De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for maart, 2016

PvdA & GroenLinks – de illusionisten binnen het energiedebat

zaterdag, maart 26th, 2016

Afgelopen woensdag was er het zoveelste energie debat in de Tweede Kamer. Eigenlijk hoef je dit soort debatten niet meer te houden, alle politieke partijen draaien de bekende riedel gewoon af. Links droomt van een groene toekomst, rechts probeert met man en macht nog enig realiteitsgehalte op de bühne te houden en minister Kamp houdt zich aan de afspraken.

In alle gevallen blijft de consument de dupe. Het beroemde energie-akkoord, is alleen maar een akkoord over het verdelen van het geld van anderen. Van alles en nog wat heeft aan tafel gezeten bij het afsluiten van dat akkoord, behalve diegenen die de niet malse rekening daarvan krijgen.

Ali Baba had maar 40 rovers, het energie akkoord daarentegen maar liefst 47. Waaronder FNV, Greenpeace, Milieu-defensie etc. etc. Stuk voor stuk instellingen die vooral bezig zijn met de vraag welk volgend Armageddon hen gaat hoeden voor een gebrek aan bestaansrecht. Zo dat energieakkoord uitgevoerd zou worden, is hun grootste probleem, waar ze daarna dan van gaan eten.

Het energie akkoord is dan ook geen akkoord maar een dictaat. Een dictaat wat met religieuze rites wordt opgelegd aan de goedgelovige goe-gemeenschap. Daarbij grossieren een aantal politici ter linkerzijde in het selectief winkelen binnen de energie feiten. GroenLinks (Liesbeth van Tongeren – en jawel ex-Greenpeace) en Jan Vos – PvdA – maken het daarbij wel heel erg bont.

Zo wist Dhr. Jan Vos afgelopen woensdag achter het katheder te beweren dat Denemarken offshore wind energie had aanbesteed voor 10,3 cent per kWh en de UK straks zelfs 35 cent per kWh ging betalen voor kernenergie (Hinkley Point C). Daarmee was offshore wind-energie beduidend goedkoper dan ‘fossiel’ en kernenergie onbetaalbaar. Wind energie op zee bespaart wel CO2 en kernenergie niet.

Hij werd niet weersproken, wat op zich van een enorme droefheid getuigt bij de woordvoerders energie van andere politieke partijen. Dhr Jan Vos roeptoetert al langer deze nonsens van de kansel en enige dossierkennis ter relativering zou wellicht helpen.

De feiten – 34 cent per kWh voor het Deense windpark & 11 cent per kWh voor Hinkley Point C

Het betreft hier het 400 MW vermogen windpark Horns Rev 3. De firma Vattenfall heeft inderdaad ingeschreven op de tender – en deze gewonnen – op 10,31 cent per kWh. Met een looptijd van 12 jaar. Met een marktprijs voor wisselvallige stroom van vrijwel nihil, kost de Deense belastingbetaler dit gedurende de looptijd iets meer dan €20 miljard aan subsidies. Wanneer wind-energie goedkoper zou zijn dan fossiel, waar zijn dan die €20 miljard subsidie nog voor nodig? Of te wel Vossiaanse prietpraat.

De 10,31 cent per kWh is tot stand gekomen door een overschatting van de stroom opbrengst én een onderschatting van de kosten. De verwachte opbrengst is inmiddels neerwaarts bijgesteld van stroom voor 450.000 huishoudens naar 283.000 huishoudens. De afschrijvingstermijn van de 8MW turbines is inmiddels bijgesteld van 25 jaar naar 12 jaar.

Daarmee komt de prijs per kWh op meer dan het drievoudige – €0,34 cent per kWh. De bouw en daarmee ingebruikname van dit windpark is dus eerst maar even een jaar of 5 uitgesteld. Het zou de PvdA – middels Dhr Jan Vos – dan ook sieren, om een mislukte aanbesteding niet op te voeren als succes van offshore wind energie.

De kostprijs van continue beschikbare kernenergie zit in Duitsland en Frankrijk rond de 2,5 cent per kWh. De nieuwe kerncentrale in Engeland kent inderdaad een gecalculeerde kostprijs van rond de 11 cent per kWh. De genoemde 35 cent is na inflatie-correctie over 35 jaar, uitgaande van 3,5% inflatie per jaar.

Dat die nieuwe kernstroom zoveel duurder is dan de bestaande Duitse en Franse centrales, komt doordat de Engelse overheid tijdens het proces de ontwerp-eisen continue bijstelt. De socialistische collegae van Dhr. Vos in de UK waren daar de vorige regeer periode helden in en ook Dhr. Vos weet dat een onbetrouwbare overheid de kosten nooit doet verminderen. Overigens heeft Frankrijk de financiering van Hinkley Point C vorige week net gegarandeerd en gaat de bouw binnenkort beginnen.

Wereldwijd staan er nog een slordige 330 kerncentrales op de planning of op het punt opgeleverd te worden. Om de grote roerganger van de PvdA maar eens te citeren; ‘Het beleid is gericht op diversificatie van energiebronnen waarin kernenergie speerpunt is’. Zelfs Joop den Uyl had het in 1974 al begrepen.

Nieuwe kerncentrales

 

Tot slot – met wind-energie neemt de CO2 uitstoot af? Niet dus. De CO2 uitstoot stijgt door wind-energie (en andere wisselvallige renewables). En daar is ook een logische verklaring voor.

CO2 vs wind NL

Het totale stroomverbruik in Nederland stijgt – al jaren. Dat komt omdat er meer Nederlanders zijn, omdat die Nederlanders steeds meer elektrische apparaten in huis hebben en omdat we Nederland steeds meer elektrificeren. Elektrische auto’s en elektrische verwarming, maar ook koeling. Grofweg elke 20 jaar zal het stroomverbruik in Nederland verdubbelen, hoeveel we ook aan energiebesparing doen of slimme meters installeren of what ever. Beschouw het als een gegeven.

Wisselvallige wind- & zonnestroom kan dat niet opvangen. Overdag het licht aandoen omdat dan de zon schijnt is een nogal zinloze exercitie. Elke Megawatt aan ‘groen’ vermogen wat toegevoegd wordt aan de stroom capaciteit, moet een backup hebben van een MegaWatt aan ‘fossiele’ capaciteit. Omdat waterkracht in Nederland logischerwijze niet kan én links Nederland zich afgekeerd heeft van kernenergie, zijn dat dus nieuwe kolencentrales. En die pruttelen echt gewoon door.

Steenkool stroom NL

Meer hernieuwbaar elektriciteitsvermogen heeft dus onvermijdelijk extra CO2 uitstoot als gevolg. Tenzij je nieuwe kerncentrales bouwt uiteraard, maar dan heb je dat hernieuwbaar vermogen weer niet nodig.

Zoals een ieder kan zien lopen de trendlijnen voor de CO2 toename in Nederland en de toename van windstroom vrijwel parallel. Dat is overigens ook in het voorbeeld-land Duitsland het geval. Greenpeace & Jan Vos zullen vast willen beweren dat de toenemende CO2 uitstoot komt door een tekort aan wind energie, helaas is het omgekeerde het geval. Hoe meer hernieuwbaar vermogen, hoe meer de CO2 uitstoot zal stijgen.

De Duitse Energiewende is de facto afgeschreven

zondag, maart 20th, 2016

De Duitse Energiewende heeft de afgelopen week weer een ernstige knauw gekregen. De CO2 uitstoot daalt niet, maar stijgt door de energie transitie en wel met 1,1% naar 912 miljoen ton. En dat zal in de toekomst alleen maar meer worden. Bedenk daarbij dat de winter van zowel 2014 als 2015 niet bijzonder veel voorstelden, de kachel heeft amper aangestaan.

CO2 Duitsland 2015

Die stijging is goed verklaarbaar. Het toevoegen van groen elektriciteitsvermogen aan de energiemix vervangt namelijk geen zogenaamde baseload. De kolen- & gas centrales blijven gewoon staan, zij pruttelen rustig door. Duitsers willen immers ook stroom wanneer het niet waait of wanneer het donker is.

Het toevoegen van al dat wind- & zonvermogen heeft wel een aantal ongewenste neveneffecten. Er wordt veel meer stroom geproduceerd dan er vraag naar is en dus zijn de marktprijzen voor stroom geïmplodeerd. De ‘fossiele’ centrales kunnen domweg door gratis stroom logischerwijze niet meer rendabel produceren en het groene overschot wordt vrijwel gratis geëxporteerd. (in 2015 50 teraWattuur).

De Duitse overheid staat dan ook voor de keuze de energiemaatschappijen te betalen voor het beschikbaar houden van de fossiele capaciteit dan wel frequente stroomuitval te accepteren. Dat betekent dat duurzame stroom subsidies (in 2015 al €27 miljard) aangewend moeten gaan worden om fossiele centrales te gaan subsidiëren.

Dat de stroom rekening daar niet lager van wordt moge duidelijk zijn. De Duitse consument kan de rekening nu al amper betalen en illegale houtkap tbv de kachel is nu al schering en inslag. De Energiewende heeft als gevolg dat de Duitse boswachters in het weekend vooral overuren maken.

Om de kosten van deze energie transitie in de hand te houden zijn in de afgelopen jaren de garantieprijzen voor bijvoorbeeld zonne-stroom verlaagd van €0,50 naar €0,30 cent per kiloWattuur. Na 2012 is er dan ook bij onze oosterburen nog amper zonnestroom bijgekomen, het toevoegen van zonnepanelen is weer terug op het niveau van 2003.

Zonnestroom DL 2015

Het werkelijke probleem van de Energiewende is dan ook niet het opwekken van groene stroom maar het opslaan daarvan. Daarvoor zijn grofweg nog een 6000 stuwmeren in Duitsland nodig, alleen is daar geen ruimte voor. De met veel bombarie aangekondigde Tesla 10 KwH powerwall batterij is zowel te klein als te duur en afgelopen week stilzwijgend/stiekem van de markt gehaald (discontinued). Met elektrische auto’s de stroom opslaan, kan voorzien in circa 7% van de stroombehoefte en dat is dan nog geen 1,5% van de energiebehoefte.

De Duitse consumenten waakhond (ACM) begint zich nu ook te roeren. Tijdens een hoorzitting over energie in de EU commissie werd er door deze autoriteit een interessant voorstel gedaan. Schaf de voorrang op het net voor groene stroom af, schaf de subsidies op groene stroom af – en maak de groene stroom leveranciers verantwoordelijk voor de leveringszekerheid (baseload). Of te wel, laat de groene stroom leveranciers fossiele stroom inkopen wanneer het niet waait. En daarmee de ‘back up’ kosten verdisconteren in de marktprijs voor groene stroom. Al dan niet gecombineerd met een CO2 belasting.

Ook de Duitse werkgevers hebben inmiddels in de gaten dat met de huidige Energiewende de klimaatdoelen nooit gehaald kunnen gaan worden. En met het verschijnen van de AfD op het politieke toneel, zit Merkel volkomen klem. Draagvlak voor de Duitse energie transitie was er slechts totdat de rekening daarvan in de bus viel. De Duitse Energiewende in haar huidige vorm is de facto afgeschreven.

Provincie Friesland in de windhandel? Slecht plan!

zaterdag, maart 12th, 2016

In de Leeuwarder Courant van 5 maart j.l. doet Hans Willems een hartstochtelijke oproep aan de Provincie Friesland om met belastinggeld (€127 miljoen!) te participeren in het voorgenomen windpark Fryslan. Die 89 turbines (hoogte Achmeatoren) komen er toch en dan ligt ervan mee profiteren voor de hand.

Wat Dhr. Willems onvermeld laat, is dat Provinciale participatie in dit windpark ook fenomenale risico’s met zich meebrengen. Het is niet aan de overheid (de belasting betaler) om die risico’s van ondernemers over te nemen. Daarentegen staat het logischerwijze iedereen wel vrij – om voor eigen rekening en risico – een stukje Friese windhandel te kopen. De politieke voorstanders (met name de PvdA en GroenLinks) mogen daar hun partijkas rustig voor aanwenden – graag zelfs, maar anderen daartoe niet dwingen.

Business cases voor windindustrie terreinen hebben de onhebbelijke eigenschap om nogal enthousiast creatief dicht gesmeerd te worden met misplaatst optimisme. Het kan minder waaien dan verwacht of de turbines slijten toch sneller dan gedacht.

De productiefactor van wind op land (en reken het IJsselmeer daar ook maar toe) ligt op maximaal 24% en door slijtage van de windmolens daalt dat na 15 jaar tot circa 20%. Het is daarbij opvallend dat het CBS de werkelijke windproductie factoren na 2014 niet meer publiceert en ook het vergelijkbare windpark Urk geen openheid van zaken wenst te geven. Elke procent daling van de productiefactor heeft een negatief gevolg van circa €3 miljoen per jaar op de exploitatie.

Ook kunnen de stroom opbrengsten per KiloWattUur tegenvallen. De marktprijs voor stroom bevindt zich al jaren in een vrije val, juist door een overaanbod aan ‘groene’ stroom. Met enige regelmaat zijn die marktprijzen al negatief, waardoor de geproduceerde windstroom letterlijk waardeloos is. Voor elke cent dat de marktprijs voor stroom daalt, verliest dit windpark per jaar nog eens € 6 miljoen.

Dan zijn er nog de risico’s voor maatschappelijke schade, gezondheids- en milieuschade. Uw woning met zicht op een windturbine verliest deels haar waarde (zo’n 5%). Ook de potentiële schade voor de gezondheid van mens en dier wordt steeds evidenter. Verder is het windpark nota bene ingekleurd in een Natura2000 gebied.

De schadeloosstellingen dienaangaande zullen eveneens betaald moeten worden uit de exploitatie van het windpark Fryslan. Het introduceren van een omgevingsfonds ter hoogte van een paar ton als goedmakertje, kan bij lange na niet de schade dekken welke ontstaat door waardeverlies van onroerend goed of de gezondheidsschade. Dat die laatste bepaald geen fictie is, wijzen circa 120 recente wetenschappelijke onderzoeken aan.

Nu in de mijnbouwwet de omkering van bewijslast wordt geïmplementeerd inzake de schade door gaswinning in Groningen, ligt diezelfde omkering van bewijslast voor windparken voor de hand. Ik zou niet weten hoe de tegenstanders van fossiele energie diametrale spelregels zouden kunnen hanteren voor hernieuwbare vormen daarvan. Hetzelfde geldt voor milieu- en natuurschade als weigeringsgrond voor de vergunning.

Sommige van die risico’s zijn groter dan andere, maar overall is een jaarlijks verlies van tientallen miljoenen voor ons Friese windpark niet bepaald ondenkbaar. Voor de Friezen ligt er – bij participatie door de Provincie – nog een ander risico op de loer. Geen bank of pensioenfonds kan het zich permitteren al die risico’s te dragen en die worden dus ook keurig afgewenteld op de aandeelhouders.

Die aandeelhouders zullen worden verplicht eventuele verliezen zelf aanvullend te financieren middels de zogenaamde 403 verklaring. De aandeelhouders van de firma Eneco (allemaal overheden) kunnen u daar van alles over vertellen, het heeft ze een slordig miljard gekost. Menige duurzame private participant in Duitsland is daaraan ten onder gegaan, het regent daar vooral duurzame faillissementen. De 75.000 deelnemers in het Duitse Prokon bijvoorbeeld, raakte zo €1,4 miljard kwijt.

Provinciale participatie in groene wind plannen is dan ook een slecht idee. Bij windparken is er geen sprake van ‘marktfalen’, maar van domweg onrendabele groene strapatsen. Wanneer er een stevige en sluitende businesscase ligt, zal de markt ook bereid zijn om te investeren en is de Provincie niet nodig.

Wanneer de Provincie Friesland wel nodig is, zijn blijkbaar voornoemde risico’s te hoog voor de markt. Dan wordt met Provinciaal aandeelhouderschap de Friese belastingbetaler de dupe. De groene windlobby strooit uw spaargeld uit over het IJsselmeer. Letterlijk.

Greenpeace als groene demagoog – de Energiewende ontmaskerd

vrijdag, maart 4th, 2016

Een paar weken geleden schreef ik een blogje over de Duitse Energiewende als kostbaar fiasco. Daarin toon ik aan, dat de Duitse Gründlichheit inzake de Energiewende niet werkt. Geen CO2 besparing, amper groene energie en wel een rekening die door het plafond stijgt. U vindt dat blogje hier http://www.groenerekenkamer.nl/5311/duitse-energiewende-kostbaar-fiasco/

Min of meer tegelijkertijd wist de Greenpeace afdeling België een ander geluid te produceren, onder de titel ‘9 (foutieve) mythes over de Duitse Energiewende. http://www.greenpeace.org/belgium/nl/nieuws/klimaat-energie/blog/9-foute-mythes-over-de-duitse-energiewende/blog/55542/

Normaliter glijdt dat rustig van mijn rug af. De onzin die Greenpeace produceert is dermate groot, dat je er vrijwel zeker van kunt zijn, dat elke tegenovergestelde bevinding, een hoger waarheidsgehalte kent. Deze Greenpeace bijdrage vormt daarop geen uitzondering, maar nu kan ik de negen foutieve mythes redelijk eenvoudig weerleggen. En gewoon op basis van verifieerbare feiten en bronnen.

Conclusie;

Inzake de Duitse Energiewende geeft Greenpeace aantoonbaar een valse voorstelling van zaken. Het Duits bestuur zoekt een uitweg om er zonder gezichtsverlies vanaf te komen. Elke door Greenpeace opgevoerde ‘Mythe’ blijkt – door feiten aantoonbaar – toch inhoudelijk juist. En dat zal overigens ook voor nieuwe – nog te bedenken – Greenpeace ‘mythes’ het geval blijken.

Greenpeace als organisatie – en daarmee haar aanhangers – zakken compleet door het ijs. Om onze kantel malloot Dhr. Jan Romans maar te citeren – ‘Er zou een internationaal strafhof moeten komen voor milieu criminelen’. Alleen zou de firma Greenpeace daarbij als eerste gedaagd moeten worden. De firma Urgenda & adepten als Dhr. Rotmans, maar ook Dhr. Nijpels en klimaat paus Dhr. P. Vellinga volgen later vanzelf.

 

 

De Greenpeace bijdrage begint als volgt – cursief vindt u de letterlijke Greenpeace tekst weergegeven. Het is een long-read, maar de worsteling wordt zeker beloond.

Mythe 1: “De Duitse CO2-uitstoot stijgt door de sluiting van de kerncentrales”. Tussen 1990 en 2014 daalde de CO2 uitstoot met 26%

De feiten; Ja, sinds 1990 daalde de CO2 uitstoot met 26% en vanaf 2009 is die redelijk stabiel tot licht stijgend. Die daling moet vooral toegerekend worden aan de sluiting van de bruinkoolcentrales in het voormalige Oost-Duitsland sinds de val van de muur. De stijging sinds 2009 is direct gerelateerd aan de economische groei in Duitsland en dat de stijging niet groter is, aan de relatief zachte winters in 2014 & 2015.

CO2 uitstoot Duitsland 1990 - 2014

CO2 uitstoot Duitsland 1990 – 2014

CO2 uitstoot per land 2013

CO2 uitstoot per land 2013

 

 

 

 

 

 

 

 

Let – bij de afbeelding rechtsboven – ook even op het linker rijtje, daar waar het de stijging van CO2 uitstoot betreft. Jawel, de voorbeeldlanden Denemarken en Duitsland staan links vooraan. Dat is overigens in 2014 of 2015 niet materieel veranderd.

De SPD doet er van alles aan om de CO2 uitstoot over 2015 cosmetisch te laten dalen. Onder andere door de CO2 uitstoot voor stroom export niet mee te tellen bij de binnenlandse stroom productie. Terwijl die stroom export nou net het surplus aan wisselvallige windstroom betreft.

Kerncentrales leveren zogenaamde ‘base load’, net zoals kolen- & bruinkool centrales. Of waterkracht. Elke base load die van het net wordt afgevoerd, moet vervangen worden door nieuwe base load. Zo niet, dan gaat bij het licht uit zodra het donker wordt. Tegelijkertijd is er nog amper kernvermogen van het net afgehaald. We kunnen dus constateren dat zelfs zonder het afschakelen van nucleaire centrales, de CO uitstoot in Duitsland al stijgt. Met het uitfaseren van nucleair zal dat logischerwijze alleen nog maar toenemen.

 

Mythe 2: “De Duitse kernuitstap leidt tot een hoger gebruik van steenkool en bruinkool” Hernieuwbare energie leverde in 2014 meer dan een kwart van de Duitse stroombehoefte. Bruinkool komt pas op de tweede plaats. Door de veel te lage CO2-prijs zijn deze zwaar vervuilende kolen economisch interessanter dan bijvoorbeeld gas. Maar dit heeft dus niets met de kernuitstap te maken. Gelukkig daalt het kolengebruik en worden er al jaren geen nieuwe centrales meer gebouwd.

Dat is geen mythe maar een aantoonbaar feit, de kernuitstap (Atom Ausstieg) heeft logischerwijze meer CO2 uitstoot tot gevolg.(Bruin)kool centrales zijn by far de goedkoopste stroom leveranciers (na kernenergie). Of te wel het uitfaseren van nucleaire centrales, heeft als gevolg het extra bijplaatsen van (bruin)kool vermogen. Dat is dan ook precies wat er in Duitsland gebeurt. Alleen al in 2014 & 2015 zijn er een tweetal groot vermogen kolen centrales bijgebouwd, terwijl er na 2011 nog maar één kerncentrale is gesloten (Grafenrheinfeld).

Overigens hebben die nieuwe kolencentrales door moderne technologie een beduidend hoger energierendement dan de oude (tot 47%) en neemt daardoor juist de CO2 uitstoot van kolencentrales af met al snel 20%. Met 20% minder kolen heb je dezelfde hoeveelheid stroom. In de UK zien we een vergelijkbare situatie. Daar worden verouderde kerncentrales vervangen door gascentrales. De kolenmijnen zijn door Mw. Thatcher destijds gesloten, maar aardgas hebben de Britten plenty.

Gas vervangt Nucleair UK

Het sluiten van CO2 vrije kerncentrales en vervangen door (bruin)kool of gascentrales heeft desalniettemin uiteraard een toename van de CO2 uitstoot tot gevolg. Sterker nog, het omgekeerde geldt ook. Met de toename van wind- & zonnestroom, neemt de hoeveelheid CO2 uitstoot niet af!

Toename windhandel versus CO2 Duitsland

Of de CO2-prijs te laag is, bepaalt de markt, niet de firma Greenpeace. En die markt heeft bepaald dat CO2 de facto waardeloos is – minder dan €5,- per ton. En dat is ook niet zo raar, immers naarmate er meer CO2-vrije stroom op de markt komt, neemt het aanbod van die CO2 rechten toe. Terwijl tegelijkertijd de vraag daarnaar afneemt. Het ETS (Emissie Trade Systeem) is dan ook feitelijk nu al de voorspelde mislukking. Wie CO2 uitstoot wil verminderen, introduceert dan ook een CO2 belasting. En die hebben we ook al – in de vorm van de zogenaamde bubbel tax op champagne.

De kern van dat probleem is gelegen in het idee – frame zo u wilt – dat CO2 milieuvervuiling zou zijn. Zonder te willen vervallen in een klimaat discussie, is CO2 géén milieu vervuiling en dus ook geen markt. Het menselijk deel van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer is namelijk nogal beperkt – tot 0,0012% om precies te zijn.

Samenstelling van de atmosfeer op Aarde

Samenstelling van de atmosfeer op Aarde

Maatregelen waarbij je de marginale CO2 vermindert, leiden tot iets minder dan marginaal hoeveelheid CO2. Je houdt nog steeds minder dan een klein beetje over. CO2 uitstoot beperking is – in generieke zin – daarmee dan ook een zinloze exercitie.

 

Mythe 3: “De Energiewende maakt energie in Duitsland onbetaalbaar” De Duitse groothandelsprijzen voor elektriciteit staan op hun laagste peil in 12 jaar. Steeds goedkopere hernieuwbare energie duwt de duurdere fossiele brandstoffen uit de markt. Toch merken Duitse gezinnen hier maar weinig van: het meeste voordeel gaat naar grote bedrijven, energieleveranciers en buitenlandse afnemers.

Marktprijzen stroom in Duitsland

Marktprijzen stroom in Duitsland

Hierbij plaatst onze Greenpeace scribent de grafiek links.

De suggestie wordt daarbij gewekt dat de stroomprijzen voor de Duitse consument gedaald zijn. In werkelijkheid toont de grafiek alleen de dalende marktprijzen voor stroom door een overaanbod daarvan. Naarmate er meer groene stroom op het net gedumpt wordt, neemt de waarde daarvan af. Nu al is bekend dat de marktprijs voor stroom in 2017 rond de 2,5 cent per kWh zal liggen (Call 2017).

Die implosie van de stroomprijs moet uiteraard wel betaald worden en dat gebeurt dan ook. De energierekening van onze Duitse – en Deense – collegae is dan ook in werkelijkheid geëxplodeerd. Elk Duits gezin heeft inmiddels voor een slordige €20.000,- geïnvesteerd in de Energiewende middels zijn stroom rekening.

 

 

Consumenten prijs stroom 2014

Consumenten prijs stroom 2014

Die rekening vindt u hier …

Onze oosterburen betalen inmiddels 30 cent per KwH, Nederlanders – sinds 1 januari 2016 – 19 cent. Duitsers zijn dus zo’n €20.000 per gezin kwijt aan de #Energiewende , Nederlanders iets minder. Dat wat de Energiewende consument straks gaat betalen, gaat ook niet omlaag, alleen omhoog.

 

 

 

 

 

 

Hernieuwbaar vs tarief

 

Hier ziet u een analyse van de stroomprijs, afgezet tegen het geïnstalleerde vermogen aan duurzame energie. Hoe meer hernieuwbare energie, hoe hoger de stroomprijs per KwH.

De jaarlijkse kosten van de Duitse Energiewende bedragen nu grofweg €25 miljard en zullen in 2018 – bij ongewijzigd beleid stijgen naar €30 miljard per jaar. De totale marktwaarde van de geproduceerde duurzame stroom – de opbrengst voor de windparken etc. – was in 2015 grofweg €5 Miljard. Voor elke Euro aan geproduceerde duurzame stroom zal er tot in lengte van dagen €4,- aan subsidie (belastinggeld) bij moeten.

De conclusie dat de Energiewende, energie in Duitsland onbetaalbaar maakt is daarmee – me dunkt – gerechtvaardigd.

 

 

 

Mythe 4: “De groei van hernieuwbare energie in Duitsland is afhankelijk van subsidies” De steun voor hernieuwbare energie vermindert niet alleen jaar na jaar, maar is ook een stuk lager dan die voor kolen en kernenergie. Die ontvingen de afgelopen 40 jaar bijna 10 keer zo veel subsidies als zonne- en windenergie samen.

Zoals genoemd, neemt het totaal aan directe subsidies voor hernieuwbare energie niet af, maar alleen maar toe – tot €30 miljard in 2018. Zelfs de Duitse PvdA (SPD) kan dat aan haar achterban niet meer verkopen en is wanhopig op zoek naar manieren om die kosten omlaag te brengen. Zo wordt momenteel overwogen om de subsidie voor wind op land drastisch in te perken. De UK heeft die inmiddels al afgeschaft.

De kolen- & kerncentrales hebben nog nooit een cent subsidie ontvangen, in geen 40 jaar. Sterker nog, de Duitse overheid heeft miljarden afgeroomd van de eigenaren van die centrales om zeker te stellen dat het uitfaseren daarvan vooral niet gebeurt op kosten van de belastingbetaler. Vandaar ook dat de beurskoersen van de klassieke energiebedrijven ingestort zijn, tegen zwaar gesubsidieerde stroom bestaat geen commercieel verdienmodel.

Tegelijkertijd is het geld bij de windstroom exploitanten op, om duizenden afgedraaide windturbines op te ruimen. Zodra na 20 jaar de subsidie stopt, resteert enkel een hoop oud ijzer. Me dunkt dat de stelling ‘hernieuwbare energie in Duitsland is afhankelijk van subsidies‘ kwalijk een mythe genoemd kan worden. Het is een feit. Zodra de subsidie stopt, is het windpark nog enkel schroot.

 

Mythe 5: “De Energiewende is slecht voor de Duitse economie” 

De hernieuwbare energiesector in Duitsland stelt intussen 341.000 mensen te werk. Velen van hen werken in de plaatsing en het onderhoud van zonnepanelen en windmolens: lokale jobs die niet gedelokaliseerd kunnen worden. Ook de lage energieprijs is een opsteker voor de Duitse industrie, net als de ontwikkeling van nieuwe technologieën zoals opslagsystemen en smart grids

In de hernieuwbare energiesector werken circa 350.000 mensen, maar dan tellen we ook iedere pompbediende mee, die de stekker in de auto duwt. En dan nog is het slechts 0,8% van de Duitse beroepsbevolking. Voor een offshore windpark van 600 MW vinden slechts 120 mensen een baan, terwijl daar wel jaarlijks €300Mio aan subsidie heen gaat. Dat is dus €2,5 miljoen subsidie per jaar per baan.

Voor elke offshore windmolen monteur, kan de Duitse belasting betaler ook opteren voor 50 agenten, thuiszorgers, verpleegsters of onderwijzers. En die verdienen dan €50.000,- per jaar, me dunkt, echt geen uitbuiting. In werkelijkheid zijn er slechts een slordige 10.000 banen duurzaam direct gerelateerd aan de Duitse Energiewende en zitten er daardoor 500.000 mensen werkloos thuis.

De elektriciteitssector (RWE, E.on, VattenFall etc.) heeft inmiddels miljarden moeten afboeken en tienduizenden werknemers staat ontslag te wachten. Of dat goed of slecht is voor de Duitse economie, laat ik over aan de lezer.

In 2013 heeft het Duitse onderzoeksbureau voor ‘arbeid in moderne tijden’ al geconstateerd dat ‘green jobs’ vooral een welvaarts-shredder zijn, maar dat rapport is on-line bijkans inmiddels onvindbaar. De uitkomst werd wellicht niet gewaardeerd. De zonne-panelen industrie bestaat in Duitsland niet meer en Siemens heeft haar windturbine activiteiten verplaatst naar het verre Oosten. Nu Berlijn aan het sleutelen is aan die Energiewende zijn de investeringen in groene projecten knarsend tot stilstand gekomen.

 

Mythe 6: “De Energiewende brengt de bevoorradingszekerheid in het gedrang” Door de sterke groei van hernieuwbare energie produceert Duitsland momenteel meer stroom dan het zelf verbruikt. De bevoorrading is dus meer dan verzekerd. Hernieuwbare energie werkt echter best in combinatie met flexibele gasturbines (in plaats van weinig flexibele kerncentrales) en binnen een breed Europees energienet.

 

Export Duitse stroom produktie

Export Duitse stroom productie

 

De stelling dat Duitsland momenteel meer stroom produceert dan het zelf verbruikt is an sich juist. In 2015 moesten onze Oosterburen 50 TwH exporteren om van die overtollige stroom af te komen. Er ligt een sterke correlatie tussen de Energiewende en de Duitse stroomexport. 

Vervelend is alleen dat die geëxporteerde stroom amper waarde had. Wanneer het stormt in Duitsland, is het aan onze kust echt niet opeens windstil. Er is dan stroom plenty. Duitsland heeft dus niet alleen stroom geëxporteerd, maar vooral de subsidies daarop

 

Een belangrijk deel van de lagere stroomprijzen voor consumenten in Nederland ten opzichte van Duitsland is daarmee verklaard. De Duitse belasting betaler subsidieert de groene emotie. De vraag is alleen natuurlijk – hoelang nog?

 

 

Mythe 7: “De Energiewende zadelt het energienetwerk op met ernstige problemen” Het Duitse stroomnetwerk is zowat het meest betrouwbare in Europa. Een stabiel netwerk en grote hoeveelheden hernieuwbare energie kunnen dus perfect samengaan. Ook Spanje en Italië dreven hun hernieuwbare capaciteit sterk op en doen het steeds beter.

Ook hier geldt dat het eerste deel gewoon waar is. Het Duitse stroomnetwerk is zowat het meest betrouwbare in Europa. Op Nederland na dan. Moest de firma TenneT in 2003 nog drie keer ingrijpen in de netbalans van de stroom infrastructuur, in 2013 was dat 30.000 keer. Er moest 10.000 keer vaker ingegrepen worden om het stroomnet stabiel te houden dan 10 jaar terug. Greenpeace zal dat ongetwijfeld vertalen met; ‘ook dat zijn groene banen’.

De grens aan hetgeen een centrale energievoorziening kan opvangen aan wisselvallige hernieuwbare stroom is langzamerhand wel bereikt. In Duitsland ligt die grens op circa 30% wisselvallige hernieuwbare stroom, een percentage wat in 2016 wel ongeveer gehaald zal gaan worden.

De wisselvallige groene stroom die daarboven op het net geplaatst wordt, moet haar weg naar het buitenland vinden. Alleen hebben landen aan de Oostgrens van Duitsland inmiddels zogenaamde ‘stroom blockers’ geplaatst. Polen, maar ook Tsjechië sturen de wisselvallige stroom gewoon terug het Duitse net op. Die teruggestuurde stroom zoekt vanzelf een uitweg … of te wel Nederland.

De Energiewende zadelt niet alleen het Duitse stroomnetwerk op met een ernstig probleem. Het is veel ernstiger, zij zadelt haar buurlanden op met een ernstig probleem. Er is in Nederland nog wel wat ruimte op het stroomnet, maar niet bijzonder veel.

We kunnen dus wachten op een serieuze ‘black out’, waarbij de stroomvoorziening voor dagen – zo niet weken – op haar gat ligt. Niet morgen, maar bij ongewijzigd beleid, wel binnen een paar jaar.

De opmerking van de Greenpeace scribent over Spanje & Italië – zij doen het steeds beter – is volkomen misplaatst. Beiden zijn in het duurzame energielandschap bananen republieken. Spanje produceert zonnestroom, ook wanneer het donker is. Italië heeft net een contract afgesloten waarmee voor 25 jaar aardgas ingekocht gaat worden uit Azerbeidzjan.

 

Mythe 8: “De Energiewende is niet populair” De bevolking staat vierkant achter de Duitse Energiewende, ook al is er hier en daar lokaal protest tegen specifieke projecten. Toch willen veel meer mensen een zonnepark of windmolen in hun achtertuin dan een kolen- of kerncentrale. Ook het sterke mede-eigenaarschap van burgers en gemeenten in hernieuwbare energiebronnen zorgt voor een grotere aanvaarding – en inkomsten.

De Energiewende heeft aan politieke populariteit enorm verloren, zeker nu de kosten daarvan inzichtelijk zijn gemaakt. Elk jaar worden 300.000 Duitsers afgesloten, omdat zij de rekening niet meer kunnen betalen. Inmiddels leven er 1,5 miljoen Duitsers zonder gas of licht! Daarmee win je niet aan populariteit.

Ook bij een groot aantal Duitse steden met een eigen energiebedrijf, is de populariteit van de Energiewende inmiddels ver te zoeken. Deze steden hebben last van de ingestorte elektricteits-opbrengsten zoals die in ‘mythe 3’ wordt weergegeven. Niet alleen zijn er al enkele van deze ‘Stadtwerke’ daaraan failliet gegaan, maar bij vrijwel alle anderen moeten de exploitatieverliezen gedekt worden uit de lokale belastingen. Je hebt dan wellicht geen stroom, maar toch de rekening.

In Bayern willen mensen best een windturbine in de achtertuin, mits die achtertuin op tenminste 2 kilometer afstand ligt. De grote Noord-Zuid hoogspanningslijn heeft tenminste 10 jaar vertraging opgelopen, niemand wil namelijk de bijbehorende masten in de achtertuin hebben. Ook al is die 2 kilometer diep.

De populariteit van de Energiewende is diep gezonken. Zelfs de SPD – als mede aanjager daarvan – probeert uit alle macht de Erneuerbaren Energie Gesetz (EEG, de equivalent van de Nederlandse SDE+ subsidies) te hervormen.

Nota bene de Duitse vakbonden zijn niet meer overtuigd van de Energiewende, nu ook zij in de praktijk constateren dat de beloofde ‘groene’ banen uitblijven. Tegelijkertijd constateren die vakbonden dat grote hoeveelheden gewone banen verdwijnen door het verplaatsen daarvan naar name de USA. Vanwege de hoge energieprijzen in Duitsland.

 

Mythe 9: “De Energiewende is louter een Duits verhaal” Het is niet overdreven om de opkomst van hernieuwbare energie in Duitsland spectaculair te noemen: van 9,4% van de elektriciteitsmix in 2004 naar 27,8% in 2014. Maar ook andere landen kiezen volop voor hernieuwbaar. Denemarken is een wereldleider in windtechnologie, Italië bereikte de kaap van 30% hernieuwbare energie en Spanje zelfs bijna 40%.

Dit is (deels) correct, maar behoeft enige nuancering. Per ultimo 2014 was 24% van de Duitse energiemix hernieuwbaar, Denemarken 53%, Italië 34% en Spanje 29%. Portugal voor 45% en IJsland zelfs voor 100%. In tegenstelling tot wat iedereen denkt, was zelfs 15% van de Nederlandse stroomvoorziening groen.

Corrigeren we het beroemde ranglijstje voor waterkracht (wat hier niet kan) en Nucleair (wat Greenpeace ook al niet wil), staat Nederland keurig op nummer 9 & België op nr. 11. (Bron: EIA 2014)

Nederland op nr 9 duurzame ranglijst

Nederland op nr 9 duurzame ranglijst

Denemarken kan haar overtollige wisselvallige (en dus waardeloze) stroom kwijt in de Noorse stuwmeren. Dat is niet gratis en vertaalt zich dus ook in de stroomprijs die de consument betaalt. Samen met Duitsland de hoogste van Europa. Italië en Spanje zijn inmiddels dan ook opgehouden met hun Energiewende, het was domweg niet meer op te brengen. Beide landen zijn gestopt met het subsidiëren van zonnestroom met de logische ineenstorting van zonnestroom projecten als gevolg.

Wanneer Duitsland haar Atom Ausstieg effectueert, zal het deel wind- en zonnestroom moeten verdubbelen van 16% naar 32% (het verschil is een stukje biogas/WKK). Tegelijkertijd zal de back-up voor de base load ook met 16% moeten toenemen. Zie daar de reden waarom er in Duitsland met enige regelmaat nieuwe kolencentrales worden geopend en – heel voorzichtig – de Atom Ausstieg ter discussie gesteld wordt..

 

 

 

Verder heeft de UK de subsidies voor wind op land inmiddels afgeschaft. Duitsland staat dus met haar Energiewende min of meer alleen in de wereld, geen Europees land heeft Duitsland als koploper gevolgd. Buiten de EU doet Costa Rica nog een poging, mits die Energiewende betaald wordt uit ontwikkelingsfondsen van anderen.

Alleen het Nederlandse Energie Akkoord komt enigszins in de buurt. Maar nu duidelijk wordt wat de kosten daarvan zijn, afgezet tegen de resultaten – of eigenlijk het gebrek daaraan – begint ook Nederland een omtrekkende beweging te maken. Met de verkiezingen op komst in 2017 in Nederland, Duitsland & Frankrijk zal klimaat en daarmee de Energiewende 180% de andere kant op ‘wenden’. De republikeinse meerderheid in zowel de Amerikaanse senaat als het Congres zal so wie so een rem zetten op de Clean Power Act van Obama.

Bijzonder daarbij is, dat zowel de Duitse Energiewende als het Nederlandse Energie Akkoord feitelijk een denivellerings-operatie van een ongekende omvang is. Met recht de armen worden armer en de rijken worden rijker. Tegelijkertijd staan juist de politieke partijen welke stellen ‘u bent niet gelijk, dus we maken we u gelijk’, hierbij te juichen. Het kan verkeren …

Concluderend;

Inzake de Duitse Energiewende geeft Greenpeace aantoonbaar een valse voorstelling van zaken. Het Duits bestuur zoekt een uitweg om er zonder gezichtsverlies vanaf te komen. Elke door Greenpeace opgevoerde ‘Mythe’ blijkt een – door feiten – aantoonbare waarheid. En dat zal overigens ook voor nieuwe – nog te bedenken – Greenpeace ‘mythes’ het geval blijken.

Nabrander;

U kunt voor de firma Greenpeace ook een keur aan andere NGO’s of activistische clubs invullen, die hun bestaansrecht ontlenen aan het voorspellen van hel en verdoemenis.

Urgenda, Oxfam Novib, Milieu defensie, Natuur & Milieu, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Trouw, de Katholieke kerk, Waddenzee … ach, eigenlijk maakt het niet zoveel uit. Telkens wanneer hun marketing uitingen getoetst worden aan de feiten, wordt hoogstens de betreffende afdeling fondsenwerving extra actief.

U moet het groene gedachtegoed maar eens in historisch perspectief plaatsen. We kennen uit het verleden al diverse verschijningsvormen. Het verbranden van heksen, de zon draait om de aarde, de reformisten en anti-reformisten en zelfs het ontstaan van het Pruisische leger. Met alle latere gevolgen van dien.

Na WOII gevolgd door de ‘overbevolking van de aarde’, het opraken van de grondstoffen, zure regen & Waldsterben, ozonlaag en tegenwoordig ‘het klimaat’. De bedreiging door buitenaards leven of een daaraan gerelateerd parallel multiversum is al gesignaleerd.

Het paradijs is niet uitgevonden in China, want dan had Eva de slang wel opgegeten en niet de appel.