De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for december, 2010

Stedenbanden

zondag, december 26th, 2010

Binnenkort gaan we in Leeuwarden weer eens nadenken over internationalisering. Bedoeld wordt daarmee of we weer een stedenband aangaan, zoals tot en met 2002, het Russische Orjol. Die stedenband heeft vooral geleid tot de uitwisseling van korfbalspelertjes en uiteindelijk hebben we daar een oldtimer bus aan over gehouden. Deze had de korfbal spelertjes vanuit Orjol wel naar Leeuwarden gebracht, maar was technisch niet in staat om de thuisreis te vervolmaken.

Daarna hebben we in Leeuwarden – na uitgebreid ambtelijk onderzoek – nog een vrijage gehad met Klaipeda Litouwen. Na enige opbouwende kritiek dienaangaande mijnerzijds, heeft iemand wijselijk besloten deze stedenband te beperken tot ‘samenwerking waar kan’. Kort daarop heeft het stadsbestuur van Klaipeda laten weten, graag in te gaan op de uitnodiging ‘samenwerken waar kan’ onder de toevoeging – hier direct na opheffing van het faillissement van Klaipeda op terug te komen. Een elegante manier van afbranden van dit soort onzinnige prietpraat.

Vergelijkbaar heeft het SNN – Samenwerkingsverband Noord Nederland – besloten dat de NOA – Noordelijke Ontwikkelings As – haar eigen dynamiek moet krijgen (?). Omdat de vervoersstromen vanuit Rotterdam naar het Duitse achterland de Randstad zoveel welvaart heet gebracht, gaan wij ook iets vervoeren vanuit Harlingen via de Baltische staten naar St. Petersburg. Voor je het weet, bedenkt iemand dat dát ‘iets’ het FSC keurmerk voor de daar aanwezige bomen moet worden en worden scheepslading vol met digitale QR-codes die kant opgeduwd.

Dat je iets met ‘internationalisering’ wilt, is nog wel wat voor te zeggen. Het uitgangspunt daarbij moet echter niet het eeuwig wereldverbeterende omhoog gestoken vingertje zijn, maar wat het economisch resultaat daarvan is. Pragmatisch impliceert dat je dus eerst gaat kijken naar steden, die wel geld hebben en niet naar steden die hét geld ook graag zouden willen hebben. Enige visie en economisch voorspellend vermogen zouden daarbij handige instrumenten kunnen zijn.

Het sentiment daarbij waait daarentegen weer eens de verkeerde kant op. Zo werd er in het kader van de Leeuwarden Waterhub en de water-alliantie eind oktober 2010 een handelsmissie georganiseerd naar China. Uiteraard bijvoorbaat een doorslaand succes. Je kunt na terugkomst moeilijk gaan vertellen dat het aanhalen van de contacten met China op een grote teleurstelling zou zijn uitgelopen. Zo waren de missies – alleen al in 2010 – van de steden Breda, Middelburg & Amsterdam evenzeer een groot succes. Ik val niet van mijn stoel wanneer Goutum-kern volgend jaar aansluit in de rij.

En ja China is nogal een groot land en ja, China heeft een fenomenale ‘dubbel-digit’ groei gekend. Maar iedereen die wat dieper de economische structuur van datzelfde China doorploegt, kan het vervolg moeiteloos voorspellen. De Chinese groeicijfer zijn voornamelijk een vertaling van kapitaalopbrengsten en niet van productiviteitsgroei. Daarnaast kent China nog steeds een centraal geleide economie en is overall vergelijkbaar met de status van Japan in 1990 of Zuid Korea in 1997. De Japanse economie ligt nog steeds gekanteld. Ik zou mijn kaarten voor de middellange termijn niet op China zetten.

Wanneer je internationale verbanden zoekt – al dan niet in combinatie met water – kun je maar beter kiezen voor de meest kapitalistische vrije markt in Azië die er is – Vietnam. Wat dat betreft hebben de Amerikanen die oorlog uiteindelijk gewoon gewonnen. Vietnam staat nog aan het begin van de volgende economische cyclus, kent een grote landbouw oriëntatie (en water problematiek daarmee annex) en 100 Mio klanten. Bovendien kun je gemakkelijker een korfbal wedstrijd winnen van Vietnamezen, het zijn er wel veel, maar ze zijn ieder voor zich, niet zo groot. Bovendien is het daar vaak mooi weer, ook meegenomen.

De school van de toekomst, ‘It sil heave’ in Friesland

dinsdag, december 21st, 2010

De systeembeheerders van- en op scholen herkennen het wel. Wanneer de school dicht is, mogen zij aan het werk. Op zich logisch, want je kunt moeilijk tijdens de schooltijd de docent vertellen dat de server van de school het – even tijdens lestijd – een weekje niet doet – niet meer aanwezig is zeg maar. Of te wel in beheer is.

Tegelijkertijd zijn er veel scholen, die digitalisering van het onderwijs verwarren met het aanschaffen van digiboards en/of zoveel mogelijk laptops – het liefst elke leerling zijn eigen. En ja, het is correct dat de ouders van de leerlingen gevoelig zijn voor de inzet van een laptop binnen dat onderwijs – terecht. De laptop wordt daarmee vooraleerst ingezet als marketing instrument, maar daarmee nog niet als creatief gereedschap.

Het enkel distribueren van (bijna gratis) laptops is beginnen aan de verkeerde kant van de cyclus. Een hoop scholen zijn daar door schade en schande inmiddels ook achter gekomen. Wat doe je met laptops die uit de fietstas zijn gevallen, op Marktplaats terecht komen of voor alles en nog wat misbruikt worden, behalve waar zij voor bedoeld zijn. Het toegang krijgen tot een (beschermde) educatieve leeromgeving. De eerste Ipad’s die multifunctioneel als ijskrabber zijn ingezet, zijn inmiddels al gesignaleerd.

De laptops worden daarom weer dagelijks binnen het schoolgebouw opgeborgen. Dat is dé facto contraproductief, de leerlingen van vandaag leren 24 uur per dag, 7 dagen in de week, alleen anders dan dat vroeger gebeurde. Enerzijds willen de scholen graag een educatieve leeromgeving 24 uur per, 7 dagen per week ter beschikking stellen, anderzijds kunnen diezelfde scholen het zich domweg niet permitteren de beheersload van de laptops op zich te nemen.

De traditionele kijk op het onderwijs is, dat we de kindertjes naar het onderwijs brengen. Terwijl diezelfde kindertjes tegenwoordig op een andere manier de stof tot zich nemen – zij zijn bijvoorbeeld veel meer visioneel en individueel ingesteld. Zwart wit gesteld, gaan de kindertjes naar het schoolgebouw om te ervaren, hoe het onderwijs vroeger ingericht was. Wij doen daarmee geen recht aan de kwaliteiten van de nieuwe generatie.

In de USA zijn de kindertjes vanaf 8 tot en met 18 jaar, 7,5 uur per dag on-line – buiten de schooltijd! En wat doen wij? Wij pakken de mobiele telefoon af.

De enige manier om dit praktisch op te lossen is het buiten de school plaatsen van de IT infrastructuur. ICT als commodity uit de muur, net zoals gas, water en licht. De server de school uit, ICT de klas in. De school wordt daarmee weer eigenaar van haar eigen educatieve leeromgeving en biedt deze als faciliteit aan, áán de leerlingen én aan het onderwijsgevend corps. Het is de verantwoordelijkheid van de leerling (ouders van -) om deze leeromgeving te bereiken met behulp van een eigen laptop of TV of whatever.

De (virtuele) desktop per leerling gaat voor de regio Friesland de komende weken werkelijkheid worden. Een conglomeraat van (lokale-) overheden, marktpartijen en scholen hebben zich verenigd om dit te gaan realiseren. Met recht – samen bouwen aan de school van de toekomst. It sil heave.

Houston, wake up call

vrijdag, december 10th, 2010

Afgelopen week kwam er weer ééntje bij. Na het openbaar ministerie, UWV, Kadaster, Kamer van Koophandel, Friesland Campina kunnen we nu Achmea toevoegen aan het rijtje. De vliegbasis gaat logischerwijze het komend jaar ook nog volgen. De werkgelegenheid met deze organisaties annex waait weg – over het schone Friese landschap – zo de periferie achter zich latend.

Gelukkig houdt de lokale PvdA zich bezig met het betere ombudswerk, crisisopvang en de formulieren commando’s. De betrokkenen gaan het nog druk krijgen zo. Terwijl deze bestuurders welwillend blijven dweilen, is er niemand die de kraan dicht draait. De andere kraan gaat alleen maar verder open, want de goed bedoelde schouder waarop uitgehuild wordt, moet natuurlijk wel betaald worden.

Zo de vertrokken werkgelegenheid opgevangen wordt, is dat in de vorm van de beroemde Call centra. UPC, Belastingtelefoon, Postbank en datzelfde Achmea. Ik heb niets tegen Call centra, maar het is een idee fixe, dat je daarmee de wereld gaat redden. Enerzijds worden organisaties steeds verstandiger en zetten iemand achter de telefoon die gewoon het antwoord wél weet, anderzijds hoeft die persoon niet meer in Nederland te wonen. De werkgelegenheid van de beruchte Call centra is nogal eindig.

Wanneer u straks een bestelling plaatst bij de McDrive, kan het zomaar zo zjin, dat deze bestelling opgenomen wordt door een dame die gevestigd is in Zuid Afrika. De verre toekomst? Nee hoor, bij de McDrive in Houston is dat al lang het geval. Me dunkt, Houston, we have got a problem.

De PvdA fractie telt domweg niet genoeg schouders om tegen uit te huilen. Bovendien is het een zinloze exercitie om als een dolle werkgelegenheid vooraan in de trein naar binnen te duwen, als de hoogwaardige werkgelegenheid aan de achterkant van diezelfde trein naar buiten valt. In dit tempo hebben we binnen een paar jaar een groot openlucht bejaardentehuis ten noorden van het van Harinxmakanaal.

We zullen hier op zoek moeten naar hoogwaardige dienstverlening op basis van hoogwaardige technologische innovatie. Wanneer dat duurzaam moet, prima, maar de duurzaamheids hype voorbij, mag ook. Kansen en mogelijkheden zijn er plenty, ik kan er zo op de achterkant van een sigarendoos een tiental bedenken. Het helpt daarbij wel, wanneer lokale overheden hun exorbitante uitgavenpatroon niet consequent afwentelen op de ondernemers.

Een gemeentelijke overheid moet dienstbaar zijn, een visie hebben en als het even kan bij deze visie blijven. In Leeuwarden heb ik de afgelopen jaren van alles voorbij zien waaien. AgriNutri, dienstenstad, onderwijsstad, ‘Capital of water technology’ en vervolgens kwam de proefboerderij weer voorbij. De rekening die meekwam heb ik nog nooit lager zien worden, alleen maar hoger. De gevolgen daarvan toont Achmea weer eens aan.

Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat er in Leeuwarden te veel mensen welwillend aan de verkeerde kant van een dood paard aan het trekken zijn. Al jaren.