De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for februari, 2013

Champagne & Kaviaar voor elk Fries gezin #Windhandel

dinsdag, februari 26th, 2013

De klimaathype waait maar niet over en het enige wat feitelijk over de dijk heen klotst is de hoogte van de subsidieruif. Ja, het klimaat warmt in de marge iets op – dat doet het al sinds de vorige ijstijd. De huidige tijd heet niet voor niets interglaciaal. Ja, de hoeveelheid CO2 neemt toe, sinds 1960 van wel 0,3 promille naar 0,3 promille en een beetje. Daarmee zijn de feiten wel zo’n beetje weergegeven. De rest is religie van de klimaatkerk.

Als er al een relatie bestaat tussen CO2 en temperatuurstijging, is het dat die toename van CO2 de vermeende stijging volgt en wel met een vertraging van een maand of 10. Sinds 1998 is er overigens ondanks de toename van CO2 überhaupt geen temperatuurstijging meer gemeten. Wie anders beweert, liegt. De gebruikte klimaatmodellen blinken vooral uit in het voorspellen van het verleden. Zodra het over de toekomst gaat, horen die modellen maar op één plaats thuis – in de shredder.

Tegelijkertijd worden er miljarden (€3 miljard per jaar!) over de schutting geduwd om aan symptoom bestrijding te doen in de vorm van windmolentjes. Dat is per gezin €750,- per jaar in de vorm van ecotaxen op uw stroomrekening. Welkom. Met recht windhandel van de zuiverste soort, waarbij de exploitant bij het zien van de maandelijkse afrekening schuimbekkend van het lachen onder tafel ligt. Met bubbels en een plop moment.

Windenergie bespaart geen brandstof of CO2 – de kolencentrale op de achtergrond pruttelt rustig door. Door de Amerikaanse schaliegas revolutie zijn de kolen namelijk zo goed als gratis. De windmolen produceert maar 18% van de tijd stroom, de rest van de tijd waait het niet – waait het te hard, is de molen stuk of produceert stroom wanneer ik niet nodig heb. ’s Nachts. Soms, soms ook niet.

Windstroom is gefröbel in de marge, behalve wanneer het om de hoeveelheid te verspijkeren eco-subsidies gaat. Dan is het de kanjer-hoofdprijs. De windlobby bestaat niet voor niets.

Wél produceren windmolens overlast. Ze maken herrie, ontsieren het landschap, jagen toeristen weg en doen de waarde van woningen in de buurt dalen. Tegelijkertijd produceert Duitsland zoveel windhandel dat de eigenaren daarvan betalen om de stroom kwijt te raken in Nederland – en niet te weinig ook. Zo bekeken is de Duitse EnergieWende een zegen voor de Nederlandse economie.

De netbeheerders investeren zich suf – wederom op uw kosten (circa €900,- per jaar) – om de wisselvalligheid van windstroom op te vangen. Polen en Tsjechië duwen de Duitse windstroom gewoon terug de grens over. Noorwegen heeft spijt als haren op het hoofd van de gevolgde windmolen politiek, Engeland idem. Zelfs Duitsland beperkt de windstroom subsidies, het is onbetaalbaar gebleken. De zo geroemde Duitse EnergieWende als mislukt experiment.

En wat doen we in Friesland? Jawel, een duurzaamheidsfonds van een slordige €90Mio om de windhandel exploitanten van nog meer champagne en kaviaar te voorzien. U had die €600,- per Fries gezin ook in uw brievenbus terug kunnen vinden. Dan had u zelf onder tafel kunnen zitten – voorzien van champagne en kaviaar. Die champagne bubbels zijn overigens ook gewoon CO2.   Proost.

Aanbesteden is er niet voor niets

zondag, februari 10th, 2013

Aanbesteden gebeurt met een reden. Dat gaat over transparantie en het voor de aanbestedende partij verkrijgen van kwalitatief het beste product of dienst tegen een eerlijke prijs. Diverse zaken bepalen wie de winnende partij wordt, niet alleen en uitsluitend de prijs. Ook kwaliteit, duurzaamheid, continuïteit etc. spelen een rol. Uiteindelijk gaat het wel over het besteden van publiek geld – de belastingcentjes van u en van mij.

Het is daarbij opvallend hoe vaak de aanbestedende partijen tegenwoordig een zogenaamd aanbestedingsvoordeel behalen. De prijs is beduidend lager dan vooraf ingeschat en niet te weinig ook – miljoenen komen er voorbij. Dat zegt uiteraard een hoop over de staat van de huidige economie, maar dat zegt evenzeer een hoop over de gebezigde prijsstelling in het verleden.

Aanbestedingen protectionistisch laten landen bij het lokale (MKB) bedrijfsleven is niet alleen illegitiem, maar ook ongewenst. Het gaat om de prestatie en niet om wie de aanbestedende partij kent. Dat soort praktijken doen ze elders maar, de Friezen moeten hun naam daarvoor vooral niet lenen. We doen wat we beloven en beloven niet wat we niet kunnen, een USP.

De vermeende absurditeit van 25 jaar garantie waar naar verwezen wordt is beduidend minder absurd dan verweten wordt. De vragende partij wil op die manier afdwingen dat de prestatie welke gevraagd wordt ook 25 jaar meegaat. De bouwer draagt daarvoor mede verantwoordelijkheid en mag ook de kosten daarvan – als onderdeel van de aanbesteding – inzichtelijk maken.

Het neerzetten van een ‘state of the art’ schoolgebouw voor weinig, maar vervolgens in de vorm van meerwerk en onderhoud alsnog de hoofdprijs – in lengte van jaren – afwentelen op de belastingbetaler is een gepasseerd station. Het wordt hoog tijd dat de bouwers zich conformeren aan de vraag van de klant en dus een partner van die klant worden. Daarvoor is samenwerking binnen de keten onontbeerlijk.

Een klant wil geen ketel kopen, maar warmte, geen stenen kopen maar droog zitten, geen lampen kopen, maar licht. Het gaat om de functie, niet om het middel. Dat vereist continue innovatie van middelen en proces. De nieuwe tijd, wen er aan.

Het zijn juist deze vormen van aanbesteding – mits correct gecommuniceerd en uitgevoerd – welke de Friese samenleving een hoop werk, werkgelegenheid en inkomen kunnen opleveren. De wereld is groter dan alleen Friesland of Nederland.

Aanbesteden – en het meedoen daaraan – is een professie. Wanneer daar onvoldoende kennis van in huis is, moet je die inkopen. Het getuigt niet van professionaliteit om bij een verloren traject de aanbestedende partij daarvan de schuld te geven. Omgekeerd faciliteert In ieder geval de stad Leeuwarden het inkopen van die aanbestedingskennis middels zogenaamde aanbestedingsvouchers. Een inkopende partij die zich mede (financieel) verantwoordelijk voelt voor het proces! Maak daar gebruik van …

Tot slot: Ook aanbestedende partijen maken fouten, sommigen zijn zelfs roomser dan de Paus door de aanbestedingsgrenzen onnodig neerwaarts bij te stellen. Ook de vraag naar  meerdere referenties, waaruit blijkt dat u meerdere vliegvelden in Noord-Nederland van een baanverlenging hebt voorzien is logischerwijze het parallel universum voorbij.

Als lokaal politicus (& ondernemer) heb ik er een dagtaak aan om onzinnige voorwaarden uit de aanbestedingen te halen. Ik zal dat ook blijven doen. De nieuwe aanbestedingswet is er niet voor niets gekomen (hoewel nog steeds op onderdelen rigide … toveren is nog steeds niet mijn USP).

Omgekeerd zal ik mij blijven verzetten tegen vriendjespolitiek en een teneur waarbij Friese werken bijvoorkeur lokaal moeten landen. Wanneer u uit mijn liberale mond mag horen – ‘bouwketens aller Friezen, verenigt u’ – zegt dat – me dunkt – genoeg.

De scribent welke het aanbestedingsgebeuren wil doen verminderen, strijdt een verloren strijd. En terecht. Juist het gebrek aan schaalgrootte van Friesland biedt uitgelezen kansen om bouwketens te laten samenwerken. Pak die kans! Aan mij zal het niet liggen …

Klachten – maar bovenal opbouwende kritiek – graag, ik houd mij van harte aanbevolen.