De wereld volgens Gert-Jaap…

Archive for the ‘Groene gekte’ Category

Ongesubsidieerde offshore windparken? Vooral een duurzame droom!

donderdag, juli 6th, 2017

Een groot aantal aanhangers van weersafhankelijke stroom varianten verwachten dat nieuwe offshore windparken vanaf nu zonder subsidies kunnen. Dat enthousiasme is aangewakkerd door een aanbesteding die het Duitse EnBW dit voorjaar won om in de Duitse Noordzee een offshore windpark aan te gaan leggen en dat zonder subsidie zegt te gaan doen.

Zo kopte het Handelsblatt: ‘Preissensation bei Offshore-Windenergie” http://bit.ly/2ssBY3U en prompt stond ook heel groen minnend Nederland met elkaar te proosten. Helaas is de waarheid weerbarstig.

Zoals de woordvoerder van de Agora energie denktank terecht opmerkt: „Die Bieter gehen davon aus, dass die Strompreise am Großhandelsmarkt deutlich steigen. Dazu wird es jedoch nur kommen, wenn Kohlekraftwerke vom Markt gehen und überdies die Zertifikate für Treibhausgasemissionsrechte teurer werden“, sagte Graichen. Falls sich die Erwartungen der Bieter nicht erfüllen, schließt Graichen nicht aus, dass einige Windparks trotz des gewährten Zuschlags nicht gebaut werden.

En daar ligt precies de crux, de o zo gewenste subsidieloze windparken worden alleen gebouwd bij hogere marktprijzen voor stroom én een hogere marktprijs voor CO2. Ga er maar rustig vanuit dat de firma EnBW niet verplicht is om verliesgevende offshore windparken te bouwen wanneer aan die beide voorwaarden niet voldaan is – de zogenaamde kleine lettertjes in de aanbestedingsovereenkomst.

Kosten ‘wind op zee’ zijn cosmetisch verlaagd

Om te beginnen worden de kosten van ‘wind op zee’ boekhoudkundig cosmetisch verlaagd. Grofweg een derde van de ‘wind op zee’ kosten zijn de zogenaamde stopcontacten op zee. Deze zijn middels de firma TenneT overgeheveld van de ‘wind op zee’ exploitant – lees EnBW – direct naar de consument. Verder hoeft de ‘wind op zee’ exploitant bijvoorbeeld geen pacht voor de zee grond te betalen. Tot slot wentelen de wind- & zonnestroom exploitanten de kosten van leveringszekerheid af op de ‘fossiele’ stroom producenten.

Nadat de kostprijs van ‘Wind op zee’ kunstmatig is verlaagd, is die nog steeds beduidend hoger dan de marktprijs voor stroom. Er blijven dus enorme bedragen aan subsidies nodig. En gaat die marktprijs voor stroom dan stijgen? Zie hier het verloop van die marktprijs tot en met 2020 – die marktprijzen dalen alleen maar, we vallen namelijk om in de stroom.

Een stijgende marktprijs na 2020 kun je alleen verwachten wanneer het surplus van wind- en zonnestroom van de markt gehaald wordt. Of een deel van de ‘fossiele’ capaciteit. Dat laatste kan niet, want Duitsland wil ook stroom wanneer het niet waait of de zon niet schijnt. Of te wel, de marktprijs voor stroom zal alleen maar verder dalen – niet stijgen.

Met de voorgenomen hervormingen van het Emissie Trade System (ETS) zal de marktprijs van CO2 – nu €5,- per ton – wellicht wel iets gaan stijgen. Maar nooit genoeg om ‘subsidieloze’ offshore windparken mogelijk te maken.

EnbW is een vrijwel 100% overheidsbedrijf, de belastingbetaler betaalt.

De collegae van de firma EnBW waren dan ook alles behalve gelukkig met het (voorwaardelijke) nul subsidie aanbod. Of eigenlijk ronduit boos. De firma EnBW is een vrijwel 100% overheidsbedrijf (http://bit.ly/2tPppTQ). Daarmee worden de eventuele verliezen op subsidieloze windparken alsnog afgewenteld op de belasting betaler, een ontsnappingsroute die een reguliere marktpartij uiteraard niet heeft. Zo zet een 100% overheidsbedrijf het verdienmodel van een hele branche onder druk.

Ergo, het is nog maar zeer de vraag of het ‘subsidieloze’ windpark op zee ooit gerealiseerd wordt. En zo ja, dan is dat voornamelijk omdat via boekhoudkundige trucs de kosten daarvan verlegd zijn en de belastingbetaler alsnog opdraait voor de verliezen van de exploitant. Zo beschouwd zijn er wel meer overeenkomsten te vinden tussen de bankencrisis en de gesubsidieerde groene energiecrisis.

De Energiewende, Duitsland als voorbeeldland? Nee, bedankt!

donderdag, juni 29th, 2017

De Duitse Energiewende ligt vol op stoom. In Nederland denkt iedereen dat die Energiewende gaat om vermindering van CO2 uitstoot, maar dat is slechts een secundair doel. Het primaire doel is de zogenaamde Atom Ausstieg, het dogmatisch uitfaseren van kerncentrales.

In 2000 besloot de Rood-Groene coalitie in Duitsland dat alle kerncentrales dicht moesten. Het kabinet Merkel I, schoof die beslissing op de lange baan, maar de bondskanselier moest vóór de verkiezingen van 2013 bakzeil halen (na Fukushima), om die verkiezingen niet te verliezen. In 2011 zijn er min of meer per direct een aantal oudere kerncentrales gesloten, in 2015 nog ééntje en de rest moet volgen rond 2022.

Laat die Atom Ausstieg zich verenigen met de Duitse CO2 doelstelling (40% minder CO2 in 2020)? Om die vraag te beantwoorden kijken we naar de cijfers van de Duitse stroomproductie per categorie opwekking. U vindt die bij het Duitse CBS http://bit.ly/2k2ZbI7 (PayWall). Grafisch ziet dat er zo uit;

We zien dat productie van ‘fossiele’ stroom licht is toegenomen over de periode 2000 – 2016 van 369 TWh naar 378 TWh, Nucleair gehalveerd is van 170 TWh naar 85 TWh en hernieuwbaar is toegenomen van 38 TWh naar 191 TWh (waarvan Wind- & zonnestroom 128 TWh). Laten we ‘fossiel’ weg, dan kun je constateren dat met name wind- & zonnestroom de afbouw van nucleair heeft vervangen.

De afname van nucleaire stroomproductie met 85 TWh is vervangen door de toename van wind- en zonnestroom met 128 TWh. Met dat surplus aan wisselvallige wind- en zonnestroom moet je wel ergens heen, je kunt het nou eenmaal niet of amper opslaan. En dat gebeurt dan ook.

Dat surplus wordt over de grens geduwd naar de omliggende landen. De import- en export cijfers van Duitse stroom vindt u bij het Fraunhofer instituut https://www.energy-charts.de/energy_de.htm. De netto export van Duitse stroom groeide van nul in 2011 naar 50 TWh in 2016.

Nu is logischerwijze aan de stroom die uit het stopcontact komt, niet te zien of dat kolen- of windstroom is. Maar aangezien in Duitsland de fossiele stroomproductie niet is afgenomen – en er tot 2011 geen netto stroom export was – kunnen we veilig stellen dat de geëxporteerde stroom volledig uit hernieuwbare stroom bestaat. Dat impliceert dat 43% van de 128TWh opgewekte wind- & zonnestroom in 2016 is geëxporteerd.

De gegevens over de productie van hernieuwbare stroom in Duitsland en de verstrekte EEG subsidies daarmee annex vindt u hier ‘EEG in Zahlen: Vergütungen, Differenzkosten und EEG-Umlage 2000 bis 2017‘ http://bit.ly/2ksAYZ7 .

Daaruit blijkt dat de totale productie van wind- & zonnestroom in 2016 (128 TWh) het bedrag van €20,825 miljard aan EEG subsidies gekost heeft. De geëxporteerde wind- & zonnestroom heeft dus bijna €9 miljard (43%) aan subsidies mee gekregen. Nu heeft geëxporteerde stroom uiteraard ook een marktwaarde en ook daarin biedt hetzelfde rapport inzicht. De totaal geproduceerde 128 TWh aan wind- & zonnestroom in 2016 had een marktwaarde van – jawel – €3,625 miljard. De geëxporteerde stroom was dus iets meer dan €1,5 miljard waard.

Duitsland exporteert dus niet zozeer wind- en zonnestroom, maar vooral de subsidies daarop. In 2016 voor €9 miljard met een marktwaarde van €1,5 miljard.

Maar er is toch ook een hoop CO2 winst?

Om de CO2 winst van de Energiewende te kunnen benaderen, moeten we eerst bepalen wat die CO2 uitstoot over de periode 2000 – 2016 geweest zou zijn zonder de Atom Ausstieg en vlucht in hernieuwbare stroom. De absolute aantallen per jaar staan hieronder en tellen over de periode 2000 – 2016 op tot 5.549 Miljoen ton CO2. Wederom kan iedereen constateren dat wind- en zonnestroom in Duitsland geen wezenlijke bijdrage aan de CO2 doelstelling leveren;

Totdat de kerncentrales in 2011 werden uitgefaseerd daalde de CO2 uitstoot per KWh gestaag tot een gemiddelde van 540 gram per KWh over de periode 2000 – 2010. Daarna steeg die weer om na 2013 weer te dalen.

Bekijken we de totale stroomproductie in Duitsland over die periode 2000 – 2016 (10,559 TWh), dan zou de stroom gerelateerde CO2 uitstoot zonder de Energiewende circa 5,698 Mton CO2 hebben opgeleverd. In werkelijkheid was de CO2 uitstoot over die periode 5.549 Mton, dus een besparing van 149 Mton.

Over dezelfde periode is er voor €188 miljard aan EEG subsidies uitbetaald, of te wel ‘a dazzling’ €1.265,- per ton bespaarde CO2 – met een marktprijs van €5,-!

Gaat dat in de toekomst beter worden?

Wellicht, maar het verder uitfaseren van nucleaire centrales gaat daar in ieder geval geen positieve bijdrage aan leveren. Het totaal percentage duurzame stroom in Duitsland ligt momenteel op 30% en dat is wel ongeveer het maximum haalbare zonder grootschalige opslag mogelijkheden. Bij een verdere toenemende productie van wisselvallige wind- & zonnestroom zal vooral de export daarvan toenemen en geen fossiele stroom worden vervangen. Wel zal de marktprijs voor stroom verder dalen en de consumentenprijs voor Duitse consument verder stijgen.

Aangezien die dalende marktprijzen samen met een gewenste hogere opbrengst van zogenaamde CO2 certificaten de baten vormen van windparken, zijn in werkelijkheid de beloofde subsidieloze windparken verder weg dan ooit. De lagere energierekening door duurzame stroom ook. Voor elke €1,- aan wind- & zonnestroom moet de Duitse consument er inmiddels €5,40 aan duurzame subsidie bijleggen … and counting.

Duitsland als voorbeeldland? Nee, bedankt.

€37,7 miljard voor 1,43% extra duurzame energie. Het energieakkoord als duurzaam fiasco.

maandag, juni 12th, 2017

Bij het afsluiten van het beroemde – zo niet beruchte – energieakkoord werd een doelstelling van 14% duurzame energie afgesproken in 2020. En doorlopend naar 16% in 2023. Dat energieakkoord is een gedrocht van de bovenste plank, feitelijk is het een akkoord onder de subsidie ontvangers over hoe het belastinggeld verdeeld gaat worden.

Die belastingbetaler zelf heeft nooit aan tafel gezeten en dat akkoord is zelfs nooit ter stemming aangeboden aan de leden der Tweede Kamer. Er is bijvoorbeeld dan ook nooit een ordentelijke kosten/baten analyse gemaakt. Wat gaat het kosten en hoeveel duurzame energie krijg ik daar dan voor? De algemene Rekenkamer heeft in 2015 een poging gewaagd en kwam op een schokkende €73 miljard uit http://bit.ly/1NQYqvR. Andere berekeningen komen uit op meer dan €100 miljard tot en met 2020. Dan hebben we het al snel over meer dan €12.000 per huishouden!

We zijn nu een paar jaar verder en inmiddels is er voor €37,7 miljard aan SDE+ subsidies beschikbaar gesteld. Uiteraard zit er tijd tussen het afgeven van de SDE+ beschikking en het realiseren van het duurzame energieplan. Dat kan zomaar oplopen tot een paar jaar. Om in 2020 de duurzame energie doelstelling van 14% te halen, moeten de daarbij behorende beschikkingen dit jaar wel ongeveer worden verstrekt. De subsidies die in 2018 en verder worden verstrekt dragen bij aan de doelstelling van 16% in 2023.

Weten we dan ook, hoeveel procent duurzame energie er in 2020 wordt opgewekt met die €37,7 miljard aan toegezegde subsidies? Het antwoord op die vraag komt van het ministerie van Economische Zaken en staat (verstopt) in de ‘nadere memorie van antwoord goedkeuring Parijs’ aan de leden der Eerste Kamer http://bit.ly/2rmtcD9. Die memorie van antwoord is overigens een litanie aan klimaat mallotigheid, maar dat terzijde. Relevant hier is het volgende citaat;

Pagina 4: Het bruto finaal eindverbruik bedroeg 2076 PJ in 2015 en zal volgens de Nationale Energieverkenning 2016 de komende jaren dalen naar 2047 PJ in 2020. Als alle projecten die nog in ontwikkeling zijn en waarvoor tot en met de najaarsronde 2016 een subsidiebeschikking is afgegeven volledig worden gerealiseerd, exclusief de tenders wind op zee, komt de subsidiabele energieproductie op circa 129 PJ in 2020. De verwachting is dat niet alle projecten volledig gerealiseerd worden, waardoor de bijdrage van de huidige projecten naar verwachting uitkomt op circa 102 PJ in 2020. Indien de windparken op zee in het gebied Borssele begin 2020 gereed zijn produceren deze circa 24 PJ in 2020.

Het energieverbruik zal dus volgens de staatssecretaris Sharon Dijksma in 2020 dalen naar 2047PJ. Dat lijkt mij rijkelijk optimistisch omdat de autonome groei van de vraag naar energie alleen maar zal toenemen en de gewenste energie besparing niet van de grond komt. Maar laten we eens uitgaan van die 2047 PJ. In 2020 komt het duurzaam geproduceerde deel daarvan uit op 126PJ, inclusief de windparken op zee. Dat is 6,15% en bij lange na geen 14% !!

Heeft die €37,7 miljard dan 6,15% aan duurzame energie opgeleverd. Nou, nee. Niet echt. We zijn in 2012 begonnen met 4,72%. Die €37,7 miljard heeft dus 1,43% extra duurzame energie opgeleverd in 2020 – in het meest optimistische scenario. Laat die maar even indalen – €37,7 miljard voor 1,43% duurzame energie … €4.700,- per huishouden voor 1,43% …

Laten we het energieakkoord nou eens benoemen voor wat het is. Een fenomenale inkomensoverdracht zonder duurzaam energie resultaat met nul klimaat resultaat. Een duurzaam fiasco.

Ons #KantelKonijn Rotmans – waar blijven de lieve meneren in de witte jassen?

maandag, april 24th, 2017

Ons nationale #KantelKonijn – Dhr. J. Rotmans – vond het weer eens nodig om een ‘open brief’ aan het dagblad Trouw aan te bieden http://bit.ly/2pVlzE3. Mede ondertekend door een aantal collegae van hem, alle uit de gesubsidieerde duurzame sector. En de NPO vond het nodig om alle journaals daarmee te openen. Onbegrijpelijk.

98% Van alle andere hoogleraren deden niet mee en onder de wel-ondertekenaars zat welgeteld één halve natuurkundige. Een pleidooi om €200 miljard belastinggeld over de duurzame schutting te duwen, waarachter Dhr. Rotmans en de andere ondertekenaars al klaar staan om het op te vangen. Een verdere analyse van het ‘Wij van WC-Eend gehalte’ vindt u hier http://bit.ly/2oloV6d

Een jaar geleden kondigde NUON aan, dat de nagelnieuwe gascentrale in de Eemshaven wordt omgebouwd naar een ‘super batterij’. Groene stroom overschotten worden daarbij gebruikt om Ammoniak te produceren en dat terug te converteren naar stroom wanneer het niet waait. Power2Gas, schreeuwend duur, maar zolang NUON dat zelf betaalt … prima. Ik zeg vooral doen!

’s Avonds kwam Nieuwsuur met een rapportage daarover, gevolgd door een interview met onze nationale kantel deskundige. Die 11 minuten durende rapportage vindt u hier http://bit.ly/1NMXKIx. Het beeldverslag begint overigens met witte waterdamp uit de koeltorens van de kolencentrale op de Maasvlakte. Normaliter presenteren Nieuwsuur cum suis zwarte rookpluimen, die dan de CO2 uitstoot moeten voorstellen.

In de rapportage komt ook weer de gebruikelijke beschermheer van de walvis tevoorschijn, die tegenwoordig een verdienmodel heeft gevonden in ‘het klimaat’. De firma Greenpeace – ook al niet geremd door enige kennis van de basale wetten der fysica. Aansluitend wordt ons #Kantelkonijn geïnterviewd en mag als groene goeroe – de Bhagwan van het klimaat, maar nu in een groen jasje – zijn mening verkondigen op prime time.

Nu zal Dhr Rotmans vast iets kunnen en heb ik alleen domweg nog niet ontdekt wat. Maar over klimaat of energie is deze graag geziene studiogast een complete non-valeur. Je kunt ook Maarten van Rossem vragen om het scheidingsrecht bij de Hottentotten toe te lichten, je krijgt vergelijkbare antwoorden. De redactie van Nieuwsuur heeft de interviewer vooral geselecteerd op zijn vermogen om te knikken tijdens het ‘ja ja’ roepen. Geen enkele kritische vraag ontsprong aan de haag zijner tanden.

De transcriptie van het interview vindt (deels) u hieronder – in cursief. De (energie-)feiten eveneens. Voor de Greenpeace vertegenwoordiger had en heb ik geen geduld meer. Overigens is mijn geduld met Dhr. Rotmans – en zijn clowneske optreden – ook allang op. Het was een tenenkrommende vertoning. Zoals gewoonlijk.

N > Welkom meneer Rotmans, u bent hoogleraar transitiekunde aan de Erasmus universiteit in Rotterdam en houdt zich al lang bezig met klimaat en duurzaamheid. Laten we maar aanhaken op wat Greenpeace hier zojuist zegt ‘De prijs voor CO2 moet gewoon omhoog, de straf eigenlijk’.

Rotmans heeft wiskunde gestudeerd en is zich pas met klimaat en duurzaamheid gaan bezighouden toen dat meer exposure opleverde. ‘Transitiekunde’ is dan ook een zelf bedacht vakgebied. We komen Dhr. Rotmans dan ook niet tegen als auteur van wetenschappelijke publicaties. De beste man schrijft veel, alleen zijn dat politieke pamfletten. Geen onderzoeksresultaten.

KK > Ja dat klopt, als je kijkt naar de huidige prijs, die is ongeveer €5,- per ton CO2, dat is extreem laag, dat zou 10 x hoger moeten zijn. Eigenlijk 20 of 30 x. Want de reden waarom die gas centrales stilstaan en die kolen centrales draaien, is dat die prijs zo laag is.

N > Ja ,ja

Dit is aantoonbare fictie van een groene gelovige. De huidige marktprijs van een ton CO2 is inderdaad grofweg €5,-. Het vermijden van die uitstoot middels windenergie kost €116,- per ton CO2 en voor zonnestroom €159,- per ton. Dat betekent dus dat niet CO2 te goedkoop is, maar wind- en zonnestroom te duur zijn. Het is dan ook niet voor niets dat Denemarken en Duitsland – als voorbeeldlanden – de veel geroemde Energiewende uitzwaaien.

KK> Die vervuiling die wij genereren, betalen we eigenlijk niet, we leggen dat bij de volgende generaties neer. Dat is natuurlijk schandalig.

N > Waarom wordt dat niet verhoogd dan?

Dit antwoord impliceert dat CO2 milieuvervuiling zou zijn. Wederom onjuist, CO2 is van alles, maar geen milieu vervuiling. De wereld wordt er vooral groener van. Het minder uitstoten van CO2 heeft dan ook alleen een marginaal effect op ‘Het Klimaat’, in het meest optimistische scenario circa 0,17 graden Celsius in 2100.

Wie minder CO2 wil uitstoten, moet juist niet opteren voor weersafhankelijke stroom. Het enige wat wij bij de volgende generaties neerleggen is de rekening van al die groene fratsen. Dát is pas schandalig.

KK > Dat kun je op 2 manieren doen. Dat kun je doen door met CO2 rechten te gaan handelen, dat hebben we 10 jaar geleden geprobeerd in te voeren, in Europa. Maar dat werkt niet, er zitten teveel lekken en gaten in, de plafonds zijn niet scherp genoeg. Dus die bedrijven komen daar makkelijk mee weg. Of je kunt een energiebelasting gaan invoeren.

N > Ja, dat kan de overheid doen.

Het ETS (Emission Trade System) werkt niet en dat is volkomen logisch verklaarbaar. Door al die weersafhankelijke groene stroom komen er ladingen CO2 rechten op de markt, waar juist door diezelfde groene stroom, minder vraag naar is. Wanneer het aanbod toeneemt en de vraag daalt, stort de prijs in. Economie MAVO-3. De energiebelasting is er allang. Wie de stoppen weggooit, houdt nog steeds 70% van de stroomrekening over. De marktprijs van stroom is circa 2,5 cent per KWh, de consument betaalt 19 cent. Hoezo energiebelasting gaan invoeren?

KK> Daar ben ik sterk voorstander van. CO2 belasting of een energiebelasting. Maar dat moet u zich voorstellen, dat hebben we gedaan op Schiphol, was zeer effectief, want er gingen ook minder vluchten, maar de energie fossiele lobby was zo sterk dat binnen een jaar werd die ook weer afgeschaft. Die CO2 belasting.

De CO2-tax op vliegen was zeer effectief, er gingen minder vluchten‘. Ja, dat klopt. Heel Nederland wist in no-time Schiphol te vermijden en vertrok vanaf vlieghavens over de grens. Daar was helemaal geen fossiele lobby voor nodig. Die CO2 belasting was by far het grootste fiscale fiasco denkbaar. Een CO2 belasting op stroom zal hetzelfde resultaat hebben, een exodus van werkgelegenheid.

N > Ja. Uiteindelijk is het resultaat dat Nederland in 2023 16% van de energie duurzaam opwekken. Nederland staat er niet zo goed voor, het aandeel duurzame energie is 5,6% van dat geheel. Dat is dus veel en veel minder. Hoe komt het dat wij zo achter gebleven zijn bij landen zoals Duitsland, Denemarken … Zweden?

KK > Het is zelfs nog iets lager, onder de 5%, maar goed dat heeft een aantal oorzaken. Het zit in de cultuur. Wij zijn veredelde turf stokers in Nederland. Dat zit in ons DNA. We begonnen al met turf af te steken, daarna kolen, olie, gas. Verder geen politiek leiderschap en drie, dat poldermodel dat altijd maar polderen. Waar andere landen Duitsland en Denemarken en radicaal kozen voor duurzame energie. Al 10, 15 jaar geleden.

Duitsland en Denemarken keren op rasse schreden terug van hun Energiewende. Denemarken schrapt het ene windpark na het andere, Duitsland idem dito. Het sluiten van de kolencentrales is uitgesteld tot tenminste 2040. Zweden draait vooral op kernenergie en een beetje waterkracht. De Nederlandse firma TenneT mocht over 2015 een slordige €329 miljoen uitbetalen aan de windparken om alsjeblieft géén stroom te leveren. Tellen wij waterkracht en kernenergie niet mee (dat kan hier niet of willen we niet), staat Nederland op een keurige negende positie.

De radicale keuze van Denemarken en Duitsland heeft ze vooral radicaal veel geld gekost. Duitsland subsidieert met €21 miljard per jaar duurzame stroom met een marktwaarde van ongeveer €5 miljard. In 2016 was de bijdrage van wind- en zonnestroom 3,3%. €21 Miljard jaarlijks, nog 25 jaar lang, 3,3%! Dat is onbetaalbaar gebleken, de energieprijzen in Duitsland en Denemarken zijn dan ook ontploft en de werkgelegenheid rent het land uit. CO2 resultaat is niet of amper.

N > Gebeurt dat hier niet?

KK > Dat gebeurt hier niet en de machtige hand van de fossiele energielobby – nergens in Europa heb je zo’n krachtige energie lobby als in Nederland. Denk alleen maar aan de invloed van Shell.

De beste man is niet goed snik. De lobby kracht van onze duurzame adepten is grofweg twee maal zo groot als die van Shell et al. En die groene lobby wordt nota bene betaald uit de belastingopbrengsten van Shell. Al die milieu-clubs hebben bovendien ook nog eens een ANBI status. Met uw gulle giften voorziet u de directie van Greenpeace van een aangenaam salaris van ruim anderhalve ton. Ook Jan Rotmans zelf wordt door de belasting betaler van een riant salaris voorzien.

En zo ratelt ons #KantelKonijn nog een tijdje door.

Onze transitie ‘deskundige’ is een voorstander van een ‘internationaal strafhof’ voor ‘klimaat ontkenners’. De moderne vorm van een religieuze inquisitie met heksen-verbranding als penalty. Ikzelf ben geen voorstander van juridificering van welke wetenschap dan ook, maar uitzonderingen bevestigen de regel.

The ‘alternative facts’ van de nep klimaat factchecker.

donderdag, maart 2nd, 2017

Bij het VVD congres afgelopen november 2016 heb ik een amendement ingediend op het concept verkiezingsprogramma om de verwijzing naar ‘meer extreme regenval‘ en [versnellende] zeespiegel rijzing daaruit te verwijderen. Hier onder dat amendement en het is met een positief advies van het bestuur vrijwel unaniem overgenomen.

De afgelopen dagen ontstond daarover de nodige consternatie, onder andere in het klimaat gevoelige dagblad Trouw https://www.trouw.nl/groen/vvd-schrapt-zin-over-klimaatverandering-na-kritiek~a401a357/ maar ook bij de groene vrienden van joop.nl en de website Sargasso.nl en vele anderen. Wat uiterst merkwaardig is, want bij de VVD congressen is het journaille altijd uitgebreid aanwezig en zijn die bijeenkomsten openbaar toegankelijk voor leden.

Onze klimaat vrienden vonden het nodig om er een factcheck te doen, welke u hier vindt http://bit.ly/2lYVBzM – die komt tot de conclusie dat e.e.a. ‘onwaar‘ is.

Ik heb zelden zoveel broddelwerk door een factchecker gezien, maar gezien de signatuur van de scribent had ik ook niet anders kunnen verwachten. Het is blijkbaar al te moeilijk om een amendement ordentelijk over te tikken, maar soit. Om te beginnen had de scribent contact met mij kunnen opnemen, ik ben per slot van rekening niet onvindbaar. Maar laat ik het broddelwerk eens punt voor punt nagaan.

Standpunt NNV uit de duim gezogen

Van Ulzen vindt punt 3 het belangrijkst, dus laten we daarmee beginnen. Hij claimt daar dat de Nederlandse Natuurkundige Vereniging recentelijk heeft geconstateerd dat een dergelijke uitspraak prematuur is. Dit is een opvallende uitspraak, omdat dit rechtstreeks ingaat tegen de huidige klimaatwetenschappelijke consensus. We besloten daarom contact op te nemen met de vereniging en we spraken de directeur, Noortje de Graaf. Zij ontkent ten stelligste dat dit het standpunt is van de vereniging. Ze noemt het choquerend dat de zin uit het programma verwijderd is op basis van een vermeend NNV-standpunt en is ontdaan dat de vereniging hiervoor is gebruikt: “Dit is onze mening niet, en het is ook nooit gezegd.”

Blijkbaar heeft Dhr. Joost Berculo gebeld met de directeur van de NNV (Nederlandse Natuurkundige Vereniging), Noortje de Graaf. Zij ontkent ten stelligste dat een uitspraak van de NNV inzake het klimaat prematuur is. Feit is dat de NVV zich (nog) niet uitlaat over het klimaat.

En nu de werkelijkheid. De NVV heeft een commissie benoemd om het bestuur te adviseren inzake het innemen van een standpunt over ‘het klimaat’. Daar was een hoop weerstand tegen omdat veel leden van de vereniging de wetenschap graag zuiver willen houden en zich niet willen lenen tot toetreding tot de klimaat kerk – zie bijvoorbeeld http://www.clepair.net/energie&klimaat-NNV.html

Op 29 oktober 2016 heeft de NVV een klimaat symposium georganiseerd, een beknopt verslag vindt u hier http://bit.ly/2lEk9Lu. Naar aanleiding van dat symposium schreef Prof. dr. J.M. Van Ruitenbeek (de voorzitter van de NNV, de baas van mevr. Noortje de Graaf) het volgende;

Tel daar een eerdere opmerking van dezelfde voorzitter bij op; ‘De brief van de commissie beperkt zich zorgvuldig tot de expertise van de NNV en pleit voor meer investering in onderzoek‘. Of te wel, de NNV wil zich niet branden aan uitspraken over het klimaat omdat de wetenschappelijke mening onder de leden daarover zeer uiteenloopt.

Omdat ik de feiten wél check, heb ik nogmaals nagevraagd bij Dhr. Kees de Lange of mijn weergave juist was (Emeritus hoogleraar natuurkunde, lid van de NNV en voormalig senator). Hier zijn antwoord;

De zinsnede in de toelichting op het amendement luidt;nota bene de Nederlandse Natuurkundige Vereniging (NNV) heeft recentelijk geconstateerd dat een dergelijke uitspraak prematuur is’. Deze zinsnede is dus kwalijk ‘uit de duim gezogen’, maar gewoon inhoudelijk juist. Hoogstens kunnen we constateren dat de directie van de NNV niet op de hoogte was van de communicatie van haar voorzitter prof. dr. J.M. Van Ruitenbeek. Inferieur broddelwerk van de factchecker Dhr. Joost Berculo dus.

Maar we gaan nog even door …

Wél last in België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk

Dan het tweede argument: “Heviger regenbuien zijn een fictie van het KNMI. In Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk hebben ze er dan ook geen last van.”

Een korte zoektocht levert al direct vele bronnen op die het tegendeel claimen. De regenval in het Verenigd Koninkrijk is de laatste jaren wel degelijk heviger geworden. Ook wordt de kans dat dit in de toekomst vaker gaat gebeuren hoog ingeschat.

België kent “een langzame maar significante toename van de jaarlijkse gemiddelde hoeveelheid neerslag”, en daar “is het jaarlijks gemiddelde aantal dagen met zeer zware neerslag nagenoeg verdubbeld” (bron). Ook de Deutscher Wetterdienst constateert toenemende hitte en regen, en voorspelt die ook voor de toekomstige decennia.

Hier vinden we dus de kern van het probleem bij onze factchecker – uitgaan van de communicatie mededelingen van die weerdiensten in plaats van die mededelingen zelf te checken. We doen dat even bij het KNMI, maar voor de Deutcher Wetter Dienst, KMI et al geldt precies hetzelfde. Hier vinden we de KNMI ideologie inzake ‘meer extreme regen’ http://bit.ly/2mKUzFC

De ‘Climate Explorer’ van de KNMI is een wereld befaamde dataset en dus pakken we die er eens bij om die ‘meer extreme regen‘ te vinden. Hier de Bilt, maar de andere weerstations laten niet een wezenlijk ander beeld zien. Die ‘meer extreme regen‘ is dus gewoon zoek.

In Duitsland hetzelfde verhaal, alleen met het verschil dat de DWD erkent dat de relatie tussen meer/minder extreme regen en klimaat verandering ontbreekt. Het IPCC had ook die conclusie al getrokken. Voor België en het Verenigd Koninkrijk idem.

De bewering dat ‘meer extreme regen‘ een fictie is van het KNMI is dus inhoudelijk juist. Dat Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk er kennelijk geen last van hebben evenzeer.

Onze ‘factchecker’ trekt de volgende conclusie; ‘De conclusie is dan ook dat het VVD-congres zich heeft laten misleiden met twee leugens en één halve waarheid’. Hetgeen veel zegt over het analytisch vermogen van deze factchecker – of het gebrek daaraan.

In werkelijkheid heeft onze factchecker geen contact met mij opgenomen om naar de bronnen te vragen, zich door de directie van de NNV onjuist laten informeren (naar ik aanneem niet bewust) en de uitingen van de weerdiensten klakkeloos voor waar aangenomen. In plaats van zelf de onderliggende dataset(s) te raadplegen. De twee leugens en halve waarheid, blijken drie verifieerbare waarheden te zijn.

Of het VVD congres zich heeft laten misleiden laat ik aan de lezer. Of onze factchecker de kluit belazert evenzeer. Pretentieuze onzin en basale feiten negerend is het in ieder geval wel.

De Duitse Energiewende – honderden miljarden armer, nul CO2 resultaat

donderdag, februari 2nd, 2017

Zoals ik al eerder constateerde is de Duitse Energiewende een kostbaar fiasco – http://bit.ly/2kUMBft. De Duitse consument mocht sinds 2000 een slordige €188 miljard betalen voor hernieuwbare stroom zonder dat de CO2 uitstoot van die stroom productie afnam. De jaarlijkse rekening van die Energiewende zal ook de komende jaren al snel zo’n €30 miljard per jaar bedragen – zonder CO2 resultaat.

De groene adepten – ook in Nederland – schreeuwen moord en brand. Immers wanneer wind- & zonnestroom geen bijdrage leveren aan de CO2 reductie doelstelling, raakt dat direct aan het verdienmodel van deze beroepsgroep.

Ook in Nederland is er sinds 2012 inmiddels €25,7 miljard voor hernieuwbare energieplannen toegezegd. Het percentage duurzame energie neemt daarmee toe van 4,79% naar 6,10% (Kamerbrief stand van zaken hernieuwbare energie, 27 januari 2017 http://bit.ly/2kUSb1F). De CO2 uitstoot annex met de stroom productie, steeg in Nederland gedurende de periode 2012 t/m 2015 van 8,5 miljoen ton naar 13,5 miljoen ton. Terwijl over diezelfde periode wel de hoeveelheid windstroom toenam met 2,5 Twh. Blijkbaar leidt een toename van hernieuwbare stroom ook in Nederland niet per definitie tot lagere CO2 emissies. Waarom niet?

Meer weersafhankelijke stroom leidt tot meer CO2 uitstoot

Voor Duitsland – als voorbeeldland – zijn de cijfers voor stroom gerelateerde CO2 emissies bekend. Evenals de productie van fossiele-, kern- en hernieuwbare stroom in TWh sinds 2000. De CO2 emissies sinds 2000 kunnen we vinden bij het Duitse CBS (http://bit.ly/2ktmTOt). 2016 is daarin nog niet verwerkt, maar de CO2 emissies bedroegen 307 Mton.

Sinds 1990 zijn weliswaar de CO2 emissies afgenomen met 16%. Maar sinds de introductie van de Erneuerbare Energie Gesetz (EEG) in 2000 – zeg maar het begin van de Energiewende – namen de cumulatieve CO2 emissies maar af met 20Mton. Dat is 0,36% van de totale CO2 emissie sinds 2000. Een afrondingsverschil. Tegelijkertijd nam de productie van hernieuwbare stroom varianten toe van 38 TWh naar 191 TWh – een vervijfvoudiging(!).

De totalen aan stroom productie – gesplitst naar energie drager – sinds 2000 vinden we ook bij het Duitse CBS (http://bit.ly/2k2ZbI7).

De totale fossiele stroom productie is niet afgenomen maar toegenomen(!) met 2,4% van 369 TWh (2000) naar 378 TWh (2016). Bruinkool plus 7 TWh, Steenkool minus 33 TWh en aardgas plus 30 TWh.

Het is dus niet zo raar dat de Duitse stroom gerelateerde CO2 uitstoot amper is afgenomen, de hoeveelheid fossiel opgewekte stroom is toegenomen met een kleine verschuiving van steenkool naar aardgas. Dat meerdere aardgas wordt overigens geïmporteerd uit Rusland, dat terzijde.

Maar hoe zit het dan met die toename van hernieuwbaar en het afstappen van kern energie? De hoeveelheid hernieuwbaar opgewekte stroom bedraagt per 2016 191 TWH en de hoeveelheid atoom stroom is gehalveerd naar 85 TWh.

Blijkbaar vervangt CO2 vrije hernieuwbare stroom CO2 vrije atoomstroom maar geen fossiel opgewekte stroom. Daarmee gaat logischerwijze de Duitse stroom gerelateerde CO2 uitstoot niet omlaag.

Sterker nog, er ontstaat een surplus aan hernieuwbare stroom van 68 TWh waar Duitsland geen andere emplooi voor heeft dan export. Bij een surplus aan stroom zonder dat de vraag toeneemt dalen de marktprijzen. En dat is dan ook precies wat er in Duitsland & Nederland gebeurt. Waarom het ECN stijgende marktprijzen voor stroom voorspelt is mij een raadsel. Ze dalen al meer dan een decennia en dat zal nog wel even doorgaan.

Het surplus aan Duitse hernieuwbare stroom – in 2016 grofweg 50 TWh – is geëxporteerd voor grosso modo €2 miljard. Alleen heeft de Duitse belasting betaler daar wel een slordige €6,7 miljard aan groene subsidies op toegelegd. Zo’n 27% van de totale EEG (SDE+) uitgaven. Met recht een duurzame businesscase.

De hernieuwbare stroom productie bedroeg over 2016 circa 29% van de totale stroom productie, waarvan 21,5% voor binnenlands gebruik. Je kunt niet straffeloos baseload (waaronder kernenergie) vervangen door weersafhankelijke wind- & zonnestroom. Om het net stabiel te houden moet er steeds vaker worden ingegrepen. Duitsland nadert daarbij de kritische grens. Bovendien willen onze Duitse vrienden ook graag stroom wanneer het niet waait of donker is.

En wat subsidieert de Duitse belasting betaler per duurzaam opgewekte MWu – ook dat is af te leiden vanuit de hernieuwbare productie cijfers en het jaarbericht van het Duitse Bundesministerium für Wirtshaft und Energie.

Concluderend;

Door de Duitse Energiewende neemt de fossiele stroom productie niet af maar zelfs (licht) toe. De stroom gerelateerde CO2 uitstoot neemt weliswaar licht af door een kleine verschuiving van steenkool naar gas. De toename van wind- & zonnestroom heeft weliswaar de afbouw van kerncentrales gecompenseerd maar dat is eigenlijk voor de stabiliteit van het netwerk niet veel langer houdbaar.

Het surplus aan weersafhankelijke stroom varianten (met name wind- & zonnestroom) is met €6,7 miljard aan subsidies gedumpt in de buurlanden. Belastinggeld als export product is kwalijk duurzaam houdbaar te noemen.

De Duitse Energiewende is volledig ontspoort, onhoudbaar en onbetaalbaar geworden. Vandaar ook dat de Duitse regering er – het liefst zonder gezichtsverlies – van af wil.

De volgende grafiek legt de pijnpunten van de Energiewende feilloos weer – de kosten ontploffen en het CO2 resultaat is er niet of nauwelijks. Het verschil tussen hernieuwbare productie en de cumulatief uitbetaalde EEG subsidie geeft de imploderende marktprijs weer.

Nu de marktprijs vrijwel nihil is en de EEG een garantieprijs van €200,- per Mwh afgeeft, moet vrijwel heel de hernieuwbare productie betaalt worden door de Duitse belasting betaler. Logisch dat die niet langer staat te juichen bij het groene dictaat.

 

Berlin, you have got a problem. De Energiewende

woensdag, januari 25th, 2017

Zo langzamerhand komt men in Duitsland achter het falen van de zogenaamde Energiewende. De coalitie van CSU en SPD zoekt wanhopig naar manieren om er zonder gezichtsverlies vanaf te komen.

Met uitzondering van Nederland/België zijn er geen landen die het voorbeeld van die Energiewende volgen. Frankrijk roept nog wel het één en ander, maar inhoudelijk doen zij amper iets, het Verenigd Koninkrijk is er lang mee gestopt. Om over Amerika maar te zwijgen, daar wordt in sneltreinvaart het groene gedachtegoed van Dhr. Obama ontmanteld.

Nu bestaat die Energiewende uit veel meer dan een transitie van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare bronnen. Ook bijvoorbeeld één miljoen elektrische auto’s valt daaronder. De brochures over die elektrische auto’s zien er fantastisch uit. In werkelijkheid kijkt de Duitse auto industrie de andere kant op, de consument laat het afweten. Zie http://bit.ly/2jdRMSB

Zie ook de documentaire van de Duitse publieke omroep (ARD) – Das Märchen von der Elektro-Mobilität http://bit.ly/1Mpl7TW. Het gegeven alleen al dat na jaren eindelijk ook de publieke omroep in Duitsland eens kijkt naar de resultaten van het groene gedachtegoed, stemt hoopgevend.

Maar laten we eens kijken naar de resultaten van de Energiewende van onze Oosterburen, daar waar het de transitie naar de hernieuwbare energiebronnen wind- & zon betreft. De doelstelling luidt immers minder CO2 – deels te realiseren door fossiele brandstof te vervangen door windparken en zonneweides. En dat mag wat kosten, maar wat dan precies?

Bij het Duitse CBS kunnen we vinden wat de CO2 uitstoot – gerelateerd aan de elektriciteitsproductie – was sinds 1990. Die CO2 uitstoot over 2016 staat nog niet vermeld, maar is inmiddels wel bekend. Namelijk 307 miljoen ton, een daling van 1,6% ten opzichte van 2015.

We nemen als startjaar het jaar 2000 omdat vanaf dat jaar de productiecijfers van wind en zonnestroom goed bekend zijn (het begin van de Energiewende). Wat is derhalve de bespaarde CO2 uitstoot sinds 2000? Direct in 2001 is die al negatief, de elektriciteit gerelateerde CO2 uitstoot nam toe. Naar 336 Miljoen ton. Over de periode 2000 – 2016 is de cumulatieve besparing aan CO2 in totaal maar 20 miljoen ton. Dat is eigenlijk een afrondingsverschil.

Jaarlijks brengt het Bundesministerium für Wirschaft & Energie een rapportage uit over de stand van de Energiewende. De meest recente is ‘EEG in Zahlen: Vergütungen, Differenzkosten und EEG-Umlage 2000 bis 2017‘. U vindt die rapportage hier – http://bit.ly/2ksAYZ7. Daarin kunnen we terug vinden wat de productie in TeraWattUur is geweest sinds het jaar 2000 aan wind- en zonnestroom.

Plotten we de CO2 uitstoot over de periode sinds 2000 in een grafiekje samen met de productie aan wind- en zonnestroom, dan krijgen we de volgende grafiek;

De hoeveel wind- en zonnestroom bereikte in 2015 een hoogtepunt met 118 TeraWattUur en nam in 2016 nota bene af met 2,4 tWh. Ondanks de toename van het aantal windturbines en in veel mindere mate het aantal zonneweides, was het blijkbaar een slecht wind jaar.

We kunnen in ieder geval de conclusie trekken dat wind- en zonnestroom geen fossiel opgewekte stroom vervangt. Weersafhankelijke stroom kan ook geen baseload vervangen, immers zodra het niet waait zouden onze Duitse vrienden in het donker en de kou zitten.

Die wind en zonnestroom productie is dan ook niets anders dan extra aanbod en bij extra aanbod zonder toenemende vraag, daalt de marktprijs. Soms tot zelfs negatief. En dat is dan ook precies wat er gebeurt in Duitsland. Omdat de EEG werkt met garantie bedragen, wordt bij een dalende marktprijs het bedrag wat de consument aan ‘opslag duurzame energie’ moet bij betalen ook steeds hoger. Inmiddels moet de Duitse consument voor elke euro aan stroom er €3,27 aan subsidie bijleggen.

Elke € stroom kost €3,27 aan subsidie

Over de periode 2000 – 2016 zijn die subsidies voor alleen(!) wind- & zonnestroom geëxplodeerd van €0,5 miljard naar €21,0 miljard per jaar. Over de periode 2000 – 2016 heeft dit deel van de #Energiewende inmiddels €138 miljard gekost en daar komt de komende paar jaar nog wel grofweg €25,0 miljard per jaar bij.

Wanneer we die €138 miljard afzetten tegen de cumulatief bespaarde CO2 over dezelfde periode, dan heeft elke bespaarde ton CO2 het respectabele bedrag van €6.891,- per ton gekost. De marktwaarde daarvan binnen het ETS is momenteel €5,-.

Zie hier waarom de Duitse Energiewende van alles is, behalve duurzaam. Berlin, you have got a problem.

Windenergie, het blijft gesubsidieerd afval.

maandag, december 26th, 2016

Er doen een hoop spook verhalen de ronde over de vraag wat (offshore) wind energie nou werkelijk kost. De fan’s (en beroeps belanghebbenden) roeptoeren rond dat ‘wind op zee’ de goedkoopste vorm van duurzame energie is. Niemand beantwoordt de vraag wat de integrale kosten van windenergie dan daadwerkelijk wel zijn.

Die kosten bestaan projectontwikkelingskosten, rente- en afschrijvingslasten van de turbines, onderhoud, de net aansluiting en verwijderingskosten. En niet te vergeten de kosten van de stand-by voorziening.

Wanneer het niet waait willen we ook stroom en die kosten dienen dus ook toegerekend te worden aan de windparken. Dat gebeurt momenteel nog niet, maar ligt wel voor de hand. Een voorstel in die richting ligt momenteel bij de EU commissie Energie. Leveringszekerheid heeft namelijk ook een prijs.

Een aantal landen (Duitsland, Spanje & de UK) subsidiëren de fossiele centrales of willen dat gaan doen. Om zo massale blackouts te voorkomen zoals die in Australië nu eerder regel dan uitzondering zijn. Een tender die Engeland daartoe uitschreef (stand-by vermogen) werd nota bene gewonnen door de leverancier van diesel generatoren. De inschrijvende kolencentrale viel af en de eigenaar sluit deze nu. Kolen CO2 vervangen door Diesel CO2.

Uit de meest recente tender ‘wind op zee’ blijkt dat het ‘Shell conglomeraat’ voor windpark Borssele 3 & 4 heeft ingeschreven op 5,45 cent per kWh. Uitgaande van een SDE+ bodemprijs van 4,4 cent hoeft er dan maar 1 cent per kWh aan subsidie bij. Dat klinkt hoopgevend.

Minister Kamp rept zelfs over ‘zonder subsidie over 7,5 jaar’ en zijn ambtenaren wagen daar zelfs een column aan in de Volkskrant http://bit.ly/2hGSEz3. Zij vergissen zich, veronderstellende dat er van bewuste desinformatie geen sprake is.

Dat zit zo. De SDE+ subsidie vergoedt het verschil tussen de kostprijs en de marktprijs voor stroom, voor zover die marktprijs boven de 4,4 cent per kWh ligt. Daalt de marktprijs daaronder, dan is het risico voor Shell en stijgt de marktprijs dan daalt de subsidie navenant. Wordt de marktprijs voor stroom mettertijd 5,45 cent, dan is er geen verschil tussen kostprijs en marktprijs en dus geen subsidie meer nodig. Klinkt goed.

Alleen zal – om te beginnen – die marktprijs niet mettertijd stijgen, maar alleen verder dalen. De Call 2017 voor stroom is momenteel 2,7 cent, grofweg de helft van de Shell prijs. De ECN – de energie adviseur van de ambtenaren op het ministerie van Economische zaken – voorspellen een stijgende marktprijs voor stroom. Al jaren achtereen doen zij – deze telkens door de werkelijkheid weerlegde – voorspelling.

Zie hier de ECN voorspelling uit 2004 en verder, waaruit een stijgende marktprijs tot boven de €5 cent per kWh blijkt.

En hier de werkelijke marktprijs voor stroom sinds 2010 (in Duitsland).

Zodra het ook maar enigszins gaat waaien, zakken de spotprijzen voor stroom zelfs door de nullijn naar negatief. De windstroom leveranciers moeten betalen om hun stroom kwijt te raken en wanneer je moet betalen om iets kwijt te raken, noemen we dat gewoon afval.

Hier de ontwikkeling van de spotprijs voor stroom op 2e kerstdag 2016. (Duitsland windkracht 4 a 5). Vanaf een uur of 10 AM zijn er een aantal windparken van het net afgeschakeld om het stroomnet (en de prijs) te stabiliseren. (De turbine eigenaar krijgt overigens nog altijd 95% van het garantie tarief voor de stroom die hij had kunnen produceren).

Die werkelijkheid is volkomen tegengesteld aan de voorspellingen zoals de ECN die aan minister Kamp voorspiegelt. En dat is ook volkomen logisch. Het ongelimiteerd – gesubsidieerd – op de markt brengen van extra stroom, heeft bij gelijkblijvende vraag een prijs drukkend effect.

Windstroom – of zonnestroom for that matter – is extra aanbod. Het vervangt geen bestaande ‘fossiele’ capaciteit, de zogenaamde ‘baseload’. En kan dat ook niet, die ‘fossiele’ capaciteit blijft ook gewoon nodig. Meestal waait het niet, niet hard genoeg of te hard. De groene gedachte dat het in Europa altijd wel ergens waait berust ook al evenzeer op wensdenken.

We zullen dus de factor ‘leveringszekerheid’ bij de kosten van windstroom moeten optellen. Of te wel de ‘fossiele’ subsidies aan kolen centrales moeten worden toegerekend aan weersafhankelijke energiebronnen. De circa €2 miljard die minister Kamp aan biomassa voor kolen centrales subsidieert, zijn dus in werkelijkheid gewoon verkapte wind subsidies. Om de benodigde stand-by capaciteit te leveren.

Bij een marktprijs van 4 cent per kWh kan een kolen centrale nog steeds winstgevend draaien, mits die heel het jaar op vol vermogen mag leveren (een Duitse kerncentrale voor 2,5 cent). Mag die kolencentrale maar de helft van de tijd leveren, dan verdubbelt logischerwijze de kostprijs per kWh naar zo’n 8 cent per kWh. De variabele kosten van een kolencentrale (de kolen) zijn minder dan marginaal.

Tegelijkertijd geldt dat zonder weersafhankelijke wind- & zonnestroom er überhaupt amper stand-by vermogen nodig is. Waarom we überhaupt weersafhankelijk elektriciteitsvermogen toevoegen weet niemand. Serieus CO2 besparen doet het alleen rekenkundig, in werkelijkheid neemt de CO2 uitstoot bij meer windstroom productie alleen maar toe. Het vraagvolgend energie rendement van fossiele (kolen & gas) centrales implodeert. Maar bon.

Het windpark Borssele levert dus stroom voor 5,45 cent en onze kolencentrale – wanneer het niet waait – voor 8 cent. Triomfantelijk roepen de wind adepten dan dat windstroom goedkoper is dan ‘fossiele’ stroom. Maar dat is onjuist.

De prijs van leveringszekerheid (in casu dus circa 4 cent per kWh) moet worden opgeteld bij de kosten van windstroom. Net zoals de miljarden die de firma Tennet nog gaat investeren in het hoogspanningsnet. De net aansluiting van 1,4 cent per kWh noch de andere Tennet kosten om het stroomnet stabiel te houden, zitten in de Shell prijs verdisconteerd.

Daarmee komen de integrale offshore windstroomkosten per kWh op tenminste 10,85 cent exclusief de miljarden die TenneT nog moet gaan investeren om het stroomnet voor imploderen te behoeden. En exclusief de miljarden biomassa subsidie voor het stand-by vermogen.

Een windpark (op land of op zee) zal dus nooit zonder subsidies kunnen wanneer de kosten van leveringszekerheid worden toegerekend aan de plaats waar die kosten thuishoren. Het windpark. Tegelijkertijd neemt de economische waarde van windstroom af met de toename ervan. Op een dag dat het een beetje waait is die waarde al negatief en is stroom feitelijk gewoon afval. In geval van wind energie, gesubsidieerd afval.

Verplaats windpark Fryslan naar de Noordzee

dinsdag, december 20th, 2016

Vorige week maakte minister Kamp trots bekend dat het offshore windpark Borssele (700 MW) aanbesteed was voor €5,45 cent per KwH. Een consortium – waaronder de koninklijke Shell – was de winnaar. Binnen een half jaar is offshore windenergie blijkbaar 50% goedkoper geworden. Dat is uiteraard goed nieuws voor de Nederlandse belasting betaler.

Bij die 5,45 cent zijn rustig een paar kritische kanttekeningen te plaatsen. Zo wordt de netaansluiting (grofweg 30% van de totale investering) middels de firma TenneT direct door gezinnen betaald – via de energie rekening. Tegelijkertijd kost deze offshore windstroom dan nog steeds grofweg het dubbele van de marktwaarde. Strikt genomen is windstroom daarmee dan ook niets anders dan gesubsidieerd afval.

Neemt niet weg, dat grootschalige offshore windparken blijkbaar goedkoper stroom leveren dan wind op land. Dat is nog duurder. Daarbij rijst dan ook direct de vraag, waarom de provincie Fryslan überhaupt nog een kleinschalig windparkje (circa 320 MegaWatt) in het IJsselmeer zou ambiëren? Laat staan daar €127 miljoen van uw en mijn belastinggeld aan zou willen spenderen – €500,- per Fries huishouden.

De energie agenda die minister Kamp heeft gepresenteerd, zet vol in op wind op zee. Wind op land – en het IJsselmeer behoort daartoe – is inmiddels blijkbaar van ondergeschikt belang. Ook natuurclubs vinden windparken in een Natura 2000 gebied een slecht idee, ze gaan naar de Raad van State.

De provincie Groningen wil voor haar ‘wind verplichting’ nu ook uitwijken naar de Noordzee http://bit.ly/2ibbXQS. Nota bene de SP & PvdA in de Tweede Kamer dienden een (aangenomen) motie in om met voorgenomen windpark Veenkoloniën te kappen. Wat met name voor de PvdA weer eens het volgende draai moment betekent.

Er zijn overigens geen historische voorbeelden van een geslaagde transitie waarbij het leven daarna duurder werd. We zijn van paard en wagen afgestapt omdat een verbrandingsmotor efficiënter en daarmee goedkoper is. Niet omdat er een tekort aan paarden dreigde.

Er zijn ook argumenten aan te voeren om helemaal niet aan wind- of zonnestroom te willen beginnen. De ingezette energietransitie is feitelijk dan ook nu al mislukt. U hoeft alleen maar naar Denemarken, Duitsland, Canada of Zuid Australië te kijken. De energie tarieven zijn daar geëxplodeerd en het elektriciteitsnetwerk geïmplodeerd. In Duitsland worden jaarlijks 350.000 mensen afgesloten – ze kunnen de rekening niet meer betalen. In Engeland zijn o.a. daarom vorige winter 40.000 mensen dood gevroren. Gewoon in hun eigen huis! http://bit.ly/2gRcgDI

Wanneer windstroom van Den Haag dan toch moet, dan ver weg, op de Noordzee. Blijkbaar beduidend goedkoper dan in het IJsselmeer. Tegelijkertijd kan ieder Fries gezin dan een belasting teruggave verwachten van €500. Het zou Gedeputeerde Staten dan ook sieren om het coalitie akkoord op dit punt aan te passen. Noem het voortschrijdend inzicht.

De energie agenda is net een Artist Impression. Je weet zeker dat het zo niet wordt.

donderdag, december 8th, 2016

Gisteren kwam minister Kamp dan eindelijk met de lang verwachte energie agenda. Daarin worden de richtingen geschetst waarlangs Nederland in 2050 vrijwel 100% CO2 vrij in haar energievoorziening moet gaan voorzien. U vindt die agenda hier http://bit.ly/2ge2Gq4.

Er staat van alles in – Nederland gaat van het aardgas af, vanaf 2035 mogen er alleen nog maar elektrische auto’s worden verkocht etc. Wat er niet in staat is minstens even interessant. Over een eventuele sluiting van kolencentrales wordt met geen woord gerept (komt separaat naar de Kamer). Wat er ook niet in staat is wat de kosten van deze voorgenomen energietransitie zullen worden en wie dat gaat betalen.

Wel staat er bijvoorbeeld in, dat na 2020 er jaarlijks 1000MW aan opgesteld offshore windvermogen bij moet komen. Even ter memorie de aangenomen motie aanhalend op het VVD congres afgelopen november: ‘nadat er [maximaal] 6000MW windvermogen op land is gerealiseerd, mogen er geen wind turbines op land meer bijkomen’. Cruciaal is daarbij het woordje ‘maximaal’.

De Provincies die eerder met het pistool op de borst werden verplicht om zus en zoveel megawatt aan wind op land te realiseren, zullen naar de nieuwe ‘wind op zee’ ambitie verwijzen. Zij zullen terecht opperen om de windparken op land te verplaatsen naar wind op zee. Uitbouw van wind op land maakt immers geen onderdeel meer uit van de energie agenda. Zeker nu het linkse smaldeel in de kamer subsidies op Biomassa wenst te stoppen kan e.e.a. zo maar uitgeruild gaan worden.

Over de kosten van de voorgenomen energietransitie staan wel een paar vuistregels opgenomen, onder vermelding dat verder onderzoek daarnaar in 2017 moet plaatsvinden. Er zijn dus vooral weidse vergezichten gepresenteerd zonder het Euro teken in de buurt. Gedurende 2017 valt verder comfortabel ná de komende formatieperiode.

Maar bekijken we die vuistregels, dan staat daar jaarlijks circa €15 miljard met een zekere bandbreedte. Dat is beduidend meer dan de begroting van ontwikkelingssamenwerking en defensie samen. Die uitgaven worden op de Nederlandse huishoudens verhaalt middels de energienota via de ‘opslag duurzame energie’ en door hogere consumentenprijzen. Het bedrijfsleven berekent die hogere energie lasten namelijk echt gewoon door.

Inmiddels is er over de jaren 2012 t/m 2015 een slordige €11,7 miljard aan SDE+ subsidies gealloceerd en dat heeft tot het resultaat geleid van wel 1% meer duurzame energie. Daar komt over 2016 & 2017 nogmaals €28 miljard bij en dat is dan nog zonder de SDE+ subsidies voor offshore wind over 2017. Het totaal aan SDE+ subsidies zal volgens de Algemene Rekenkamer tot en met 2020 nog oplopen naar meer dan het dubbele (http://bit.ly/2hnPIXG).

Die subsidies lopen 15 jaar, dus elk huishouden gaat nu al voor €6.214,- aan de lat. Let wel, voor 1% winst duurzame energie met nog 94% te gaan. Nu zullen duurzame technologieën wel goedkoper worden, maar ook tegelijkertijd last hebben van de wet op de afnemende meeropbrengsten.

De schatting van €15 miljard per jaar na 2020 lijkt mij nog rijkelijk optimistisch, maar laten we er gemakshalve eens vanuit gaan. Voor een gezin van papa, mama en twee kindertjes komen we dan uit op een verhoging van de energienota / verlaging vrij besteedbaar inkomen van circa €300,- … per maand that is, 30 jaar lang!

Of te wel over de periode 2020-2050 meer dan €25.000,- per Nederlander, baby’s en pensionada’s incluis. Voor ons gezin van papa, mama en twee kindertjes dus ruimschoots €100.000,- welke overgeheveld wordt van het vrij besteedbaar inkomen naar de subsidie industrie. Het lijkt mij vrij onwaarschijnlijk dat zulks gebeurt zonder een ware volksrevolte.

Nu Dhr Trump systematisch de CO2 hype aan het afbreken is en Australië als duurzaam voorbeeldland (> 40% renewables) om de haverklap uren en soms dagen in het donker zit, kunnen we deze energie agenda naar het rijk der fabelen verwijzen. Deze energie agenda is net een Artist Impression. Je weet één ding zeker, zo wordt het niet. Wie nog de eerdere visie op het inpolderen van de Waddenzee zoekt (1970), zal straks eerst deze energie agenda in de donkere bureaulade tegenkomen.

Dhr Trump, maar ook in China en India hebben ze het wel begrepen. Zij stoppen met weersafhankelijke varianten welke nooit zonder subsidies zullen kunnen en uitsluitend disruptive voor de energie voorziening zullen zijn. Zij investeren in de volgende generatie nucleaire energie zoals de #MSR en #Thorium (http://bloom.bg/2gAYAcn).

Het enige positieve wat in deze energie agenda verhuld staat opgenomen, is dat Nederland daarbij zal aanhaken. Een marginaal deel van de SDE+ budgetten worden gealloceerd voor de energie innovatie van morgen.