De wereld volgens Gert-Jaap…

100 redenen

Vorige week was er een zogenaamde banenmarkt voor bijstandgerechtigden in Post Plaza Leeuwarden, waar 500 bijstandgerechtigden voor waren uitgenodigd. 135 genodigden hadden na ontvangst van de uitnodiging opeens een baan, op zich een goed teken. Gefeliciteerd. 270 Genodigden, die de banenmarkt bezochten verlieten het pand eveneens met een (tijdelijk) contract. Enige opgelegde motivatie blijkt in de praktijk succesvol te kunnen zijn.

Een 100-tal genodigden vonden het niet nodig om aan de uitnodiging gehoor te geven. 20% van de uitnodigingen voor de banenmarkt, verdween voortijdig bij het oud papier. 20%! Je kunt wel juichen over de 405 mensen die verhuist zijn van de éne kaartenbak naar de andere, maar ik zou me toch zorgen gaan maken over 100 mensen die de wethouder staan uit te lachen. Als reactie wordt hier het gemeentelijk handhavingsbeleid op los gelaten, zo valt te lezen in het persbericht van de gemeente. Sidderend van angst zijn nu zeker 100 mensen de verhuisdozen aan het inpakken.

De inkt van het gemeentelijk persbericht is nog niet droog of de SP begint al te vragen naar de 100 redenen waarom mensen niet op komen dagen en doet daarbij al een keur aan troetel suggesties. Prima, hoort er ook bij. Alleen de meest relevante vraag ontbreekt. Je kunt pro actief degenen die niet komen opdagen ook gewoon even ophalen. Namen en rugnummers zijn wel bekend en uiteraard heb je dan een mooi contact moment om te kunnen constateren of de cliënt vanwege legitieme troetel oorzaken, dispensatie had moeten krijgen.

De bravoure waarmee nu geroepen wordt, dat er handhavend wordt opgetreden is een farce. De geconstateerde bijstandsfraude in Leeuwarden overstijgt niet eens die van de gemeente Tytsjerkeradiell (32.000 inwoners). Bijstandgerechtigden hebben ook gewoon verplichtingen en op verzoek naar een banenmarkt komen, is daar één van. Voorspelbaar zullen de op te leggen sancties weer eens afrondingsverschillen in de marge blijken. De te honoreren bezwaarschriftjes zullen wel als service vast voorbedrukt naar de 100 genodigden worden verstuurd. Of dan juist wel persoonlijk worden afgegeven.

De hardheidsclausule – de gemeente mag zelfstandig schrijnende gevallen benoemen – gaat weer voorspelbaar eens haar bestaansrecht bewijzen. Dit gaat weer een hoog ‘foei’ gehalte krijgen. Volgende keer wel komen hoor, anders vinden we u niet meer lief. Wel worden alle communicatie middelen ingezet om onze cliënten te wijzen op hun rechten, maar niet op hun plichten. Frequent peddelen de formulierencommando’s langs de clientèle om gratis flat panel TV’s uit te delen.

Maar dit contact moment aanwenden om een ieder even te wijzen op de bijbehorende verplichtingen is blijkbaar niet aan de orde. Dan doen we de deur niet open, want we zitten in een sociaal isolement en dat moet vooral zo blijven. Voor je het weet, loop je het risico moe te worden en dat kan niet de bedoeling zijn.

Slechte verliezers

Links Nederland toont zich een slecht verliezer – een aaneensluiting van oneigenlijke argumenten en onderbuik gevoelens worden te pas en te onpas de wereld ingeslingerd om de PVV in de hoek van Bruin 1 te zetten. Sommigen daarvan zijn aantoonbaar onjuist en zelfs stuitend. Bovendien getuigen ze niet van enige kennis van de feiten of historisch besef daaromtrent.

Toegegeven, de term ‘kopvoddentax’ was in zoverre slechts politiek handig, dat iedereen het er nog over heeft. Tegelijkertijd heeft Frankrijk de Burka al verboden en is Vlaanderen daarnaar op weg, me dunkt toch niet echt de meest totalitaire staten. Omgekeerd waar juist Turkije het dragen van religieuze kenmerken in publieke functies al in een ver verleden verboden had, zie je onder de huidige moslim regering een omgekeerde trend. Religieus fanatisme is ook de Turkse regering niet meer vreemd.

Binnen het integratie debat ontkent links politiek Nederland domweg de feiten – en erger – heeft op basis daarvan het knuffel beleid doorgevoerd, waar iedereen nu last van heeft. De jeugdwerkeloosheid onder niet-westerse immigranten is het dubbel zo groot als onder autochtonen (20%). Eén van de belangrijkste oorzaken daarvan ligt in het onvoldoende beheersen van de Nederlandse taal. Kleuters betreden al met een taalachterstand het schoolplein en dat blijft zo de rest van hun leven.

Het gemekker onder de CDA pommeranten gaat vooral over de vraag of de Islam een ideologie óf een religie is – dat alles onder de verwijzing naar de vrijheid van godsdienst. Godsdienstvrijheid is een groot goed – en direct gerelateerd aan de scheiding tussen kerk en staat. Het één gaat niet zonder het ander. Dat impliceert dat elk individu zelf mag kiezen óf – en ja bij welke – godsdienst men zich wil aansluiten.

Als moslim wordt je geboren, je mag niet uittreden. De scheiding tussen kerk- en staat is niet aanwezig en iedere moslim wordt geacht de wereldoverheersing na te streven. Daarbij zijn alle middelen geoorloofd – ook geweld. Dat was in de middeleeuwen overigens ook het geval binnen het christelijk geloof. Binnen de moslim cultuur kun je wel toetreden maar omgekeerd niet besluiten om bijvoorbeeld Joods te worden. Aanwezige kerken mogen – bij wet – wel verbouwd worden naar een Moskee, het omgekeerde is uit de boze. Het kerkelijk recht (Sharia) is de waarheid, het wereldse recht – voor zover überhaupt aanwezig – is hoogstens ondergeschikt. Discriminatie naar geaardheid en geslacht is in die Sharia opgelegd.

Je kunt deze constatering minder aangenaam vinden, maar ontkennen is je kop in het zand steken. In de kern wordt het integratiedebat door PVV stemmers vertaald in aanpassend vermogen van nieuwe Nederlanders en door de tegenstanders als aanpassend vermogen aan nieuwe Nederlanders. Dat laatste hebben we de afgelopen decennia gedaan en is nogal kostbaar gebleken. Niet alleen heeft het knuffelbeleid geleid tot een onbedwingbare instroom van economisch vluchtelingen, maar evenzeer tot een uitstroom van talenten. Ook van allochtone talenten. Nederland is zo sinds 1990 circa een kwart van haar belastingmandaat kwijtgeraakt!

De PVV wordt nu afgeschilderd als een wolf in schaapskleren, al morrelend aan de grondbeginselen van de rechtsstaat. Daarmee worden meer dan één miljoen kiezers neergezet als volwassen mensen, die het alleen even niet begrepen hebben. Het zijn juist die grondbeginselen van de rechtsstaat waar verliezend links aan morrelt door haar eigen gelijk tot religie te verheffen.

Leeuwarder onderwijskartel en CITO scores

Over twee weken gaan de scholen weer beginnen en grote groepen brugpiepers gaan onderweg naar hun nieuwe school. De schoolkeuze voor deze nieuwe lichting wordt de facto alleen nog maar bepaald door de uitkomsten van de CITO toetsen van het afgelopen voorjaar. De mening van ouders en de juffen/meesters van de lagere schooltjes op die schoolkeuze is in Leeuwarden weggemarginaliseerd en niet meer ter zake doende.

Het voortgezet onderwijs wordt gefinancierd op basis van het aantal leerlingen wat met een diploma de school verlaat. Hoe hoger derhalve de kwaliteit van de nieuwe lichting is, hoe groter de kans dat deze nieuwe lichting uiteindelijk de school verlaat met een papier. Dat een gebrek aan toegevoegde waarde door onderwijzend Leeuwarden (in generieke zin) in het verleden te vaak heeft geleid tot de kwalificatie ‘zwakke school’ is grosso modo op een tweetal manieren op te lossen.

De eerste mogelijke oplossing is uiteraard gewoon beter les gaan geven. De tweede mogelijkheid is – logischer wijze – zorgen voor een instroom met hoger potentieel én is een stuk eenvoudiger te realiseren. Vanuit dat oogpunt is de kartelvorming tussen Piter Jelles en Comenius wel te begrijpen. ‘Wanneer ik de leerling wegens een te lage CITO score weiger, moet jij hem/haar ook niet aannemen. Anders schieten wij onszelf in de voeten.’

Zo is de eis van het Leeuwarder Voortgezet Onderwijs dat iemand met een VMBO-T (Theoretische leerrichting) tenminste gemiddeld een 7 moet hebben om te mogen doorstromen net zo dwaas. Het ondermijnt de waarde van het VMBO-T diploma, wat juist bedoeld is om te mogen doorstromen naar de HAVO. Wanneer de kwaliteit van dat diploma ondermaats blijkt, moet je de opleiding VMBO-T verbeteren en niet de leerlingen met een dergelijk diploma laten doorstromen naar de figuurlijke HEMA.

Al met al wordt de uitkomst van de CITO score in groep 8 van het primair onderwijs – zeker in Leeuwarden eo – door het Voortgezet Onderwijs misbruikt als nulmeting ten behoeve van de financiering van datzelfde Voortgezet Onderwijs. Sevenwolde in Grou vaart er wel bij, maar kan zich ook zomaar aansluiten bij dit lokale onderwijskartel.

Voor de oorzaak hiervan moet je ver terug in de tijd, naar het middenschool dogma van de toenmalige minister van onderwijs Jos van Kemenade (PvdA, 1973). De middenschool werd uiteindelijk weliswaar afgeschoten, maar in Leeuwarden op de toenmalige Stedelijke Scholen Gemeenschap (SSG) verkapt ingevoerd in de vorm van een driejarige brugklas. Na een zogenaamde bestuurlijke fusie tussen de SSG en RSG – die nooit zou leiden tot een keuze beperking voor de ouders – werden deze scholen een paar jaar later alsnog volledig gefuseerd tot de Piter Jelles (1994 oid). Onder de onvolprezen leiding van de toenmalige wethouder Janny Vlietstra (PvdA) werd ook en passent het Stedelijk Gymnasium toegevoegd aan dat gelijke kansen dogma. (Uiteraard pas nadat haar eigen kinderen daar wel een diploma hadden behaald).

De papa’s en mama’s kunnen eigenlijk niets anders meer doen, dan samen met de juffen en de meesters, de CITO testen beschouwen als een Centraal examen voor het Primair Onderwijs. In plaats van de verdere schoolloopbaan op latere leeftijd te kunnen vormgeven, wordt de leeftijd juist vervroegd naar 12 jaar. Waarbij maatschappelijk al dan niet slagen wordt beperkt door de geestelijke- en lichamelijke gesteldheid van de kindertjes, gedurende één week. Het is maar wat je wenselijk vindt.

Overigens kunnen de uitkomsten van die CITO testen met behulp van bv audio techniek positief worden beïnvloed en leiden tot een 20% hogere CITO scores. Me dunkt, laaghangend fruit. Dat is ook vrij logisch, maar naast licht en lucht, lijkt geluid op de schooltjes een vergeten fenomeen. Het inzetten van versterkte audio op de schooltjes is een innovatie met direct meetbare resultaten voor een grapprijs. In Amerika en Australië gebeurt dat dan ook op brede schaal.

Het verbreken van het Leeuwarder scholen kartel, is een Mozes en berg verhaal geworden. Het doorbreken van dat kartel kon wel eens een formele onmogelijkheid blijken evenals het ongedaan maken van de fusies uit het verleden. Laat de lokale politiek dan maar inzetten op het verhogen van de CITO scores met een maximale inzet van techniek. Via Den Haag kan dan geprobeerd worden om mettertijd dit kartel te ontmantelen.

Wil de laatste wethouder het licht weer aan doen?

De wereld staat in brand en het College gaat een breed maatschappelijke discussie voeren over … jawel … straatverlichting in Leeuwarden. In de bezuinigingsplannen van dit voorjaar staat een bedrag opgenomen van €75.000,- te besparen door 1000 lantaarnpalen (circa 5%) voortaan niet meer te laten branden. Dat is op zichzelf al een hilarische insteek, want het heeft al enige maanden en een – inmiddels overspannen – franse engineer gekost, om overdag het licht uit te doen en ’s avonds juist weer aan. Wanneer je eerst een cursus nodig hebt om de bestuurlijke lichtschakelaar te vinden, heb je – me dunkt – toch echt een ander probleem.

Inmiddels zijn er een aantal locaties ingetekend, waar er testjes uitgevoerd gaan worden met de introductie van LED verlichting en het diervriendelijk bestrijden van de horizonvervuiling. Daar is uiteraard het nodige ambtelijk overleg aan voorafgegaan en laten we ook de komende media campagne, daarmee annex vooral niet vergeten. Uiteraard moet straks de Raad er ook nog overheen en daarmee is beoogde bezuiniging voor de eerste twee jaar alvast teniet gedaan. Er zal over €75.000,- – zoals te doen gebruikelijk – nog maanden worden gesteggeld, terwijl aan de achterkant de miljoenen bij hamerslag worden weggetikt.

De kloof tussen burger en politiek moet linksom worden gedicht en wat is er mooier dan het onderwerp straatverlichting. Niemand heeft er immers last van en we kunnen het ook nog grappig onder de noemer CO2 innovatief duurzaam eerlijke cradle to cradle sustain-bla bla schuiven. Het bedrag is niet groot genoeg om last te hebben van de uitkomst en zolang iedereen hier mee bezig is, laten ze de rest met rust. Daar is trouwens wel wat voor te zeggen, dan hebben inwoners omgekeerd ook geen last van dit bestuur.

Welke locaties voor deze flauwekul zijn er dan zo al ingetekend – en vooral … welke niet? De speerpunten voor de gewenste duisternis liggen uiteraard in Zuiderburen, Goutum en Caminghaburen. In de zelf benoemde zwakke wijken (Heechterp, Schieringen etc.) moet het licht vooral wel blijven branden. Per slot van rekening is daar in 2007 eerst voor €400.000 aan klein chemisch afval (spaarlampjes) door de brievenbus heen geduwd. Wanneer je die nu weer inneemt, houd je weliswaar de re-integratie broeders van de straat, maar je haalt ook de voorpagina van de Telegraaf.

Tegelijkertijd zijn er ook andere zaken die wel ergens over gaan, maar waarvoor dit College – gelijk kleine kinderen – de handjes voor de ogen vouwt. Zo van, ik zie het niet, dus het is er niet. In de huisvestingsplannen van het UWV staat de verhuizing van het UWV naar Groningen gepland voor 2013/2014. Het huidige kantoor aan de Tesselschadestraat wordt derhalve niet meer aan de nieuwe huisstijl aangepast. Dat is geen geheim, het staat gewoon in het publieke huisvestingsplan, maar ook in het personeelsblaadje.

De vliegbasis zal voorspelbaar vertrekken, alleen de termijn waarop is wat ongewis. Je kunt voor 48 JSF vliegtuigen namelijk geen 2e basis fully operational in leven houden, de helikopters zijn al vertrokken naar Den Helder. De nieuwe JSF assemblage fabriek wordt op 80 kilometer van de vliegbasis Volkel geplaatst, Leeuwarden heeft niet eens gebeld met de betrokkenen om mee te mogen doen. Dit College zal wel gokken op de grootste aviationclub voor modelvliegtuigjes, er is na 2020 een vliegbasis over.

Op termijn zal ook Friesland Campina Leeuwarden voorspelbaar verlaten. Het hoofdkwartier is al via Meppel naar Amersfoort verplaatst. De harde infrastructuur waar de vrachtauto’s nu gebruik van moeten maken om hun melk bij de CCF af te leveren is volstrekt onvoldoende. Terwijl dat aantal vrachtwagens na de fusie met Campina alleen maar zal toenemen. Tel daarbij op dat de bestaande fabrieken eigenlijk plat moeten om vervangen te worden door nieuwbouw en verhuizing naar een meer centrale locatie kun je uittekenen. (In het WIS – wandelgang informatie systeem – wordt over een verhuizing naar Meppel gesproken, wat op zich een logische stap lijkt).

Samengevat dreigt Leeuwarden tegen 2020 zo’n 5000 arbeidsplaatsen kwijt te raken. Maar gelukkig gaan wij het hebben over het uitfaseren van de straatverlichting. Tja, het houd je van de straat en tegen 2020 wel erg letterlijk. Wellicht is het verstandiger om lieve linkse verlichte idealen even aan de kant te zetten en de tijd te gebruiken om die 5000 gezinnen (plus de rest) straks wel van werk te voorzien? Mag het licht aan?

Wel praten over Mercurius, maar nooit mét ..

In de Leeuwarder Courant van afgelopen zaterdag weet Pieter de Groot zijn column de titel ‘Saneer Mercurius’ mee te geven. Samengevat stelt Pieter daarin dat de Leeuwarder Culturele instellingen maar samengevoegd moeten worden in de – o zo door wethouder Diks gewenste Cultuur BV. Want samen kun je meer met minder. Dat is aantoonbare prietpraat, maar dat terzijde. De conclusie luidt, dat bestuur en directie van Mercurius maar beter kunnen vertrekken om Mercurius te kunnen saneren.

Om te beginnen zou de titel van het epistel van Pieter dan ‘Saneert Mercurius’ moeten luiden – gebiedende wijs meervoud. Vervolgens blijkt overduidelijk dat Piet de Groot niet geremd wordt, door welke kennis dan ook. Opvallend bovenal is dat iedereen wel over Mercurius praat, maar nooit met Mercurius. Zo wist de wethouder een afspraak – te elfder ure – af te zeggen met de voorzitter, terwijl deze voorzitter juist speciaal daarvoor van zijn Zuid-Franse vakantie adres was teruggekeerd. Nu is omroep Mercurius een amateur omroep, maar blijkbaar hebben we in Leeuwarden wethouders van een nog hoger hobby-macrameeënd niveau.

Pieter, de omroep Mercurius is namelijk al gesaneerd, tot op het bot zogezegd. En ja, dat is de facto gemeentelijk wanbeleid. Dat jij – en de uwen – Mercurius altijd hebt willen beschouwen als een veredelde sociale werkplaats – is niet in het belang van Mercurius. De verantwoordelijkheid van bestuur (en directie) ligt niet bij de score die de wethouder Florijn behaalt bij het re-integreren van kaartenbakfiguren fase 11 en hoger, maar bij de continuïteit van de omroep Mercurius. En die continuïteit is momenteel in gevaar.

Meermaals heeft Mercurius de afgelopen jaren aangegeven, dat zij best bereid is, op gemeentelijk verzoek, als veredelde sociale werkplaats te willen fungeren. De voorwaarde daarmee annex is dan logischerwijze wél, dat de te plaatsen personen over de gewenste competenties beschikken, dan wel bereid zijn die zich eigen te maken. Dat zou impliceren dat Mercurius zelf een keuze zou kunnen maken uit het beschikbaar potentieel en niet de gemeente maar wat laat aanmodderen. Tot nog toe wordt – nog steeds – onder gemeentelijke verantwoordelijkheid te vaak juist het ontbreken van welke competentie dan ook, verstopt in het pand van Mercurius.

Binnen het bedrijfsleven zou dat reden zijn voor bestuurlijk ontslag wegens wanbeleid. En dat is precies wat de voorzitter van Mercurius heeft geconstateerd, gemeentelijk wanbeleid in deze. De reactie van de wethouder Cultuur, beperkte zich tot het ontkennen van de conclusie – overigens evenmin gebaseerd op argumenten noch inhoudelijke kennis van zaken. Feitelijk wordt een verdere professionalisering van Mercurius in de weg gestaan door het amateurisme van de lokale linkse kerk. Groenlinks en haar wethouder, maar ook de PvdA met wethouder Florijn, beschouwen omroep Mercurius nog altijd als een speeltuin. Helaas, het speelkwartier is voorbij, de bel voor de laatste ronde is gegaan.

De vraag, wat de gemeente nou uiteindelijk wel wil met de lokale omroep is een vraag die niet beantwoord wordt, tenminste niet publiekelijk. Het vermoeden bestaat dat het lokaal bestuur Mercurius het liefst zou willen aanwenden voor lokale propaganda, gelijk zoals dat ten tijde van de verkiezingen gebeurde met de publicatie-ruimte (de grote klok) in de Huis aan Huis. Pagina groot werd de loftrompet gestoken over de behaalde grootse werken van het zittend College – op kosten van de belastingbetaler!

Wanneer de gemeente blijft weigeren om constructief mee te denken over de continuïteit van de omroep Mercurius, dan resteren er maar een paar andere opties. De eerste is het meer commercieel uitnutten van de beschikbare (TV-)zendtijd. ’s Avonds na tien uur de Tiroler softporno, na 12.00 het meer serieuze werk en bijvoorbeeld een 0800 betaalnummer voor het bijbehorende geluid. ’s Zondagmiddag dan nog de homo erotische soap met dubbele aflevering voor de liefhebbers … dergelijke constellaties worden door de erotische industrie prefab aangeboden.

Dan is er nog optie twee. het liquideren van omroep Mercurius. De opbrengst van het pand zal net wel – of net niet – genoeg zijn, om het sociaal plan te bekostigen. Wegens bestuurdersaansprakelijkheid – zal er op korte termijn een beslissing genomen moeten worden. Zo niet, Pieter, dan is het bestuur weg, de directie weg … de omroep weg. Het opnieuw opbouwen van een lokale omroep kost een veelvoud van wat Mercurius aan de gemeente vraagt. Mercurius wil niet meer geld (en ook absoluut niet minder), maar zelf bepalen welke mensen zij voor dat beschikbare budget uit de kaartenbakken aantrekt! Dat de gemeente Mercurius met een afrondingsverschil subsidieert, wil nog niet zeggen dat zij volledige zeggenschap heeft over wat er wanneer door wie wordt uitgezonden. Dat is nou net de kracht van het publieke omroep bestel en laten we dat vooral zo houden!

Het Politureau maakt uit wat goed is voor het volk

Ook Leeuwarden moet bezuinigen, alleen wordt er nog wat gesteggeld over de hoogte van het bedrag. Het College meent met €10 miljoen aan bezuinigingen toe te kunnen, de rest poetsen we wel weg uit de reserves. Een meer reële schatting lijkt €20 miljoen te zijn, maar €30 Mio kan ook zomaar het eindresultaat blijken te zijn. En tegelijkertijd willen we nog nieuw beleid, anders zitten we hier alleen maar op de winkel te passen en daar is ook geen gein aan. Je moet wel wat uit te delen hebben, om alleen op te winkel te passen voldoet een boekhouder ook wel. Je zou willen dat ons bestuur zich eerst de meest elementaire boekhoudregels had eigen gemaakt.

Onderdeel van dat ‘nieuw beleid’ is het naar de klote helpen van radio Mercurius. Er moet een paar miljoen weggehaald worden bij de culturele instellingen, het geld is op. De hoofdprijs wordt uit de begroting van Parnas getrokken, met als dogma ‘cultuur de wijk in’. Alsof  elk wijkgebouw een vleugel cadeau doen of dat een pottenbakdroogoven-installatie per wijk, goedkoper is dan één enkele in het centrum van de stad. Of het verstandig is of niet, is inmiddels een gepasseerd station. Parnas moet bloeden om de persoonlijke hobby’s van de wethouder (i.c. het filmhuis) in leven te kunnen houden. Tegelijkertijd wordt Radio Mercurius gekort voor een luizige €40.000 euro – in vergelijking met de budgetten voor bv De Harmonie, Parnas of dat linkse alternatief ‘Filmhuis’ een afrondingsverschil.

Het Filmhuis wilde (moest) verhuizen naar het Nieuw Zaailand complex en dat gaat circa €2,0 miljoen kosten. Daar wilde de wethouder maar wat graag in faciliteren, op voorwaarde dat het Filmhuis ook zelf op zoek ging naar sponsoren. De gemeente garandeerde ook dat bedrag wat de sponsoren niet bijeen konden brengen. De motivatie om sponsoren te vinden wordt met die garantie uiteraard uitgehold en er is er dan ook nog niet eentje gevonden. Bij 50 bezoekers per week, gedurende 40 weken per jaar, een afschrijvingstermijn van 10 jaar, gaat het hier over een subsidie van €100,- per kaartje! Het filmhuis is bedoeld voor films die commercieel niet in een bioscoop terecht kunnen … Wanneer je de uitbater van Tivoli €100,- per kaartje cadeau doet is héél Leeuwarden in no-time één heel groot filmhuis. Zo het filmhuis er niet was, had deze uitbater dat ter plekke uitgevonden. Gezien de grootorde van de bedragen lijkt het erop dat de Parnas-pottenbakkers voortaan in het filmhuis op het witte doek moeten bekijken hoelang de kleikunst thuis in de magnetron moet.

Piet van der Wal (fractievoorzitter PAL/Groenlinks en de grote roerganger van de wethouder Cultuur, Isabelle Diks) wenste recentelijk Radio Mercurius een faillissement toe. Blijkbaar is er iets gebeurd wat Piet van der Wal niet bevalt én denkt deze voorzitter van het lokale Polit bureau dat Hij (hoofdletter H) middels zijn cultuurslaaf, de wethouder, de alwetende van het cultuur beleid is. Alleen is Mercurius een onafhankelijke uitzendorganisatie, waar meer dan 150 vrijwilligers met plezier aan de radio en TV knoppen draaien. Onafhankelijkheid is niet iets waar ons klassiek communistisch partij orgaan nou het meest voor open staat. Cultuur is van het volk en wij maken uit, wat goed is voor ons volk. En wanneer het volk het niet met ons eens is, dan doen we gewoon nieuw volk. Een faillissement van Mercurius is daartoe een prima eerste stap. Het volk heeft altijd gelijk, behalve wanneer wij vinden dat ze ongelijk hebben.

Wanneer Cambuur het financieel moeilijk heeft, is het in de stad hebben van een BVO (Betaald Voetbal Organisatie) een verrijking voor de centrumfunctie van Leeuwarden. Wanneer er bezuinigd moet worden is datzelfde Cambuur opeens geen culturele instelling. Let wel, ik gun Cambuur niets dan goeds, ik constateer slechts het enkele feit. Tegelijkertijd halen we de ziel uit de stad door €10.000 euro te bezuinigen op een carillon beiaardier én €40.000 op Mercurius. Waar gaat dit over? €40.000,- is een hoop geld – er zijn dagen dat ik het even niet bij me heb – maar in verhouding zijn dit afrondingsverschillen. Wanneer je €2,5 miljoen wilt wegpoetsen met €40.000,- Mercurius-subsidie ben je óf niet goed snik – óf er speelt wat anders, een andere – verborgen – agenda!

Een eerdere kwartiermaker – ingehuurd door van der Wal en Diks  (BMC) had een nogal duidelijke conclusie. Mercurius heeft te weinig om te leven en te veel om dood te gaan. Nu moet er een volgende kwartiermaker worden ingehuurd (voor €75K) om Parnas te killen, Mercurius te killen en het filmhuis in de vaart der volkeren te doen uitstorten over de heffe van het volk. Gokje? BMC staat op de shortlist, maar gaat de opdracht niet krijgen. Wij willen graag van te voren weten, wat wij goed vinden voor het volk. Daar moet ons volk zich vooral niet mee bemoeien.

Kwartiermaker – de culturele stratego mineur!

Een aantal zorginstellingen, maar ook culturele instellingen en schoolgebouwen hebben vastgoed problemen. Niet eens zozeer lekkende daken of last van schimmel in de natte cellen, maar de panden waar ze in zitten, zijn te duur – en niet rendabel te exploiteren. De potentiële sluiting van Parnas is een uitstekend voorbeeld van creatief boekhoudkundig vermogen – in het geval van Parnas, letterlijk. Ook bijvoorbeeld de sluiting van het lagere schooltje in Nijlân is daar deels op terug te voeren.

Dit alles hangt samen met de bezopen lange afschrijvingstermijnen van 40 en 50 jaar, die van overheidswege op publiek vastgoed worden losgelaten. Het zijn juist deze afschrijvings- en rentekosten die – naast onderhoudskosten – de componenten vormen welke de maandelijkse kosten bepalen. Normaliter geldt voor vastgoed een afschrijvingstermijn van 30 jaar. Middenstanders in de binnenstad weten dat ze elke 10 jaar een nieuwe pui nodig hebben, maar pui van de gemeente kan fictief 50 jaar meegaan. Door die afschrijvingstermijnen te verlengen worden de kosten per jaar logischerwijze fictief lager, maar daarmee in totaal niet minder. Zelfs meer.

Dat je jezelf daarmee voor de gek houdt, blijkt pas jaren later en is daarmee ook pas jaren later een probleem. Tegen die tijd vooral een probleem van een ander. Het pandje stort echt een keer in elkaar, waarna er óf nieuwbouw nodig is óf een renovatie. En laat dat moment nou net meestal na 30 jaar zijn en niet pas na 50 jaar! In de boeken staat nog 20 jaar restwaarde, terwijl je in werkelijkheid geld moet betalen om het pandje te slopen. Ergo de toko is waardeloos terwijl de hypotheek nog 20 jaar doorloopt.

Zo werden de tekorten bij de renovatie van het stadhuis creatief weggemasseerd. In het huidige Parnas zaten toen nog ambtenaren gevestigd en voor een grappige €1,8 miljoen werd via een omweggetje het Parnaspand belast voor de verbouwingskosten van het stadhuis (wethouder Krol). Daarna werden de gemeentelijke muziekschool en De Blauwe Stoep verplicht gezamenlijk dat pand te betrekken en kregen dat waardegat in de boeken van het onroerend goed gratis mee. Een omgekeerde bruidsschat, kun je dat noemen.

Een andere – veel gebruikte – creatieve boekhoud methodiek in dit kader is de volgende; We slopen het gebouw, maar de restwaarde van het gesloopte gebouwtje tellen we op bij de waarde van de nieuwbouw. Zolang die nieuwbouw niet aan een marktpartij hoeft te worden verkocht, gaat niemand daar achter komen (Parkeerkelder Zaailand). Wanneer die nieuwbouw wel verkocht wordt – en het gat in de hand uitkomt – geven we schuld aan de markt. We boeken het boekverlies alsnog af en noemen het ‘wegmasseren’ van de onrendabele top. Zo ligt er, in het te slopen Muziekcentrum Schaaf een bedrag van €700.000,- verstopt als onrendabele top. De daar ooit verbouwde henneptoppen waren in ieder geval beduidend rendabeler.

De sluiting van het schooltje in Nylân, is ook zo’n gevalletje misplaatste creativiteit. Onder het mom van te weinig leerlingen enerzijds en meer lokalen dan leerlingen in het nieuwe schooltje in Techum anderzijds, wordt de locatie Nylân gesloten. Er is €800.000,- nodig om het schooltje op te knappen en dat wil niemand betalen. Het schooltje wordt afgeschreven in 50 jaar, maar is na 30 jaar echt gewoon stuk. Om de financiering dan dicht te masseren heb je meer leerlingen nodig, maar gezien de belabberde staat van onderhoud van het schoolgebouwtje, gaan die er niet komen. In dat opzicht is het argument ‘gebrek aan leerlingen’ weliswaar valide, maar in kern terug te leiden op het doorschuiven van de afschrijvingsproblematiek (en het leegrippen van de onderhoudspot door de gemeente).

Je hoort dan ook helemaal niemand over een hertaxatie ronde van het gemeentelijk vastgoed. De uitkomsten daarvan zouden schrikbarend zijn en direct blootleggen dat de financiële positie nog minder rooskleurig is, dan nu al wordt gekenschetst. Iedereen kijkt wel link uit om de speelruimte die een vastgoed positie oplevert, met name om creatief leuke dingen te doen, neerwaarts naar een reëel niveau terug te brengen. Dat is politieke zelfmoord en dat moet je vooral  een ander gunnen.

Het is dan ook niet verbazing wekkend dat wethouder Diks (portefeuille Cultuur & Vastgoed) in een spagaat zit. De culturele instellingen betalen huur aan de gemeentelijke afdeling vastgoed en de wethouder vindt dat ‘rondpompen van geld’. Enerzijds worden die culturele instellingen gesubsidieerd, anderzijds wordt een gemeentelijk vastgoed probleem daarmee onzichtbaar achter de gemeentelijk gordijnen gehouden.

De door de wethouder aan te stellen ‘externe kwartiermaker’ is dan ook niets anders dan een Stratego deelnemer van buiten, die over het mijnenveld mag lopen. Elke mijn die ontploft is er ééntje waar de wethouder niet meer op kan gaan staan. ‘Niet het gebouw (i.c. Parnas) is heilig maar de functie’ en tegelijkertijd krijgt onze mineur de taakstelling om bij de culturele instelling een paar miljoen te vinden. Ik wens de wethouder veel succes, maar geeft haar geen schijn van kans. In het Stratego spel zitten maar 5 mineurs en het aantal vastgoed- en culturele mijnen is een veelvoud daarvan.

Zet de buschauffeur maar in de taxi …

Wanneer je Leeuwarden per auto wilt bereiken, moet je zekerheidshalve een slaapzak en een fles water meenemen. Dat is langzamerhand genoegzaam bekend. Bij het stijgen van de temperatuur verzamelt het Rode Kruis straks al haar vrijwilligers langs de N32. De stad verlaten is trouwens al net zo een feestje, helemaal nu het seizoen voor bootvluchtelingen is losgebarsten. Wanneer je voor minder dan drie bruggen mag wachten is het moment aangebroken om snel een staatslot te gaan kopen. Your Lucky day.

In de stad is het al niet anders. Er is geen stoplicht waarvoor je niet hoeft te wachten. De inwoners van Leeuwarden zijn daar inmiddels zo aan gewend, dat ze nu wachten voor een groen licht, zodat het stoplicht ruim de tijd krijgt om alsnog op rood te springen. Het begrip ‘Groene Golf’ is blijkbaar iets wat ze alleen in andere steden hebben (Eindhoven, Maastricht, Luik etc. etc.) en wat van ver komt, gaan we hier niet aan beginnen.

Alles onder het mom ‘dan moet je maar met de fiets gaan’, ‘je hebt ook openbaar vervoer’ etc. etc. Auto’s zijn lelijk, ongezond & vies. Die moeten zover mogelijk naar buiten gejend worden en het vooral onmogelijk gemaakt worden om de gemiddelde snelheid van een hoogbejaarde senior met rollator, te kunnen benaderen. Waarbij deze hoogbejaarde senior die rollator wel in de achteruit heeft gezet.

Auto’s zijn niet lelijk, ongezond of vies. Wellicht vinden sommigen auto’s lelijk, ongezond of vies. Maar iets vinden is iets anders dan een bewezen definitie. Mooi of lelijk is subjectief, auto’s zijn uitsluitend ongezond wanneer je er onder terecht komt en vies zijn auto’s al decennia niet meer. Anderen vinden weer wat anders en gelukkig dat mag.

Daarentegen heeft het dogma van het auto jennen in Leeuwarden nu toch wel extreme vormen aangenomen. Stoplichten, minirotondes (waarop nota bene fietsers voorrang hebben), een structureel tekort aan parkeerplaatsen, bezopen parkeertarieven, betalen tot 22.00, bruggen die op de meest onmogelijke tijden een iets te lang mastje laten passeren om over de overijverige parkeer controleurs nog maar even te zwijgen. Tot slot nog busbanen en bussen die midden op de meest onmogelijke plaatsen midden op de weg hun rijschema corrigeren.

Die bussen zijn lelijk, ongezond en vies. Bovendien zijn ze leeg. De enige die altijd op tijd thuis is, is de buschauffeur. Klanten om op te halen dan wel af te zetten, zijn er niet. Een niet representatieve steekproef op vrijdagmiddag leverde voor de lijnen 22 en 34 nul, nada, njet, geen enkele passagier op. Al zou je ze geld toegeven, dan willen ze er niet in.

Op prime time – zaterdagmiddag op de Nieuwestad – was de gemiddelde bezettingsgraad iets boven de één. En dat is dan inclusief de chauffeur. Op een totaal van 18 bussen, heb ik wél 6 passagiers geteld én één hond. De bezettingsgraad van de gehandicaptenbusjes die daar af en toe een passagier met rolstoel uitladen, was al het viervoudige! Hoewel die geen enkele hond bij zich hadden.

En dan zijn het deze lege bussen die over een busbaan stuiven om vooraan het kruispunt op slot te zetten, opdat de chauffeur op tijd thuis kan komen. Het kon wel eens veel goedkoper zijn om deze buschauffeurs achterin een taxi te zetten en dan hun rondje te laten rijden. Dat is ook nog eens veel beter voor het melu. Tegelijkertijd nog een paar bruggen vastlassen en dan kunnen we wellicht met zijn allen op tijd thuis zijn.

Zwerfplekken

Op de raadsvergadering van komende maandag stond een agendapunt opgenomen met betrekking tot de zogenaamde versnellingsgelden. Dat zijn de potten met geld die Den Haag beschikbaar heeft gesteld om stagnerende bouwprojecten vlot te trekken. Dat punt is inmiddels van de agenda afgevoerd, maar de toelichting bevat wel een paar verhelderende staatjes.

Een eerder plan van de gemeente, waarbij deze bankiertje wilde gaan spelen ten gunste van de project ontwikkelaars is – terecht – ingetrokken. Dat een dergelijk plan in beginsel in leven was geroepen om de nieuwbouw van de Zaailand appartementen te bevorderen, is altijd in alle toonaarden ontkend. De projectontwikkelaar had immers een bouwgarantie afgegeven, dus een bijdrage uit de Haagse potten met geld was helemaal niet nodig. Maar in de toelichting op het ingetrokken agendapunt staat keurig vermeld welke bouwprojecten hebben mogen putten uit deze subsidieruif en daar staat de Zaailand ontwikkelaar gewoon tussen voor het grappige bedrag van €300.000,-.

De kopers van een dergelijk appartement krijgen via de notaris per woning een éénmalige korting van €7.500,- uitbetaald. Alsof deze appartementen zonder de korting van 2,5% op de ‘Vrij op Naam’ prijs totaal onverkoopbaar zouden zijn. In werkelijkheid heeft de verkopende partij echt wel die €7.500,- in het optielijstje verklust om zo via de achterdeur een grappige €3 ton in te kunnen bijboeken. Het kan zelfs zo zijn dat op deze manier een (deel van) eerdere tegenvallers wordt weggemasseerd.

Overigens gaan de nieuwe eigenaren circa extra €150,- per maand betalen aan de ‘vereniging van eigenaren’ ten behoeve van gemeenschappelijke belangen zoals toekomstig groot onderhoud. In dat bedrag is tevens begrepen een ‘zwerfplek’ in de onderliggende parkeer garage. Ik kan me binnen dit kader nog wel een voorstelling maken van wat hetgeen bedoeld wordt met ‘zwerfplek’, maar kan daar ook zonder moeite een groot aantal andere associaties bij weergeven. Krijgt elke toekomstige bewoner een eigen zwerver om onderdak te bieden in de kelder bijvoorbeeld?

Een korting op prijs van de woning – in de grootorde van die € 7.500,-, is uiteraard een afrondingsverschil. In totaal wordt er een slordige €1,5 Mio uitgedeeld aan 240 nieuwe woningeigenaren, waarbij de verkopende partijen zich zelf echt niet vergeten. Veel effectiever kon het wel eens zijn om dit geld in te zetten middels (bijvoorbeeld) een vrijstelling ‘Onroerende Zaak Belasting’ voor een termijn van – zeg – tien jaar.

Dan bereik je als stad met een ‘unique selling point’ juist de – in potentie – nieuwe inwoners van buiten de stad. Tegelijkertijd weet je daarbij zeker dat er geen cent in de steekzakken van de ontwikkelaars achterblijft.

Glasvezel

De Provincie Fryslan, maar ook de gemeente Leeuwarden, staan momenteel te juichen bij de bereikte resultaten aangaande de aanleg van het glasvezelnet. In het burgerjaarverslag van de gemeente staat de samenwerkingsovereenkomst dienaangaande zelfs als successtory vermeld, terwijl zij daar zelf niets – maar dan ook werkelijk niets – aan gedaan heeft. Sterker nog, uit die overeenkomst blijkt aan alle kanten dat men niet begrijpt hoe de markt in elkaar steekt en waar dit dossier over gaat. De afgesloten overeenkomst is vooral een concessie om de monopolie positie van de KPN nieuw leven in te blazen. Zo heeft de provincie Fryslan betere resultaten bereikt tegen lagere kosten … tuurlijk … me dunkt … dat moest er nog bijkomen!

Voor de niet-materie deskundigen onder ons, de volgende samenvatting. Om te beginnen is er glas en glas. Dark fiber is de soort waarbij de gebruikers (MCL, de gemeente Leeuwarden etc.) zelf voor de techniek zorgen om informatie over het touwtje krijgen. Het glastouwtje op zichzelf is dood, de gebruikers bepalen zelf welke capaciteit men daarover jaagt. De andere soort is belicht glas, waarbij de intermediairs (KPN, Ziggo en de UPC’en onder ons) bepalen wat de beschikbare capaciteit is. Deze laatste vermarkten die capaciteit tenminste 10 maal aan de zelfde eindgebruikers (overbooked) en is daarmee uitsluitend geschikt voor de consumenten markt. In normaal Nederlands, u betaalt wel voor 10 MB, maar gaat die capaciteit nooit meten. Ik zou niet graag willen dat een chirurg – in de toekomst – op afstand via dat glasvezelnet mij aan het behandelen gaat. Dan kan ik maar beter rap een overlijdensrisico verzekering afsluiten.

De stadsring Leeuwarden, zoals die een paar jaar geleden is neergelegd is een professioneel (open-) glasnetwerk van de eerste categorie, de coöperatie Fryslan Ring en wat Reggefibre momenteel in Leeuwarden aan het ingraven is, is een (gesloten-) netwerk van de tweede categorie. De KPN heeft een 41% belang in Reggefibre (wat zomaar uitgebreid mag worden) en een 99% belang binnen de coöperatie Fryslan Ring. Wat het open karakter daarmee van dat glasvezelnet zal zijn, laat zich raden. Toetreders tot de markt – als leverancier van diensten over een glasvezelnet – zal het leven schier onmogelijk gemaakt worden.

Immers de KPN is geen altruïstische instelling, zij zal gewoon haar investering terug willen verdienen, het liefst meer en binnen een redelijke termijn. De gemeente Leeuwarden heeft in de overeenkomst met Reggefibre daar dan ook geen afspraken over gemaakt. In de zogenaamde SOK staat wanneer er met graven wordt begonnen, niet wanneer het klaar is en al helemaal niet wat de tarieven voor commerciële aanbieders zullen worden. Met recht een open eind regeling, vanuit de KPN bezien … mooier gaat het niet worden.

Tegelijkertijd zal de KPN logischerwijze belangstelling hebben voor het Leeuwarder glasnet wat er al ligt. Je hoeft niet nodeloos een nieuw touwtje te blazen door een pijp waar al een touwtje in ligt en dat maakt het terug verdienen van de investering in ieder geval niet complexer. De verkoop – mettertijd – van het al aanwezige glasnet aan de KPN ligt dan ook voor de hand. Dat is dan ook het laatste moment waarop onze gemeente druk op de ketel kan krijgen om het belang van haar burgers maximaal te dienen. Me dunkt toch één van de primaire kerntaken van een gemeente.

Het is immers altijd de bedoeling geweest om concurrerende commerciële dienstverleners hun diensten vanuit de regio over glas te laten aanbieden. Dat is – in mijn optiek – een heel verstandige strategie geweest en ik zie geen reden om van die strategie opeens te gaan afwijken.

Gezien de opstelling van het college – en de raad in deze – in het recente verleden, ben ik er niet gerust op dat de toekomstige implicaties van het ingezette beleid ook begrepen worden. Misschien zie ik alleen apen en beren, anderszins kan de uitkomst van dit proces ook zomaar tot tegengesteld effect leiden. Tot nog toe hebben de beleidsmakers zich alleen nog maar in de maling laten nemen en heeft het er alle schijn van dat glas-infrastructuur vooral niet tot harde infrastructuur – en daarmee tot een gemeentelijke kerntaak – gerekend wordt. Zonde, want we peddelden net met zijn allen de juiste kant op.