De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for mei, 2010

Cultureel geblunder

vrijdag, mei 28th, 2010

Ondanks de diversiteit aan culturele ambities die ik al die jaren voorbij heb horen komen, kunnen we nu deelgenoot zijn van de afbraak-politiek van wethouder Diks. Ik hoor het iedereen nog roepen .. reuring moest er komen, Brûsplak, culturele hoofdstad van Europa en festivalstad van het Noorden.

Zo moet de ’s winterse ijsbaan op het Olderhoofster-kerkhof uitgroeien tot een Winterfestival – leuk, maar blijkt tegelijkertijd het daarvoor bedoelde dak van de onderliggende parkeergarage lek te zijn. Lek in de betekenis van waterdoorlatend – nogal veel water doorlatend. Zoveel water doorlatend dat de beheerders een verdieping lager er niet tegenaan konden dweilen afgelopen winter.

Voor de verkiezingen hebben de college partijen met geen woord gerept over bezuinigingen op cultuur. Desgevraagd werden dergelijke voorstellen in alle toonaarden ontkend onder verwijzing naar de nota Cultuurvuur. Volgens die nota moest er zelfs 9 ton worden toegevoegd aan het cultuurbudget. Uit een rapport van externe deskundigen bleek dat Leeuwarden voor een dubbeltje op de eerste rang zit.

Vervolgens blijkt dat de benodigde bezuinigingen nog niet voor de helft worden ingevuld – het blijft bij een opeenstapeling van boekhoudkundige trucs. Onder het mom van hervorming van het cultuurbeleid, komt de wethouder dan opeens met het opheffen van Parnas en het afknijpen van de lokale omroep Mercurius. De bezuiniging op Mercurius moet €10.000 opleveren, net zoveel als het doen afvloeien van de hoogbejaarde carillon-bijaardier. Daarmee haal je de ziel uit de stad voor de kosten van een gemiddelde raadsvergadering. Een cursus bedrijfscalculatie voor beginners zou niet misstaan.

Vergelijkbaar met de BV Sport moet Parnas – samen met de andere culturele instellingen – worden ondergebracht in een Cultuur BV. Je mag hopen dat de wethouder deze keer wel even van te voren met de belastinginspecteur gaat babbelen. De vorige actie met de BV Sport had nog een BTW staartje van €5 miljoen en even zoveel jaren juridische haarkloverij en ambtelijke bezigheidstherapie. Alles onder het moderne dogma, de cultuur de wijk in. Te vergelijken met Amsterdam. Daarbij vergetend dat een gemiddelde deelraad in Amsterdam al meer huishoudens kent dan Leeuwarden en Grou samen.

Tijdens het cultuur debat in de Bres afgelopen week begon het gestotter van de cultuur-wethouder van voren af aan. Nee hoor – er werd niet bezuinigd, er is sprake van een herschikking van de middelen. De functie is heilig, niet het gebouw en meer van dat soort geroeptoeter. Blijkbaar is de wethouder vergeten dat het juist op instigatie van de gemeente was, dat de gemeentelijke muziekschool gezamenlijk met ‘De Blauwe Stoep’ in een lek gebouw in het centrum moesten gaan zitten! Dan moet je niet achteraf gaan lopen piepen dat het allemaal niet zo duurzaam volhoudbaar is. De vlucht naar voren bestaat dan altijd uit het benoemen van een externe kwartiermaker – ook zo’n bestuurlijk bedenksel om een ander de zooi te laten opruimen.

Dit college heeft besloten om miljoenen over de schutting van de armoedigen te duwen en de rekening daarvan in het postvakje van de culturele instellingen te leggen. Met recht een politieke keuze. Maar de uitvoering daarvan rammelt en niet zo’n beetje ook. De kiezers zijn hier zorgvuldig en bewust buiten de deur gehouden. Er is geen plan, geen tactiek, geen strategie. Er is alleen blinde paniek omdat de wethouder lag te slapen toen zij van de PvdA dit dossier in haar lade gefrummeld zag.

Wanneer je dan, door vergelijkbare onoplettendheid, je ook nog de portefeuille Vastgoed in je maag gesplitst krijgt, heb een probleem. Zo je Parnas al de wijk in – maar de facto – uitfaseert, blijf je zitten met een lek pand wat moet worden drooggestookt, waar geen spijker de muur in mag en wat voor €1,8 miljoen teveel in de boeken staat. Maar dat probleem ligt wel bij de wethouder en daar ligt het erg goed. Het op voorhand doorschuiven van de gevolgen van naïef onderhandelen met de counterpartners in het college, kun je kwalijk op het bord leggen van de culturele instellingen. Dan had GroenLinks dat gewoon moeten opnemen in het partijprogramma … maar geen letter verwijst daarnaar.

BGL – Bank Gemeente Leeuwarden

donderdag, mei 20th, 2010

De gemeente Leeuwarden gaat bankje spelen om de lokale woningmarkt vlot te trekken. Zij gaat ten behoeve van de lokale woningbouw geld uitlenen aan de bouwers, wat de gemeente zelf goedkoop inleent. Het risico voor leningen die niet terug worden betaald ligt bij de gemeente en daarvoor ontvangt zij een risicovergoeding van de lener. Dat is min of meer de definitie van bankieren, de door dezelfde politieke partijen zo verfoeide beroepsgroep.

Een gemeente besturen is een vak net zoals bankieren een professie is en deze gaan zelden samen. De kleinste bank van Nederland (Frieslandbank) heeft al de grootste moeite om in de huidige markt rendabel te kunnen functioneren en de gemeente Leeuwarden denkt dat beter te kunnen met slechts een fractie van het balanstotaal (0,2%!!) van diezelfde Frieslandbank. Noch heeft zij daartoe de expertise noch het administratief apparaat. Iedereen wil minder ambtenaren, maar zo komen er alleen maar meer.

Bovendien wordt er geen antwoord gegeven op de vraag of het overhevelen van de financiële bouwrisico’s naar de gemeente überhaupt ook helpt om de (lokale) woningbouwmarkt vlot te trekken. Waarom wordt de gemeentelijke bouwdoelstelling (400-600 nieuwbouwwoningen per jaar) niet gerealiseerd? Die vraag zou de facto moeten luiden: Waarom worden die 400-600 woningen per jaar niet verkocht? Wellicht omdat er geen vraag naar is … zou zomaar kunnen.

Doorredenerend luidt de volgende vraag dan, waarom is er vraaguitval en is die vraaguitval dan lokaal beperkt. Bouw je met dit soort welbedoelde maatregelen niet voor leegstand? In Leeuwarden staan momenteel al bijna 1300 woningen te koop, waarvan meer dan 800 in de sociale sector. Sociale woningbouw is derhalve al helemaal niet nodig, temeer daar er in de Zuidlanden nog 1000 gesubsidieerde woninkjes in de planning staan. Volgens de nieuwe definitie zijn er in Leeuwarden 14.800 arme gezinnen (<€22.000 bruto per jaar) en straks 16.500 gesubsidieerde woningen !! Feitelijk worden die nieuw te bouwen woningen niet verkocht om een heel eenvoudige reden. Ze zijn te duur. De kosten van een woning bestaan grofweg uit een tweetal componenten, te weten de grond en het huisje op die grond. Voor die grondprijs is de gemeente direct verantwoordelijk. Het grondbedrijf moet winst maken om de jaarlijks de kas te spekken voor andere leuke nieuwe dingen voor (na)lieve arme mensen. De winst verdwijnt in de algemene middelen. Alleen al de renteverliezen op de grond in de Zuidlanden bedragen momenteel €300.000 per maand, wat - op papier - weer leidt tot een hogere vierkante meter prijs voor de toekomstige eigenaar. Een hogere prijs heeft echt geen hogere verkopen tot gevolg. De tweede component, de bouwkosten zijn slechts deels beïnvloedbaar door de bouwer. Er zijn aannemers die 20% van de opbrengsten verliezen door bouwfouten voor de oplevering – de beroemde badkamer staat op zijn kop fouten – en dat is hun probleem. Voor een ander deel is de overheid (waaronder de gemeente) verantwoordelijk voor de hoogte van de bouwkosten middels het bouwbesluit. Zo moeten verdiepingen tegenwoordig 20 centimeter hoger zijn, waar door de bouwkosten opeens 9% stegen. Noord Nederland – met Leeuwarden voorop – heeft recentelijk besloten dat nieuwe woningen nog beter moeten worden geïsoleerd. De geëiste energiewaardes haal je alleen nog maar met bv een warmte-terugwin installatie onder de douchebak en gelijksoortige flauwekul. Dit soort investeringen in energiebesparing zijn slechts cosmetisch en kunnen door de nieuwe eigenaar nooit worden terug verdiend, maar maken de nieuwe woningen wel €12.000,- per stuk duurder. Wanneer je nou als gemeente je zelf het leven niet bij voorbaat onnodig zuur wilt maken, kun je beginnen met het schorsen van dit soort lokale en éénzijdige bouweisen. Zij werken voorspelbaar contra-productief. In eerste instantie werd middels het spelen van bankje door de gemeente Leeuwarden beoogd de verkoop van de woningen in de Zaailand slurf te promoten. Dat mag uiteraard niet van Brussel en dus kwam de externe adviseur met een voorstel om een en ander breder te trekken. Dat wordt uiteraard in alle toonaarden ontkend. Tegelijkertijd bestaat er al een keur aan rijksmaatregelen om de bouwsector vlot te trekken en moet Leeuwarden daar opeens een schepje bovenop doen. Welke agenda hiermee annex is, laat zich raden. Het uitstellen van een non-agenda zoals het overtrokken groene bouwbesluit is onbespreekbaar en wat daarmee vernield wordt gaan we aan de achterkant repareren … met recht werk met werk maken, maar helpen gaat het niet. In ieder geval niet de lokale bouwsector. hoogstens de lokale ambtenarij.

Slimmer onkruid …

donderdag, mei 13th, 2010

Het groeizaam weer is begonnen en de eerste paardenbloemen zijn bijna alweer uitgebloeid. Alle verdere vormen van hetgeen wij plegen onkruid te noemen, staat in de startblokken om in nog niet eerder verschenen hoeveelheden – de straten van Leeuwarden te gaan sieren. Het vooral opteren voor het ‘Doe niets Alternatief’ staat in onze stad bekend onder de noemer ecologisch bermbeheer.

Hoe ecologischer, hoe goedkoper. Wijs een aantal parkeerplaatsen in de wijken aan als toekomstige berm en over zes maanden hoef je deze plaatsen niet meer onkruidvrij te maken. Je kunt die parkeerplaatsen dan makkelijk efficiënt maaien. Particulieren gebruiken trouwens de onkruidbestrijder ‘Round Up’ en bijvoorkeur in ongelimiteerde hoeveelheden en als concentraat.

Voor de zich groen noemende politieke partijen in Leeuwarden is het gebruik van een biologisch afbreekbaar bestrijdingsmiddel onbespreekbaar. We hebben ooit een proef gedaan met het bestrijden van onkruid middels heet water. Dat bleek op zich zelf nog wel te werken ook, het bijbehorende apparaat staat geloof ik nu in Assen ergens te roesten. Sindsdien zijn we overgegaan op het weg-borstelen van het ongewenst groen. Nogal cosmetisch, want één van de onhebbelijke eigenschappen van onkruid is, dat het blijft groeien zolang de wortels het nog doen.

Zo bestaat er ook nog steeds een distelverordening. Deze verordening verplicht boeren om distels op hun weilanden te verwijderen omdat deze plantjes bovenmatig schadelijk schijnen te zijn voor het milieu. Blijkbaar geldt deze distelverordening voor iedereen, behalve voor de lokale overheid zelf. Soms heb ik de indruk dat de gemeente deze distels zelf zaait, gezien de onwaarschijnlijke hoeveelheid waarmee deze paarse bloemetjes de kop opsteken in de o zo geroemde ecologische bermen. De boer graaft ze uit en de distelzaadjes waaien in een hoger tempo terug het weiland in. Me dunkt, een agrarische Tantaluskwelling.

In het kader van de bezuinigingen gaat ons College door slimmer onkruid te bestrijden nu €150.000 besparen. Wanneer ik dat hoor heb ik stante pede altijd een tweetal vragen. Als dat mogelijk is, waarom zijn we daar dan niet eerder mee begonnen óf omgekeerd – waarom hebben we voor het beschikbare budget dan niet een beter straatbeeld weten te bereiken? Overigens was het antwoord van de verantwoordelijk wethouder dit voorjaar nog, dat slimmer onkruid verwijderen niet mogelijk was. Dan is het verbazingwekkend dat het opeens wel als bezuinigingsvoorstel in de boeken komt. Wie neemt nou wie in de maling?

Zo wordt het niveau van de onkruidbestrijding in de binnenstad hoog genoemd. Het laat zich raden wat daar nou straks precies hoog zal zijn … juist, het onkruid. Op sommige vluchtheuvels bij de minirotondes staat het onkruid straks dermate hoog, dat je het fietsertje verstopt achter de paardenbloemen niet kunt vinden. Wat mij betreft houden we op met het ecologisch geleuter, het is geprobeerd en het is mislukt. Jammer, maar het is niet anders. Nu gewoon weer snel over naar het inzetten van biologisch afbreekbare bestrijdingsmiddelen die het wel gewoon doen. Dat is pas slimmer onkruidbestrijden … en een stuk goedkoper!!