De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for februari 14th, 2006

Leeuwarden is te duur

dinsdag, februari 14th, 2006

Op verzoek van de raad is er een rapport samengesteld met als onderzoeksvraag waarom het OZB tarief in Leeuwarden op de beroemde lijstjes altijd bovenaan staat (plaats drie).

De conclusie van dat rapport laat zich als volgt samenvatten;

De gemeente geeft teveel geld uit aan bijstandsgerechtigden (er zijn er hier twee keer zoveel als gemiddeld) en er zijn te weinig hogere inkomens die dat (gezamenlijk) kunnen betalen. Het moet uit de lengte of uit de breedte komen en het is een politieke keuze geweest om niet het aantal bijstandsgerechtigden te verlagen maar om de OZB tarieven te verhogen.

Een neveneffect van die keuze maakt het probleem alleen maar groter. Omdat de politieke partijen ter linker zijde vooral bezig zijn (geweest) met behoud en liefst uitbreiding van sociale woningbouw en lokale sociale voorzieningen, stemmen de mensen die de rekening krijgen met hun voeten. De hogere inkomens verlaten Leeuwarden evenals de mensen die in hun werkzame leven een paar centjes gespaard hebben.

Een structurele oplossing ligt voor de hand. Meer woningen voor de hogere inkomens en minder bijstandsgerechtigden. Het eerste krijgt nu eindelijk handen en voeten. Bij het tweede punt draait iedereen om de hete brei heen.

Alkmaar (één van de vergelijkingssteden in het rapport), maar ook Heerenveen kennen het zogenaamde ‘work first’ beginsel. Een ieder die zich meldt aan het bijstandsloket krijgt eerst werk aangeboden. Merkwaardig daarbij is dat het aantal bijstandsaanvragen wat daar uiteindelijk gehonoreerd wordt materieel daalt. In Leeuwarden neemt het alleen maar toe. Je begint je bijna af te vragen of die bijstandsgerechtigden die in Alkmaar en Heerenveen verdwijnen wellicht in Leeuwarden middels (NS en de Interliner) weer opduiken. De aantallen komen in ieder geval aardig overeen, de zogenaamde aanzuigende werking.

Letterlijke conclusies uit het rapport:

Geconcludeerd kan worden, dat Leeuwarden relatief veel spendeert aan de hoofdfunctie sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Deze extra uitgaven bevinden zich in de sfeer van inkomensoverdrachten. Leeuwarden kent relatief een hoog percentage bijstandsgerechtigden en deze doelgroep vergt qua ambtelijke capaciteit de nodige middelen. Nu kan gesteld worden, dat voor dit uitgavenpatroon ook additionele middelen beschikbaar zijn, maar deze zijn niet toereikend. De doeluitkeringen en de extra inkomsten vanuit het gemeentefonds compenseren slechts voor een gedeelte de additionele uitgaven op deze hoofdfunctie. Dit tekort kan enkel gedekt worden door een relatief hoog belastingniveau.

Een tweede verklaring voor de relatief hoge belastingdruk ligt in het achterblijven van inkomsten vanuit de grondexploitaties. Leeuwarden bouwt relatief goedkopere woningen. Deze woningen leveren doorgaans naar verhouding minder op met als gevolg dat ook de gronden voor relatief minder geld kunnen worden ingebracht in de grondcomplexen. Ook wordt het ontbreken van een actief grondbeleid als oorzaak aangedragen voor de tegenvallende resultaten uit de grondexploitaties (nota grondbeleid, mei 2005). Daarnaast levert ook bij vergelijkbare kavels de grond in Leeuwarden relatief minder op, hetgeen de inkomsten vanuit de grondexploitatie verder onder druk zet.

Gescheiden afvalinzameling

dinsdag, februari 14th, 2006

Huisvuil zinzamelen is duur. Gescheiden huisvuil inzamelen is nog duurder, maar heeft het scheiden van afval ook toegevoegde waarde ?

Ik heb het vermoeden dat het gescheiden ingezamelde afval aan het eind van de rit – letterlijk – op één grote hoop gegooid wordt. Het kan zelfs zo zijn, dat het in de huisvuilwagen al gemengd wordt. Zelfs als dat niet het geval is, is het mechanisch scheiden van afval velen malen goedkoper dan het ‘aan de bron’ scheiden.

Het politieke argument om de goene container toch in leven te houden is het volgende: Al 25 jaar zijn wij de burger aan het opvoeden, afval moet gescheiden worden, dat is goed voor het millieu. Hoe gaan we dan nu uitleggen dat het scheiden van afval onzin is. Ik vermoed dat een fors lagere rekening heel goed valt uit te leggen, je weet het niet.

Ja, maar het rijk heeft bepaald dat we gescheiden moeten inzamelen, is ook zo’n dooddoener. Nee, er staat nergens dat dat moet. De VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) heeft een advies in die richting uitgebracht omdat de investeringen uit het verleden anders niet meeer zouden renderen. Adviezen kun je negeren, we doen de hele tijd niet anders. Een mooi plan, maar we doen het niet.

Er is mijn inziens nog maar één plaats voor de groene container en wel … in de grijze.