De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for augustus, 2013

Leeuwarder leegstand – werkgelegenheid én beeldvorming

donderdag, augustus 29th, 2013

In het hoofdredactioneel commentaar in de LC van vrijdag 22 augustus stelt Hans Snijder dat het inzake leegstand in Leeuwarden oorverdovend stil blijft. Een litanie aan voorbeelden van een gebrek aan (gemeentelijk) handelen passeert de revue. De leegstand van winkel- en kantoorpanden zou Leeuwarden onwaardig zijn en het stadsbestuur kijkt er naar etc. etc.

Ja – er is leegstand in Leeuwarden, overigens niet meer dan in vergelijkbare steden. Maar om te komen tot een aantrekkelijk winkel- en kantorengebied zul je wel eerst een ordentelijke analyse moeten maken van het waarom van de ontstane leegstand. En ja, de crisis is daar onderdeel van, maar er is veel meer aan de hand. Ook als de crisis straks voorbij is, hebben we te maken met structurele veranderingen in het winkellandschap. De opkomst van ‘het nieuwe werken’ & webshops zijn daar exponenten van.

Als eerste heb je – om de aanwezige vierkante meters te vullen – klanten nodig. Winkels hebben klanten nodig en dat zijn dezelfde klanten die werken in de stad en kantoorruimte nodig hebben. Je zult dus bestaande werkgelegenheid moeten behouden en nieuwe ondernemers moeten aantrekken.

In tegenstelling tot de beeldvorming wordt daar via de politiek diplomatieke achterdeur – en dus in stilte – hard aan gewerkt en mét resultaat. Werkgelegenheid in Leeuwarden neemt niet af, maar toe. We zijn er nog niet, maar er wordt bijzonder hard aan getrokken, waaronder door ondergetekende. Werkgelegenheid keert zelfs weer terug uit Groningen, wat als kantelpunt kan worden gezien.

Als tweede heb je mensen nodig uit de regio, die hier komen inkopen. Dan moet je de stad wel kunnen bereiken en kunnen parkeren – zie daar de Haak, Westelijke invalsweg, aquaduct Drachtsterweg & diverse parkeerkelders. Winkelpark De Centrale heeft de potentie om het bezoekers aantal te verdubbelen naar 6 miljoen jaarlijks waarvan 30% de binnenstad bezoekt. 1 Miljoen extra verkoopmomenten voor onze binnenstad ondernemers of te wel … klanten.

De (boot)toerist die nu op zondag vraagt waar de dichts bijzijnde supermarkt op zondag open is, wordt nu verwezen naar Grou. Straks ook voorbij en dus extra klanten voor de Leeuwarder middenstand.

Tot slot – en niet totaal irrelevant. Om nieuwe ondernemers te trekken – of bestaande in leven te houden – zullen de huren omlaag moeten. En dáár zit het echte probleem, de gemeente gaat niet over huuropbrengsten van pandeigenaren en dat is maar goed ook. Verhuurders zijn best bereid (tijdelijk) lagere huur te accepteren, met leegstand hebben ze immers niets.

Alleen betekent het accepteren van een halve huur een halvering van de boekwaarde van het pand en dan komt de hypotheek verstrekker om de hoek kijken. Uw pand is in waarde gehalveerd, wilt u even het verschil aftikken. Leegstand – in plaats van halve huur – levert dus een papieren financiële werkelijkheid op en daarmee uitstel van executie. Maar ook daar wordt – in politieke stilte – aan gewerkt. Rome is niet in twee jaar gebouwd.

Voordat de hoofdredactie van de Leeuwarder Courant weer iets produceert, aub even bellen. Dat helpt, mijn nummer heeft u.

Oorzaak & gevolg én economische wetmatigheden. Wen er maar aan …

dinsdag, augustus 20th, 2013

In tegenstelling tot een aantal collegae heb ik ook zo mijn vrouwelijke kanten. Ik kan wel  uitstekend Multi-tasken en terwijl ik een zakelijke conference call met een aantal buitenlandse partners had, ontwikkelde zich tegelijkertijd een (publieke) discussie via Twitter over het huidig Nederlands economisch beleid.

De kern daarvan laat zich samenvatten tussen ‘bezuinigen’ óf ‘stimuleren’ van de economie. Het is natuurlijk gemakkelijk om de aanhangers van ‘stimuleren’ er even op te wijzen dat die slechts de oneven pagina’s van de boeken van Keynes gelezen hebben. De pagina’s waarop staat dat je – als overheid – enkel kunt stimuleren met eerder gespaarde centjes, staan op de blijkbaar op de even pagina’s.

De staatsschuld bedraagt momenteel een slordige €450 miljard en de jaarlijkse ‘stimulering’ (lees begrotingstekort) een slordige €24 miljard. Waar de gespaarde centjes klaar liggen om te ‘stimuleren’ weet niemand.

Ik kan mij niet voorstellen dat de lezer staat te juichen wanneer ik zou suggereren zijn/haar pensioenpot als spaarpot voor het o zo gewenste ‘stimuleren’ van de economie in te zetten. Zo u nog niet kunt zwaaien, zijn enig fysio-therapeutische oefeningen dan nog zo’n beetje de enige rendementen van die spaarpot. U leert daarvan uitstekend zwaaien – naar uw geld.

De consumenten bestedingen moeten omhoog, de huizenmarkt etc. etc. Oorzaak en gevolg worden maar al te vaak verward. Om geld te brengen naar de consument, moet diezelfde consument meer gaan verdienen. Moeilijker is het niet. Meer verdienen kan alleen door de arbeidsproductiviteit te verhogen.

De productiviteit van werknemers kan slechts op drie manieren worden verhoogd. 1) Meer werken voor hetzelfde geld (meer uren, meer jaren), 2) Meer werken voor hetzelfde geld (afschaffen ATV, VUT etc.) & 3) meer produceren voor hetzelfde – liefst minder geld. Ergo, technische innovatie.

Bij ad 1 & 2 gaan we de handen niet op elkaar krijgen, niets menselijks is ons vreemd. Of te wel, het bedrijfsleven moet kunnen innoveren en innovatie kost geld. Geld wat door een te groot beslag van onze overheid op bedrijfskapitaal domweg niet meer – of onvoldoende – aanwezig is.

Al het andere is daarvan slechts een afgeleide. Het behoud van onze sociale welvaarts maatschappij, immigratie, milieu, klimaat, de maakbare samenleving … noem het maar op. Money makes the world go around.

Om de economie – en daarmee onze welvaart – een boost te geven, moet de overheid niet groter worden maar kleiner. In ieder geval uitgedrukt in euro’s. Alleen dán kan de markt – de ondernemer – meer verdienen en dus ook meer betalen aan haar werknemers – de consument.

Oorzaak & gevolg én economische wetmatigheden. Wen er maar aan …

Voor de achterblijvers – belevenissen van een Raadslid (5)

woensdag, augustus 14th, 2013

Dat de Duitse taal & cultuur binnen het Nederlands onderwijs verloren is gegaan, kun je als feit vaststellen. Vorig jaar waren er nog 7 studenten Duits in Nederland en tegelijkertijd is Duitsland – by far – onze grootste handelspartner. Ook voor Leeuwarden of Friesland. Met taalkundige grappen als ‘möchten sie auch bürenkool’ gaan we het dan ook niet redden, hoe je boerenkool ook bereidt.

Het Engels taalniveau is overigens niet veel beter – ‘Don’t be bang, go your gang’ en over het Frans zal ik mij maar al helemaal niet uitlaten. Gelukkig hebben we in het schone Leeuwarden nu de University Campus Fryslân met als specialisme ‘kleine talen’. Uiteraard gaan de Europees economische tijgers zich specialiseren in het Fries, je moet je als Duitsland per slot van rekening wel aanpassen aan de Culturele Hoofdstad 2018.

Overigens is het wel zo, dat beduidend meer Duitsers nu Nederlands leren dan omgekeerd, in zoverre floreert het Nederlands dan weer wel. De parkeerplaats bij Stenden Hogeschool in Emmen kent amper nog gele kenteken platen. Duitsland wil wel, maar Nederland laat hier steken vallen.

Zo is iedereen blijkbaar vergeten dat na het vallen van de muur, ook de West-Duitse toerist zich prima thuis voelt aan de Duitse Oostzee. Ordnung muss sein, geen lantaarnpaal die het niet doet, geen trottoir tegel scheef, geen onkruid én een stuk goedkoper dan hier. Onze toeristische ondernemers in de regio, kunnen dat blind uittekenen. Dat heeft niets te maken met welke crisis dan ook, met het collegiaal opdoeken van ‘Leeuwarden Citymarketing’ des te meer.

Zo wist ooit een lokale bestuurder enkele Duitse hoogwaardigheidsbekleders uit te nodigen voor een praamvaart – op zich prima, een leuke manier om met de stad kennis te maken. Hilarisch is alleen, dat de zo voorgenomen ‘Einladung zum Prammen Fahrt’ een andere connotatie kent – een Reeperbahn Hamburg achtige connotatie zeg maar. Gelukkig werd deze ‘cultureel’ Bargoense taalblunder bijtijds voorkomen.

Hilarisch is het dan ook, om te mogen beluisteren – dat een door het stadsbestuur Leeuwarden uitgenodigde buitenlandse delegatie – onze stad nooit heeft bereikt. De delegatie is – af Schiphol – nooit verder gekomen dan de belangrijkste rood verlichte toeristische attractie van onze nationale hoofdstad. Ook na enig aandringen bleek de bus stuk, de chauffeur zoek, de klimaat opwarming Leeuwarden onder water gezet te hebben … kiest u maar. Letterlijk onverrichte (Leeuwarder-) zake toog deze (handels-)missie een week later huiswaarts. Vanuit Amsterdam.

Of het waar is, laat ik in het midden. Of het waar zou kunnen zijn, dat weet ik wel. En ja, ook dat gebeurt en is overigens onafhankelijk van de politieke kleur van het lokaal kabinet. Om de handel (en werk) naar Leeuwarden te brengen voor onze ondernemers, gaat er wel eens iets mis. #ShiftHappens – Mijn pokerface handhaven was – even – spannend. Ik heb er thuis hartelijk om moeten lachen …  🙂

Volgende week ergens de (bijna) laatste uit deze zomerserie. Bestuurlijk Leeuwarden is dan weer terug van een welverdiend reces. De wereld verdient redding, maar alles met mate. Zeker gedurende het BBQ seizoen. Of er dan ook nog bestuurd gaat worden of uitsluitend campagne … ‘dass lass ich erst mal sitzen’ 🙂

Voor de achterblijvers – belevenissen van een Raadslid (4)

zaterdag, augustus 10th, 2013

Ik ben ooit gewaarschuwd – door een voormalig wethouder, nu ergens burgemeester – voor het tempo wat ons politiek bestuur hanteert. Deze voormalig wethouder wist mij ook te melden dat ‘de armoede heeft gewonnen, zij blijft’. Dan kan een ieder afleiden dat het niet een voormalig VVD wethouder – nu burgemeester – betreft.

De persoon in kwestie had natuurlijk gelijk, het bestuurlijk tempo is soms killing. Zonder duurzaam klimaat neutrale vitamine preparaten met een gezonde dosis ‘vermoorde worteltjes’ is het bij tijd en wijle amper vol te houden.

Zo werd bij het dossier ‘opdoeken kunstencentrum Parnas’ besloten de liquidatie daarvan over te laten aan een professional. Terecht, het liquideren van organisaties is een vak. Wanneer je daar een amateur op loslaat, wordt elk liquidatie proces vanzelf duur . [De VVD was overigens überhaupt tégen de sluiting van Parnas]. Het inhuren van een professional is trouwens nog geen garantie – in dit geval werd vergeten het contract met het schoonmaakbedrijf op te zeggen.

De ‘Parnas curator’ werd onder de titel ‘vereffenaar’ benoemd. Mij was niet duidelijk wat dat ging kosten – en niet totaal irrelevant – wie gaat dat betalen? Parnas óf de gemeente? Per slot van rekening brengt een zelf ‘op de pakje drager’ te vervoeren verkochte piano niet genoeg op om én een sociaal plan – én een vereffenaar – van te betalen. Op niet gestelde vragen komt so wie so geen antwoord.

Tring, tring, rinkel. Hallo, kunt u mij doorverbinden met de vereffenaar. Waar gaat het over? Over de vereffening. ‘Ik moet wel weten waar het over gaat’. Goed, ik probeer het nogmaals, maar dan in het Mexicaans, dat schijnt te helpen. Of te wel …

Hallo, hier de vereffenaar … over. Ik wil graag een afspraak met u maken voor donderdag … over. Dat kan, donderdag over drie weken heb ik tijd. Ik bedoel komende donderdag … over. ’Dan heb ik het druk’ … over. Dat klopt … met mij … over en uit.

Ik werd dus de volgende dag buitengewoon hartelijk ontvangen. Op mijn vraag wat het ging kosten – en wie het ging betalen – bleef de vereffenaar oorverdovend stil. Daarvoor moest ik mij maar melden bij de wethouder. Dat was dezelfde wethouder die mij eerder wist te melden dat ik voor het antwoord op mijn vraag bij Parnas moest zijn. Iets met kastje en een muur.

Me dunkt, tijd voor een follow-up mail. Iets met een Raadslid wat blijkbaar een beroep moet doen op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) om antwoord te krijgen op een eenvoudige vraag. Wat gaat het kosten en wie gaat het betalen?

En kreeg ik antwoord? Jazeker, een paar weken later. ‘Ik zie je mail nu pas, maar ik zit in een vliegtuig naar China – om de wereld te redden, ‘ik neem het mee’. De PvdA ex-wethouder Janny Vlietstra ging ook ooit naar Moskou tijdens de koude oorlog – om uit te leggen hoe de democratie werkt. Die nam ook iets/iemand mee – hadden ze het daar maar gehouden.

Om de eerder genoemde ex-wethouder – nu burgemeester – maar weer eens te citeren ‘Ik neem van alles mee, maar of je het ooit terugkrijgt … dat ga ik met een kruiwagen zelfs niet redden. Kruiwagens … ik ben ze de afgelopen twee jaar vaker tegen gekomen. Gewoon antwoord geven op een éénvoudige vraag, vraagt soms blijkbaar om een tientonner.

Voor de achterblijvers – belevenissen van een Raadslid (3)

zondag, augustus 4th, 2013

Raadsleden hebben bij tijd en wijle ook te maken met techniek en wel financiële techniek. Het aantal lotgenoten in de stoeltjes wat die techniek beheerst is nogal beperkt, ik ken er drie. Mochten het er meer zijn, dan hebben zij dat zorgvuldig verborgen weten te houden. Financiële techniek is dan ook niet sexy, het rondstrooien met miljoenen voor leuke dingen voor lieve mensen is een veel aangenamere bezigheid. De lezer kan de voorbeelden zelf met enige regelmaat in de lokale kranten lezen.

Rondstrooien met miljoenen die er niet zijn vraagt om de nodige creativiteit. Je kunt bezuinigen, maar dat is in een verkiezingsjaar niet grappig. Je kunt belastingopbrengsten verhogen en die knop zit her en der onder de bureaus verstopt, je kunt tegenvallers uitstellen door net te doen alsof je het niet weet én je kunt een papieren werkelijkheid creëren. Dat is het wel ongeveer.

Ondanks een recent juichend verslag over de lopende bezuinigingen – zij liggen mooi op streek – is de realiteit genuanceerder. De gerealiseerde bezuinigen betreffen voornamelijk het afschaffen van de ‘anti discriminatieprijs’, de beiaardier en het uitfaseren van Parnas. De beiaardier is overigens gewoon verplaatst op de payroll naar een volgende pagina en Parnas heeft vooral geld gekost ipv opgeleverd.

Belasting verhogen is simpel. Parkeertarieven, OZB, Rioolrecht, Bouwleges etc. U bent er vast al mee geconfronteerd. Tegenvallers uitstellen is ook een geliefde bezigheid. Zo komt er nog een Caparis tegenvaller aan van ettelijke miljoenen en iedereen moet de verliezen op vastgoed nemen behalve de overheid. En zo ken ik er nog wel een paar.

De echte drukpers zit echter in het laatste punt, het creëren van een papieren werkelijkheid of te wel de ‘omgekeerde balanssanering’ (€24Mio) en dan vallen de meeste lotgenoten af. Je bezig houden met de motie ‘vleesloze dag voor ambtenaren’ kent een beduidend hogere relevantie (overigens was deze motie door de wethouder ingegeven, de eigen GroenLinks fractie wist van niets).

In de kern komt die ‘OBS’ er op neer, dat de kosten van lopende investeringen nu – in de tijd naar achteren worden geschoven, de financiële pijn wordt doorgeschoven. En ja, het is legitiem, maar fraai is het niet. De rekening komt echt. Zo heeft de gemeente Heerenveen getracht de riolering op de balans te zetten en zo cosmetisch geld te creëren. Dat ging zelfs de landelijke boekhoud commissie te ver.

In Leeuwarden hield zo’n beetje iedereen de handjes omhoog, onder het motto ‘eens maar nooit weer’. Je moet toch wat. En dus werd even later gepoogd om ‘Culturele Hoofdstad 2018’ op dezelfde wijze te financieren. Niet dus. Zo werden ook middels een ‘boekhoud truc’ de niet-gebruikte wijkvouchers (€500K) overgeheveld naar het thema ‘Eetbare Stad’ – het verkiezingsthema van GroenLinks. Sommige verkiezingsprogramma’s kun je maar beter even duurzaam parkeren en dan bijvoorkeur duurzaam boven de shredder.

De meeste financiële belangstelling heb ik kunnen ervaren bij de GroenLinks motie ‘Crone Norm’. De gehele overkant in het speer, (externe-) medewerkers mogen niet meer verdienen dan de burgervader. Volstrekt onuitvoerbaar, vind maar eens een externe top-jurist voor €50,- per uur. Dat de discussie daarover meer gekost heeft dan de motie ooit had kunnen opleveren was van ondergeschikt belang – het halen van de krant des te meer. Deze bühne motie is overigens dan ook weer keuring onder diezelfde bühne geveegd. Nooit meer wat van gehoord.

Het lezen van de jaarrekening en begroting is een feestje. Eén van de weinige feestjes die een groot aantal lotgenoten met plezier aan zich voorbij laten gaan.