De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for november, 2012

Enthousiasme is goed, een rekenmachine gebruiken is beter

zondag, november 25th, 2012

In het kader van ‘het goede voorbeeld geven’ komt het Leeuwarder College met een voorstel om een vijftal sporthallen van zonne-panelen te voorzien. Dat gaat een slordige €132.000 kosten en volgens de eigen berekeningen van ons College heb je dan na 25 jaar energiebesparing nog steeds een tekort van €40.000,-. Een goed voorbeeld doet volgen is het adagium, maar met €40.000 tekort lijkt mij dit nou net niet het beoogde goede voorbeeld. Ja, het goede voorbeeld van de verkeerde kant op peddelen.

Het werkelijke tekort van het voorstel, is nog vele malen groter. Rekenen met een afschrijvingstermijn van 25 jaar is absurd. Ja, de zonestroom installatie zal zeker technisch 25 jaar mee gaan, maar iedere econoom weet dat je met techniek niet kunt rekenen. Een CV ketel gaat ook 25 jaar mee, maar elke energie consultant zal adviseren die ketel elke 10 jaar te vervangen omdat de nieuwe zuiniger is. Het is domweg goedkoper de oude ketel te vervangen dan die nog 15 jaar te laten staan.

We weten nu al, dat er over 5 jaar zonnestroom installaties zijn die tenminste 50% goedkoper zijn en het beter doen. Binnen die 5 jaar moet er dus genoeg energie bespaard zijn om een nieuwe (betere) installatie te kunnen aanschaffen. Daarvan uitgaande, zal het werkelijke tekort het drievoudige bedragen van de voorgespiegelde €40.000, namelijk ruim €116.000,-.

[Voor wie de berekening wil volgen: Jaarlijks verlies is de afschrijving + rente minus de jaarlijkse energiebesparing, is de annuïteit van €132K, 5 jaar tegen 3% rente – minus opbrengst 70.000Kwh (vermogen) * €0,08 (Opbrengst midenverbruikx KwH) – is €23.200 verlies per jaar, maal 5 jaar]

Met dit voorstel wordt er slechts 2 promille van de gemeentelijke zonnestroom ambitie gerealiseerd. Zou de gehele ambitie van 15 GigawattPiek zo vorm gegeven worden dan duwt ons College in de huidige tijd een slordige €11Mio per jaar over die schutting waarachter de duurzame zonnestroom installaties staan opgesteld. Gelukkig betreft het voorstel slechts een poging om op kleine schaal het goede voorbeeld te geven – dan blijft de schade nog enigszins beperkt. Nog steeds zal dit plan bij doorgang een plaats veroveren op mijn lijstje ‘Leeuwarden over de balk’.

Zonnestroom gaat absoluut rendabel worden en volgens de informatie van het IPCC relatief snel – binnen een jaar of 4 á 5. Maar het is nóg niet rendabel – verstandiger is het dus de plaatsing wel voor te bereiden maar nog niet te effecturen. Zorg dat de panden bouwkundig klaar zijn, de vergunningen rond zijn, onderhandel met leveranciers en ga dan grootschalig zonnestroom installaties plaatsen. Gewoon even geduld hebben. Wie de zorgplicht voor zijn inwoners serieus neemt, stelt het plaatsen van zonnestroom installaties dus een paar jaar uit. Enthousiasme is goed, een rekenmachine gebruiken is beter.

De zonnestroom dogmatici zullen stellen dat stroom steeds duurder wordt en daarmee de terugverdientijd steeds korter zal worden. Dat is een cirkel redenatie. Stroom, maar ook gas, worden alleen maar goedkoper – de belasting daarop om duurzame initiatieven mee te kunnen subsidiëren wordt alleen steeds hoger. Wanneer u de gaskraan dichtlast en de stoppen weggooit, houdt u nog steeds de helft van de energierekening over.

De voorraden aardgas en kolen zijn nog nooit zo hoog geweest als nu. Amerika is inmiddels ’s werelds grootste energie producent – groter dan Rusland of Saoedi Arabië. We zien nu het merkwaardige fenomeen al dat de Duitse energie leveranciers betalen om hun windstroom kwijt te raken (€0,10 per KwH). Tata Steel in IJmuiden krijgt met enige regelmaat een belletje om vooral ’s nachts door te werken om betaalde windstroom af te nemen.

Om de energierekening dus omlaag te krijgen moeten we juist af van die ecotaxen en de beste manier daarvoor is het maximaal inzetten op technologische innovatie. Juist dan komen er economisch rendabele alternatieven. Het nu plaatsen van onrendabele zonne-panelen draagt daaraan niet bij, maar werkt eerder contra productief. Hoe lief bedoeld ook.

Zienswijzes windhandel in de Waddenzee

zondag, november 18th, 2012

Het verzet tegen een windindustrie terrein van 70km2 – eufemistisch gerefereerd aan als zijnde Windpark Fryslan – bij de afsluitdijk neemt toe. Er moeten daar een slordige 140 windturbines komen met een tip hoogte van 180 meter. De argumenten om hier vooral niet aan te beginnen zijn legio – lawaai, slagschaduw, landschapsverpesting, vogelchoppers, subsidievreters (de energierekening wordt €600,- per jaar hoger per Fries gezin!!) – CO2 besparing is er niet etc. etc.

Er liggen overigens nog een tweetal van dit soort plannen klaar ten noorden van Schiermonnikoog. Ook die mag u betalen en ook die gaan bedragen in vergelijkbare grootorde kosten. Ronduit schokkend is het gegeven dat het Rijk domweg weigert om eens een ordentelijke kosten-baten analyse te maken van dit soort windhandel plannen. De eventuele uitkomst daarvan laat zich raden.

Tot 11 November jongstleden konden er zogenaamde zienswijzes bij de provincie Frylân ingediend worden, er zijn er circa 600 ontvangen. Een groot aantal Friese gemeentes zijn door hun gemeenteraden aangespoord, maar ook een keur aan Waddenclubs en milieufanaten hebben laten weten ‘not amused’ te zijn. Bovendien hebben 1800 particulieren de petitie tegen de windhandel plannen ondertekend.

Bijzonder genoeg heeft alleen de gemeente Leeuwarden op instigatie van de lokale PvdA & Groenlinks laten weten, wél gecharmeerd te zijn van onderhavig initiatief. Duurzame sprookjes mogen wat kosten en al helemaal als een ander het moet betalen. Ook landelijk heeft de PvdA zich niet onbetuigd gelaten en in tijden van crisis – en €16 miljard aan bezuiningen – toch de groene subsidie ruif tot aan de rand weten te vullen. Helemaal bijzonder wordt het wanneer de lokale PvdA e.c. zich juist willen inspannen om voor de lokale bevolking middels verduurzaming de energienota juist te verlagen. Wanneer je de energienota wilt verlagen kun je maar beter beginnen met per direct je zienswijze in te trekken.

Waarom worden er dan toch nog van dit soort megalomane plannen bedacht? Het antwoord daarop is van een onthutsende eenvoud – er wordt geld aan verdiend. Het was de afgelopen jaren niet abusievelijk dat elke willekeurige agrariër graag een windturbine op zijn land had. En met de concentratie op wind industrieterreinen wordt een meer winstgevende schaalgrootte bereikt. De exploitant maakt méér winst. Met besparing op CO2 uitstoot of duurzame energievoorziening heeft dit niets uit te staan – met ongegeneerde grepen uit de subsidieruif des te meer.

Hebben die zienswijzen dan ook enig effect? Ja en nee. Nee, omdat er 599 zienswijzes (allemaal dus – met uitzondering van de zienswijze van de gemeente Leeuwarden) terzijde zullen worden gelegd om een diversiteit aan redenen. De belangrijkste reden zal zijn – niet ontvankelijk verklaring wegens gebrek aan direct belang. Zolang de windturbine niet in uw tuin staat – u niet rechtstreeks in uw belang schaadt – mag je er wat van vinden maar meer niet. Ja, omdat een verdere rechtsgang alleen openstaat voor degenen die een zienswijze hebben ingediend.

En dan nog – uiteindelijk gaat zelfs de provincie Fryslân hier niet over. Daarvoor is het voorgestelde windvermogen van 400 MegaWatt te groot. Het zijn de Haagse burelen welke wel veel lawaai maken over groene windhandel, maar de feitelijke uitwerking daarvan vooral niet zelf in de buurt willen hebben. Noord-Holland heeft het plaatsen van windturbines niet voor niets al verboden.

Wanneer je beleid wilt maken voor energie zekerheid en energie transitie naar groene varianten, moet je dat vooral niet zoeken in windhandel en al helemaal niet in Friesland. Dat moet je zoeken in innovatie – kansen en mogelijkheden plenty. Het zou ons provinciaal bestuur dan ook sieren om 599 zienswijzen integraal door te sturen naar het daartoe geëigende ministerie en ééntje te laten landen in de shredder naast het bureau van de gedeputeerde.