO2 bespaard en wel tegen een kostprijs van €283,- per ton. Een zelfde reken-exercitie voor zon levert een kostprijs op van €174,- per ton vermeden CO2 uitstoot.

CO2 per ton

Alleen is de marktprijs van CO2 maar €5,-. Met €300 miljoen subsidie jaarlijks kan ik dus 56(!) keer meer CO2 van de markt halen, dan wanneer ik een offshore windpark bouw. En de doelstelling was toch minder CO2 en niet meer windstroom …

Nul op de meter is nul op de rekening. De bankrekening wel te verstaan.

dinsdag, april 19th, 2016

Al vaker heb ik beargumenteerd dat de Duitse Energiewende een kostbaar fiasco is – zie http://bit.ly/22KjTJ2. Ook de Duitse regering is daar nu achter en is voornemens om windenergie op land af te bouwen en na 2019 zelfs te reduceren http://bit.ly/1SrTKPH. Wind en zonnestroom blijkt niet alleen onbetaalbaar maar hebben zelfs een negatief effect op de CO2 uitstoot. Die neemt alleen maar toe http://bit.ly/1YEEFsr. Dat geldt ook voor Nederland en bijvoorbeeld Ontario http://bit.ly/1pdJugj.

CO2 vs wind NL

Duitsland heeft de subsidies op zonnestroom al gekort naar 30 cent per kWh, waardoor net zoals in Spanje (http://nyti.ms/23VJyRj) en Engeland de zonnestroom industrie is geïmplodeerd. En daarbij zijn honderdduizenden ‘early adaptors’ failliet achtergelaten. Duitsland kent geen salderingsregeling en dus kunnen we concluderen dat zonnestroom voor minder dan 30 cent per kWh geen sluitende business case oplevert. Zonnestroom is daarmee nog steeds circa 10 x duurder dan fossiel opgewekte stroom.

Zonnestroom DL 2015

Nederland volgt middels het energie akkoord het kostbare fiasco van de Duitse Energiewende om te komen tot de zo gewenste energietransitie. Daarbij komt tegenwoordig met enige regelmaat de term ‘nul op de meter’ voorbij als het ei van Columbus voor de huidige energieconsument.

Het klinkt an sich logisch. Energie die je niet verbruikt hoef je niet op te wekken en zelf opgewekte stroom hoef je niet aan te kopen. Helaas niets is minder waar. Nul op de meter betekent niet nul op de factuur, maar uiteindelijk een hogere factuur met hoogstens een ander logo in het briefhoofd.

Neem zonnepanelen op het dak, waarvoor velen na een wervende folder gezwicht zijn. Bij de ‘nul op de meter’ woning leveren deze ’s zomers beduidend meer stroom op, dan voor eigen gebruik noodzakelijk. Het surplus wordt terug geleverd aan het net, waarbij dat net beschouwd wordt als batterij. Het ’s zomers geleverde surplus wordt ’s winters tegen dezelfde prijs weer afgenomen. Per saldo nul op de meter en nul op de rekening en in de folder ‘energie neutraal’. Dat klinkt goed.

In werkelijkheid moet uw stroom bedrijf in de zomer uw waardeloze zonnestroom verplicht afnemen en deze stroom in de winter gratis terugleveren (de salderingsfaciliteit). Terwijl in de winter die stroom juist de hoofdprijs op de markt kan opbrengen. Een weinig aanlokkelijk vooruitzicht voor het businessmodel van elektriciteitsbedrijven, het stroomnet is immers géén batterij. Op macro niveau is die salderingsfaciliteit dan ook op termijn onhoudbaar. Zij is veel, maar vooral niet duurzaam.

Die salderingsfaciliteit zal dan ook worden afgebouwd, de evaluatie staat voor 2017 op de planning. Uiteindelijk gaan de eigenaren van de panelen dan voor de retour geleverde stroom de marktprijs ontvangen – momenteel zo’n 2,5 cent per kWh en de hoofdprijs betalen voor ‘winter’ stroom. Inclusief belastingen zo’n 19 cent per kWh.

De staatssecretaris heeft daarop overigens al een voorschot genomen door de energiebelasting op stroom te verschuiven naar belasting op gas. De opbrengsten voor geleverde stroom zijn dus nu al met 2 cent per kWh gedaald! Daarmee wordt de terugverdientijd van zonnepanelen verder verlengd.

U treft het alleen niet aan in de wervende zonnestroom brochure. Die brochures zijn over het algemeen so wie so al buitengewoon misleidend:´na 10 jaar heeft u de panelen terugverdiend en dan heeft u nog 15 jaar gratis stroom´. Vergelijk het met de ooit zo populaire PC-Privé projecten. Na 10 jaar heeft u de PC betaald en dan doet die het nog zeker 15 jaar gratis.

In werkelijkheid moet u uw panelen elke 5 jaar vervangen omdat dan de toekomstige besparing groter is dan de nieuwe investering. Zolang de afschrijvingstermijn van zonnestroom meer dan 5 jaar bedraagt, moet u er niet aan beginnen. Wie dat wel doet is een dief van zichzelf en zit nog tenminste 20 jaar met klein chemisch afval op het dak. Bedrijfscalculatie, les één. Dat terzijde. Begin vooral aan zonnepanelen, maar niet omdat de rekening daar lager van wordt. Dat is een fictie.

Ook over de voor intern gebruik opgewekte zonnestroom zal uiteindelijk energie belasting betaald moeten gaan worden. De duurzame gemeenschap zal daar zeker tegen gaan steigeren, maar ´s Rijksschatkist heeft die middelen gewoon allang ingeboekt. In het beste geval komt er een overgangsregeling.

Voor energie besparende maatregelen geldt mutatis mutandis hetzelfde. Voor woning eigenaren is de terugverdientijd domweg te lang, circa 20 jaar. Vandaar dat ook de groene voortrekkers veel met de mond belijden, maar zelf niets doen. Zie http://bit.ly/1MFbXXN

Voor huurwoningen idem dito. De investeringen in energiebesparende maatregelen worden gedragen door de verhuurder, terwijl de inkomsten terecht komen bij de huurder. Die wil wel graag een lagere energie rekening maar géén huurverhoging. Overigens is by far de meest efficiënte energiebesparende maatregel, het kopen van tochtstrippen bij een willekeurige bouwmarkt.

‘Nul op de meter’ is dus een potentieel recept voor toenemende energie armoede. Afgelopen winter vroren er in Europa 40.000 mensen (vooral ouderen) letterlijk dood. Zij konden de energierekening niet meer betalen.

Wie nul op de meter wil vertalen met nul op de rekening, kan beter vertrouwen op een centraal georganiseerde energievoorziening. Zoals die nu georganiseerd is, goedkoop, schaalbaar en flexibel. Stroom verbruik wordt welhaast gratis, u betaalt daarentegen voor de beschikbaarheid daarvan.

Het resultaat van ‘nul op de meter’ zal ‘nul op rekening’ blijken, maar dan vooral nul op de bankrekening.

Warmtenetten als de groene bleeder van morgen

donderdag, april 7th, 2016

Nederland wil tempo maken met de ‘vergroening’ van de energievoorziening. De doelstelling minder CO2 uitstoot, is daarbij vertaald naar meer duurzame energie en in het bijzonder naar meer hernieuwbare stroom. Dat weersafhankelijke stroom zoals wind- en zonnestroom juist verantwoordelijk zijn voor méér CO2 uitstoot, willen onze groene adepten niet aannemen.

CO2 vs wind NL

Wie de energievoorziening wil verduurzamen moet op zoek naar groene vervanging van de zogenaamde baseload. Zolang het politiek bestuur geen beleidsinvloed heeft op het weer – Henk Kamp met ‘het weer’ in portefeuille – heeft het toevoegen van wind- en zonnestroom geen ander effect dan het imploderen van de marktprijs voor stroom. En het exploderen van de consumentenprijs voor stroom. Zowel Duitsland en Denemarken zijn – met recht – daarin voorbeeldlanden.

Marktprijzen stroom in Duitsland

Marktprijzen stroom

Minder CO2 uitstoot in relatie tot de baseload van onze stroom voorziening kan grofweg op een drietal manieren gerealiseerd worden. 1) kernenergie 2) waterkracht en 3) een hoger energie rendement van het bestaande gas- en kolenvermogen.

Kernenergie ligt door desinformatie van met name Greenpeace, PvdA en GroenLinks velen zwaar op de maag. Hoewel de eerlijkheid gebiedt te constateren dat ook de deskundigen van GroenLinks beginnen in te zien dat kernenergie onvermijdelijk deel zal uitmaken van de energiemix – http://energeia.nl/columns/column/553594-1603/waarom-kernenergie-en-groen-optimisme-samengaan

Waterkracht is in Nederland amper mogelijk en dus resteert optie 3. Moderne kolencentrales produceren met 20% minder kolen dezelfde hoeveelheid stroom. Dat 20% minder kolenverbruik leidt tot 20% minder CO2 uitstoot, hoeft naar ik aanneem geen verder betoog. Kolencentrales moet je dan ook niet uitfaseren maar moderniseren. Wanneer daar subsidie voor nodig zou zijn, weet ik nog wel een potje van €4,5 miljard te liggen wat nu ingezet gaat worden voor biomassa bijstook (waarbij het energie rendement overigens 10% daalt).

Nu is het stroomverbruik maar 20% van het energieverbruik, de rest is industriële warmte waaronder een stukje transport. En toch zie je opeens als eureka moment overal plannen voor warmtenetten opduiken. Het transport van warmte is by far de meest kostbare vorm van energietransport. Veel zinvoller is het om de warmte bij de bron te converteren naar stroom en die stroom te transporteren om vervolgens elektrische energie ook te gaan gebruiken voor verwarming.

Energie verbruik Nederland

De benodigde infrastructuur daarvoor hebben we al liggen, we noemen het ‘stopcontact’. Daarmee is er tevens geen noodzaak meer om de warmtebron en eindgebruiker naast elkaar te plaatsen. Technische innovatie maakt het nu al mogelijk om de thermische energie uit water van 60 graden Celsius met hoog rendement te converteren naar elektrische energie. Hoogwaardige stoom is daarvoor helemaal niet meer nodig.

Overal in de lande klagen de gebruikers steen en been over die warmtenetten. Te duur, werkt niet, geen alternatief, niet comfortabel en gaat u zo maar verder. Over het fiasco van warmtenetten kunnen ze u in Leeuwarden en Amersfoort van alles vertellen. U kunt de daar aanwezige warmtenetten het meest eenvoudig vinden nadat het gesneeuwd heeft. In Leidsche Rijn heeft Eneco recent besloten om er maar vanaf te zien omdat de zelfs de milieurendementen niet aanwezig zijn. Er is niets duurzaams aan.

Warmtenetten zijn uit

Maar waarom willen Leeuwarden maar ook Groningen dan met alle geweld dan toch die warmtenetten uitbreiden of zelfs nieuwe aanleggen? De netwerkbedrijven blijken daarachter de drijvende kracht te zijn en met name naïeve politici met een groene agenda staan aan hun zijde. 

Die netwerkbedrijven willen maar wat graag een nieuwe – maar overbodige – infrastructuur aanleggen met gedwongen winkelnering voor de klant. Pensioenmaatschappijen willen maar wat graag participeren vanwege een verzekerd rendement op kosten van de belastingbetaler. Die heeft immers geen andere keuze dan te verhuizen naar een woning zonder warmtenet aansluiting. En het opnieuw oprichten van gemeentelijke energiebedrijven staat hoog op de verborgen agenda van GroenLinks.

Het circus wat nu door het land reist onder de noemer ‘Energie Dialoog’ wordt door onze groene vrienden schaamteloos misbruikt om deze warmtenetten te promoten. Elke vorm van opbouwende kritiek wordt de mond gesnoerd. De dames en heren vanuit de ambtenarij zijn heel goed op de hoogte van de mogelijkheden om laagwaardige warmte energie hoog efficiënt naar stroom te converteren. Zij willen echter coûte que coûte een nieuwe infrastructuur aanleggen.

Die warmtenet infrastructuur wordt als verborgen politiek instrument misbruikt om opnieuw gemeentelijke energiebedrijven op te kunnen richten. Uiteraard met groen gedwongen winkelnering, want zij weten wat goed voor u is. De vraag stellen waar de rekening van deze groene agenda terecht komt, is hem beantwoorden. De inkomensafhankelijke energienota en de energietoeslag staan om de hoek al klaar.

De energie dialoog werd beëindigd met een minuut stilte om het einde van het fossiele tijdperk te herdenken. Om het niveau en inhoud daarvan maar even te duiden. Wat een ongekend inhoudsloze vertoning. Gelukkig kunnen we de bla bla bingokaart van Milieu Defensie nog altijd verbranden om het warm te krijgen …

IMG_3482